Cümlede Anlam

(I) Bilim insanları, beynin karar alma süreçlerini haritalandırmak için son yıllarda yapay zekâ algoritmalarından sıklıkla yararlanıyor. (II) Bu teknolojiler sayesinde, milyonlarca nöronun anlık etkileşimi saniyeler içinde analiz edilerek karmaşık veri setleri anlamlı kılınıyor. (III) Ancak bu yapay zekâ modelleri tıp etiğine uygun sınırlar içinde geliştirilmediği sürece klinik uygulamalarda aktif olarak kullanılamaz. (IV) Elde edilen bulgular, zihinsel rahatsızlıkların erken teşhisinde çığır açacak nitelikte olduğu için tıp dünyasında büyük bir heyecanla karşılanıyor. (V) Nitekim insan zihninin mahremiyetini korumak amacıyla tasarlanan yasal düzenlemeler, araştırmacıların serbestçe hareket etmesini belli ölçüde sınırlandırıyor.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir koşul-sonuç ilişkisi söz konusudur?

Klasik iktisat kuramının aksine, bireylerin ekonomik kararlar alırken her zaman rasyonel davranmadığını ve duygusal eğilimlerin de piyasa hareketlerinde en az matematiksel veriler kadar belirleyici olduğunu savunan davranışsal finans, modern ekonomi analizlerinde kendine ancak son yirmi yılda geniş bir yer bulabilmiştir.

Bu cümleden hareketle, 'davranışsal finansın modern ekonomi analizlerinde geniş bir yer edinmesinin son yirmi yıldan daha eskiye gitmediği' yargısı kesin olarak çıkarılabilir mi?

"Bireylerin dijital platformlardaki kişisel veri güvenliğini sağlamaya yönelik yasal düzenlemeler, sadece küresel teknoloji firmalarının veri işleme süreçlerini denetlemekle yetinirse, yerel girişimlerin siber güvenlik açıklarından kaynaklanan hak ihlallerini önlemede yetersiz kalacaktır." cümlesinden hareketle, "Dijital platformlarda yerel girişimlerin siber güvenlik açıklarından kaynaklanan hak ihlallerinin önlenebilmesi, öncelikle küresel teknoloji firmalarının veri işleme süreçlerinin denetlenmesine bağlıdır." yargısı kesin olarak çıkarılabilir.

İnsanlığın okyanus tabanındaki en derin yer olan Mariana Çukuru'na gerçekleştirdiği ilk insanlı dalış, ancak 20. yüzyılın ikinci yarısında, gelişmiş batiskafların üretilmesiyle mümkün olabilmiştir.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Numaralanmış sözleri, anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralayınız.

(I) Sanatçı, toplumsal değişimin dinamiklerini eserlerinde yansıtmak amacıyla tarafsız bir gözlemci rolünü üstlenir. (II) Toplumun sorunlarını sanatın estetik süzgecinden geçirirken gerçekliği tahrif etmekten de titizlikle kaçınır. (III) Onun yapıtlarında kullandığı dilin doğallığı, okurun karakterlerle empati kurmasını kolaylaştırmıştır. (IV) Ancak bir yazar, insan ruhunun derinliklerine inebildiği ölçüde çağları aşan bir kalıcılığa kavuşabilir. (V) Çünkü insanı tüm çelişkileriyle ele almayan hiçbir eser, zamanın yıkıcı etkisine karşı direnemez.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde yargının gerçekleşmesi bir koşula bağlanmıştır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşmesi bir koşula bağlanmıştır?

Aşağıda verilen numaralanmış cümleleri, karşılarında yer alan baskın duygu veya durumlarla eşleştiriniz.

(I) Modern mimari, estetik kaygılardan ziyade i��levselliği ön plana çıkararak şehirlerin çehresini köklü bir biçimde değiştirdi. (II) Beton ve çeliğin soğuk yüzü her sokakta karşımıza çıksa da bu yapılar modern insanın hızlı yaşam temposuna kolayca uyum sağlıyor. (III) Kent planlamacıları, yeni yerleşim alanlarında yeşil alan miktarını artırmak üzere çevre dostu projeler tasarlıyor. (IV) Fakat bir kentin gerçek anlamda yaşanabilir kılınması, onun tarihi dokusunun modern yapılarla uyum içinde korunmasına bağlıdır. (V) Geçmişin izlerini tamamen silen şehirler, kültürel kimliklerini yitirdikleri için geleceğe miras bırakacak bir bellekten yoksun kalırlar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde koşula bağlı bir durum söz konusudur?

Bilim dünyasında çığır açan teleskobun icadı, sadece gök cisimlerinin çıplak gözle görülemeyen detaylarının ilk kez incelenmesini sağlamamış, aynı zamanda insanlığın evren tasavvurunu kökten değiştiren güneş merkezli evren modelinin de gözlemsel olarak kanıtlanmasının tek yolunu oluşturmuştur.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Piri Reis'in 1513 tarihli dünya haritası, sadece o dönemde bilinen Akdeniz havzasını değil, Avrupalı denizcilerin henüz tamamen keşfetmediği Güney Amerika kıyılarını da şaşırtıcı bir doğrulukla göstermesi bakımından, Osmanlı coğrafyacılığının sınırlarının kendi dönemindeki Batı dünyasının ötesine geçtiğini kanıtlamaktadır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

"Bu yılki uluslararası kitap fuarına sadece ödüllü yazarlar davet edilmiş olsa da fuar bünyesinde düzenlenen panellere tüm edebiyatseverler ücretsiz olarak katılabilmiştir." cümlesinden yola çıkılarak, fuara davet edilen yazarların tamamının en az bir ödül almış olduğu yargısına kesin olarak ulaşılabilir.

Aşağıda verilen cümleleri, taşıdıkları anlam özelliklerine göre yanlarındaki kavramlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

(I) Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının önemli isimlerinden olan yazar, bu yapıtında büyük kentin gürültüsünden kaçarak Ege kıyılarında huzuru arayan yalnız bir aydının varoluşsal sancılarını işlemektedir. (II) Sanatçı, karakterlerinin psikolojik derinliklerini yansıtırken iç konuşma ve bilinç akışı gibi tekniklerden yararlanarak anlatımına dinamik bir tempo kazandırmıştır. (III) Eser boyunca betimlenen tabiat tasvirlerinde yerel söyleyişlerin ve halk dilinin kıvrak deyişlerinin tercih edilmesi, anlatıcının samimi ve yapaylıktan uzak tavrını pekiştirmiştir. (IV) Yazarın, kuşaklar arası çatışmayı ve değişen değer yargılarını tarihsel bir zemin üzerinde sorguladığı bu romanda, kısa ve kesik cümlelerin yarattığı imgesel anlatım hemen göze çarpar. (V) Edebiyat eleştirmenleri, eserin geniş kitleler tarafından beğenilmesinin arkasında yazarın toplumsal gerçekleri tüm çıplaklığıyla gözler önüne sermesinin yattığını belirtmektedirler.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde hem içerik (konu) hem de üslup (biçem) özelliklerine birlikte yer verilmiştir?

Bir sanatçının, yaratıcılığın önündeki en büyük engelin nesnel gerçekliğe sadakat olduğunu iddia etmesi, aslında kendi zihinsel sınırlarını aşma zahmetinden kaçınmak için sığındığı bir bahaneden ibarettir.

Bu cümleyle anlamca en yakın olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

(I) Küreselleşmenin getirdiği kültürel tek tipleşmeye karşı koymak isteyen yerel topluluklar, kendi geleneksel üretim biçimlerini korumak amacıyla çeşitli kooperatifler kuruyorlar. (II) Bu kooperatifler sayesinde unutulmaya yüz tutmuş zanaatlar yeniden canlanırken yerel ekonomi de hatırı sayılır bir ivme kazanıyor. (III) Ancak yerel üreticilerin bu çabaları, devlet ve sivil toplum kuruluşları tarafından finansal olarak desteklendikçe sürdürülebilir bir nitelik kazanacaktır. (IV) Günümüzde birçok genç zanaatkâr, usta-çırak ilişkisinin yok olması yüzünden bu meslekleri devam ettirecek yeterli donanıma sahip olamıyor. (V) Oysa geçmişin birikimini modern tasarımlarla harmanlayan özgün bir dil yakalamak, gelenekseli geleceğe taşımanın en güvenilir yoludur.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde eylemin veya durumun gerçekleşmesi bir koşula bağlanmıştır?

Modern mimaride sürdürülebilirlik ilkelerinin benimsenmesi, sadece çevre dostu malzemelerin kullanımıyla sınırlı kalmayıp enerji tüketimini en aza indiren akıllı bina otomasyon sistemlerinin tasarıma entegre edilmesiyle ancak 21. yüzyılda küresel bir standart hâline gelebilmiştir.

Bu cümleden hareketle, sürdürülebilirlik ilkelerinin modern mimaride küresel düzeyde ortak bir ölçüt hâline gelmesi 21. yüzyıldan önce gerçekleşmemiştir.

(I) Kentleşme; kırsal nüfusun şehirlerde toplanmasıyla başlayan, sanayi ve ticaretin gelişmesine bağlı olarak bu yerleşim alanlarının büyümesi ve toplumsal yapının şehirsel özellikler kazanması sürecidir. (II) Bireyin şehir hayatındaki yabancılaşma sorununu aşabilmesi amacıyla yerel yönetimlerce düzenlenecek sosyal ve kültürel etkinliklerin sayısı artırılmalıdır. (III) Şehir yaşamının sunduğu geniş iş olanakları ve kültürel çeşitlilik, kırsal yaşamın sakinliği ve doğallığına kıyasla genç nüfus için her zaman daha cazip bir çekim merkezi olmuştur. (IV) Sosyologlar, plansız büyümenin bu hızla devam etmesi durumunda, gelecek çeyrek asırda şehirlerde ciddi bir su ve gıda krizi yaşanacağını belirtmektedirler. (V) Yerel yönetimler, kentsel karbon ayak izini azaltmak amacıyla önümüzdeki beş yıllık süreçte toplu taşıma araçlarının tamamını elektrikli araçlarla yenilemeyi hedeflemektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin anlam özellikleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cümle: 'Çevre sosyolojisi çalışmaları; sanayileşmiş toplumların doğayla kurduğu faydacı ilişkinin ancak 20. yüzyılın son çeyreğinde, küresel iklim krizinin somut etkilerinin hissedilmesiyle sorgulanmaya başladığını ortaya koymaktadır.'

Bu cümleden hareketle, 'Küresel iklim krizinin somut etkilerinin hissedilmeye başlaması, sanayileşmemiş toplumların da doğaya yönelik pragmatik yaklaşımlarını gözden geçirmelerine yol açmıştır.' yargısı kesin olarak çıkarılabilir.

Sadece kıyı bölgelerinde yetiştiği sanılan bu endemik bitki türüne, son araştırmalarla birlikte ilk kez iç bölgelerdeki yüksek platolarda da rastlanmıştır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?