Cümlede Anlam

(I) Şiir, insan ruhunun derinliklerinde kalmış duyguları en rafine biçimde açığa çıkarma sanatıdır. (II) Şair bu yapıtında, ilk kitabına kıyasla daha yoğun bir imge dünyası kurmuştur. (III) Belki de bu şiirler gelecekte de aynı heyecanla okunacak ve değerini koruyacak. (IV) Eleştirmen, şairin bu yeni söyleyiş tarzıyla geleneksel şiir anlayışını yıktığını dile getirdi. (V) Sanat��ının özgün imgelere yönelmesinde, geleneksel şiir kalıplarından sıkılması etkili olmuştur.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Yalnızca 20. yüzyılın başlarında yazılan eserlerde görülen bu anlatım tekniği, romancının toplumsal sorunları doğrudan aktarmak yerine karakterlerin iç dünyası aracılığıyla yansıtmayı amaçladığını gösterir.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

(I) Tarihî tabloların restorasyonunda kullanılan yöntemler, eserin özgün yapısına zarar vermeyecek ��ekilde titizlikle seçilir. (II) Uzmanlar, boya katmanlarının kimyasal analizini yapmak üzere modern spektroskopi cihazlarından yararlanırlar. (III) Eski vernik tabakasının temizlenmesi sırasında mikroskop altında çalışılır çünkü en küçük bir hata geri dönülemez kayıplara yol açabilir. (IV) Tablonun orijinal renkleri ancak yüzeydeki kir tabakası arındırıldıkça tüm canlılığıyla g��n yüzüne çıkacaktır. (V) Yapılan tüm müdahaleler belgelenerek gelecek nesillerin bu eserleri daha sağlıklı incelemesine olanak tanınır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşmesi bir koşula bağlanmıştır?

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralandırılmış cümleleri, sağ sütunda yer alan ve taşıdıkları anlam özelliğini gösteren kavramlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda yer alan numaralanmış cümleleri, sağ sütunda verilen ve anlamca onlara en yak��n olan harflendirilmiş cümlelerle eşleştiriniz.

(I) Türk edebiyatında post-modern anlatının en özgün temsilcilerinden biri kabul edilen bu roman, yayımlandığı dönemde geniş okuyucu kitlelerine ulaşmıştır. (II) Eserin ilk üç bölümünde, kahramanın içsel dünyasındaki çelişkiler ve yabancılaşma süreci, yazarın derin gözlem yetene��ini yansıtan psikolojik tahlillerle aktarılmıştır. (III) Yazar; yapıtın olay örgüsünü alışılagelmişin dışındaki kurgusal yapısıyla okuyucuyu sürekli uyanık tutmaya çalışan geriye dönüş ve bilinç akışı gibi tekniklerle yapılandırmıştır. (IV) Romanın dilsel dokusu, yazarın kelime seçimindeki titizliğini ve üslubundaki lirik ahengi okura her satırda derinden hissettirmektedir. (V) Eser hakkında yayımlanan eleştiri yazılarının çoğunda, yazarın bu çalışmasıyla Türk romanında yeni bir çığır açtığı iddia edilmiştir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde öznel bir değerlendirmeye yer verilmemiştir?

Cümle: 'Arkeologlar, bu antik kentteki kazı çalışmalarında sadece kraliyet ailesine ait mezarları değil, sıradan halkın gömüldüğü mezarlık alanlarını da ilk kez gün ışığına çıkardı.'

Yargı: Bu cümleden hareketle, söz konusu antik kentte daha önceki kazılarda halk mezarlarına rastlanmadığı kesin olarak çıkarılabilir.

Davranışçı psikolojinin insan zihnini sadece dışsal uyarıcılara verilen tepkilerle sınırlayan indirgemeci tutumuna tepki olarak 20. yüzyılın ortalarında ortaya çıkan bilişsel devrim, zihinsel süreçlerin nesnel yöntemlerle incelenebileceğini kanıtlayarak psikolojideki egemen paradigma değişimini başlatan ilk geniş çaplı entelektüel hareket olmuştur.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda verilen cümleleri, içerdikleri anlam özelliklerine göre en uygun kavramlarla nasıl eşleştirmelisiniz?

Neolitik Dönem'e ait Göbeklitepe yerleşkesi, yerleşik yaşama geçişin sadece tarımsal faaliyetlerin başlamasıyla tetiklendiği yönündeki klasik teorinin sorgulanmasına yol açan tek arkeolojik buluntu değildir.

Bu cümleden hareketle, "Göbeklitepe yerleşkesi dışında, yerleşik yaşama geçişin tarım dışındaki etkenlerle de başlamış olabileceğini düşündüren başka arkeolojik bulgular da mevcuttur." yargısına kesin olarak ulaşılabilir.

Edebiyatımızda duyguların doğru tespiti, metnin alt metnini kavramada önemli bir role sahiptir. Özellikle 'hayıflanma' ile 'yakınma' kavramları birbirine yakın görünse de 'hayıflanma'da kişinin kendi yapamadığı veya kaçırdığı bir fırsat karşısındaki üzüntüsü, 'yakınma'da ise bir durumdan duyulan memnuniyetsizliğin başkalarına dert yanılması söz konusudur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde sırasıyla 'hayıflanma' ve 'yakınma' duyguları belirgindir?

I. Felsefe tarihi boyunca bilginin kaynağ��na yönelik tartışmalar, insan zihninin sınırlarını anlama çabasıyla şekillenmiştir.
II. Rasyonalist düşünürler, duyu organlarının yanıltıcı doğasını aşmak adına aklın apriori ilkelerine sığınırlar.
III. Çünkü onlara göre zihin, deneyimden bağımsız olarak doğru bilgiye ulaşabilecek donanımla dünyaya gelmiştir.
IV. Ancak felsefi bir sorgulama, dogmatik kabullerden arındırılmış şüpheci bir süzgeçten geçirilmeden hakiki bir epistemolojik temele oturamaz.
V. Nitekim modern bilim de felsefenin bu eleştirel zemininden beslenerek kendi metodolojisini inşa etmiştir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde yargının gerçekleşmesi bir koşula bağlanmıştır?

Başlangıçta sadece Mezopotamya'daki tarımsal ürünlerin miktarını kaydetmek gibi pratik ve ekonomik ihtiyaçlar doğrultusunda kullanılan Sümer çivi yazısı, ancak yüzyıllar süren bir gelişimden sonra edebi eserlerin ve toplumsal kanunların da kalıcı hâle getirilmesinde bir araç olabilmiştir.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki sol sütunda verilen cümleleri, sağ sütunda yer alan ve bu cümlelerin nesnellik-öznellik durumları ile yapısal özelliklerini açıklayan en uygun tanımlarla eşleştiriniz.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir 'varsayım' söz konusudur?

(I) Postmodern roman; geleneksel anlatı kalıplarını yıkarak okuru kurmacanın bir parçası hâline getiren ve gerçeklik algısını çoğullaştıran bir edebiyat türüdür. (II) Bu türün yazarları, modernizmin biçimsel yeniliklerinden yararlanmakla birlikte anlatıda üstkurmacaya diğer tekniklere kıyasla çok daha geniş bir alan açarlar. (III) Okurun zihnini sürekli uyanık tutmak amacıyla kurgulanan bu metinlerde, yazarın anlatının kurmaca olduğunu açıkça itiraf ettiği sahnelerle karşılaşabiliriz. (IV) Bir an için yazarın bizi tamamen kurgusal bir labirentte başıboş bıraktığını ve çıkış yolunu göstermediğini düşünelim. (V) Eleştirmenler, bu tür romanların okuru edilgen bir alıcı olmaktan kurtarıp metnin kurucu ortağı hâline getirdiğini sıklıkla dile getirirler.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Klasik Türk musikisinin vazgeçilmez unsurlarından biri olan ney, yalnızca belirli bir kamış türünden üretilen ve icrası en güç nefesli sazlar arasında yer alan bir çalgıdır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Antik Yunan'da sadece site devletlerinin aristokrat sınıfına mensup erkeklerinin katılabildiği felsefe tartışmalarının, Helenistik Dönem'le birlikte ilk kez farklı sosyal statüden ve coğrafyalardan gelen bireylerin de dahil olduğu kozmopolit bir nitelik kazandığı g��rülmektedir.

Buna göre, Helenistik Dönem öncesinde site devletlerinin coğrafi sınırları dışında yaşayan aristokrat erkeklerin de felsefe tartışmalarına katılma hakkının bulunduğu yargısı doğru mudur?

(I) Nöroplastisite sayesinde insan beyninin ömür boyu yeni sinaptik bağlar kurabildiği keşfedildiği için eğitim dünyasında geleneksel öğrenme modelleri sorgulanmaya başlanmıştır. (II) Araştırmacılar, zihinsel esnekliğin sınırlarını tam olarak belirlemek amacıyla farklı yaş gruplarından katılımcılarla uzun soluklu deneyler yürütmektedir. (III) Elde edilen bulgular, zihnin yeni deneyimlerle uyarılmasının zekâ katsayısını doğrudan etkilediğini açıkça ortaya koymaktadır. (IV) Ne var ki öğrenilen teorik bilgilerin zihinde kalıcı bilişsel şemalara dönüşmesi, bu bilgilerin günlük problem çözme süreçlerinde aktif olarak kullanılmasına bağlıdır. (V) Bu doğrultuda hazırlanan yeni eğitim programlarının yaygınlaşmasıyla birlikte bireysel öğrenme hızının da önemli ölçüde artacağı öngörülmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşmesi bir koşula bağlanmıştır?

Cümle: Mariana Çukuru'nun en derin noktası olan Challenger Çukuru'na yönelik ilk insanlı dalış ancak 1960 yılında gerçekleştirilebilmiştir.

Buna göre, '1960 yılından önce Challenger Çukuru'na insanlı bir dalış yapılmamıştır.' yargısı bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek doğru bir yargı mıdır?