Cümlede Anlam

241 soru

Soru 161Soru

(I) Bilişsel müzikoloji; müziğin insan zihnindeki algılanışını, işlenişini ve duygu durumları üzerindeki etkilerini inceleyen disiplinler arası bir bilim dalıdır. (II) Son yıllarda yapılan araştırmalar, düzenli müzik eğitiminin çocuklarda dil gelişimini diğer sanatsal faaliyetlere oranla daha hızlı desteklediğini ortaya koymaktadır. (III) Diyelim ki çocukluk döneminde enstrüman e��itimi almadınız, bu durum yetişkinlikte müzikal algınızın gelişmeyeceği anlamına gelmez. (IV) Beyindeki nörolojik esneklik sayesinde, yetişkinlikte de müzik dinlemenin bilişsel becerileri canlandırma olasılığı her zaman mevcuttur. (V) Bu alandaki çalışmalar derinleştikçe müzik terapilerinin nörolojik hastalıkların tedavisindeki rolü gün geçtikçe daha da belirginleşecektir.

Bu par��ada yer alan numaralanmış cümlelerin anlam özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV. cümlede, yetişkinlikteki müzik dinleme alışkanlığına yönelik bir tasarı ortaya konmuştur.

Cevap

IV. cümlede, yetişkinlikteki müzik dinleme alışkanlığına yönelik bir tasarı ortaya konmuştur.
IV. cümlede 'yetişkinlikte de müzik dinlemenin bilişsel becerileri canlandırma olasılığı her zaman mevcuttur' denilerek bir ihtimal (olasılık) dile getirilmiştir. Tasarı ise gelecekte yapılması düşünülen bir plan veya projeyi ifade eder; bu cümlede herhangi bir plan veya tasarı yer almadığı için bu değerlendirme yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki birinci cümleyi incelemek.
I. cümlede 'Bilişsel müzikoloji; ... bir bilim dalıdır.' ifadesiyle bu disiplinin tanımı yapılmıştır ('Bilişsel müzikoloji nedir?' sorusuna cevap vermektedir).
Tanım cümlesinin varlığını kontrol etmek amacıyla bu inceleme yapılır.
2
Parçadaki ikinci, üçüncü ve beşinci cümleleri sırasıyla karşılaştırma, varsayım ve aşamalı durum kavramları açısından incelemek.
II. cümlede 'diğer sanatsal faaliyetlere oranla' ifadesiyle karşılaştırma; III. cümlede 'Diyelim ki...' ifadesiyle varsayım; V. cümlede 'gün geçtikçe' ifadesiyle aşamalı durum anlamı tespit edilmiştir.
Diğer seçeneklerin doğruluk derecesini saptamak için bu kavramlar kontrol edilir.
3
Parçadaki dördüncü cümleyi anlam özelliği yönünden analiz etmek.
IV. cümlede geçen 'canlandırma olasılığı her zaman mevcuttur' ifadesi bir 'olasılık (ihtimal)' bildirmektedir. Seçenekte belirtilen 'tasarı' ise gelecekte gerçekleştirilmesi planlanan projeleri ifade eder ve bu cümlede tasarı anlamı yoktur.
Yanlış değerlendirmenin yapıldığı cümleyi bulmak ve doğru cevaba ulaşmak için bu analiz gerçekleştirilir.

Anahtar Kavram

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık, Aşamalı Durum)
Soru 162Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisi, ayraç içinde verilen duygu veya durumla uyuşmamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bizi her fırsatta arayıp soracağını söyleyen o vefalı dostumuz, şehre yerleştiğinden beri bir kez bile kap��mızı çalmadı. (Sitem)

Cevap

Dostun vefasızlığından duyulan kırgınlığın üçüncü bir kişiye aktarıldığı yakınma cümlesinin sitem olarak sınıflandırılması yanlıştır.
Doğru cevap, dostun vefasızlığından duyulan rahatsızlığın üçüncü kişilere anlatıldığı yakınma cümlesidir. Sitem duygusunda kırgınlık doğrudan muhatabın yüzüne söylenir (Örneğin: 'Şehre yerleştiğinden beri bir kez bile kapımızı çalmadın.'). Ancak bu cümlede durum üçüncü bir kişiye aktarılarak şikâyet (yakınma) edilmektedir. Bu nedenle bu cümle, ayraç içindeki sitem kavramıyla uyuşmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki cümlelerin içerdikleri anlamları ve duygusal tonları tek tek analiz etmek.
Cümlelerin sırasıyla hayıflanma, yakınma, kanıksama, küçümseme ve azımsama anlamları taşıdığı saptanır.
Duyguların cümledeki ifade ediliş biçiminden hareketle doğru kavramı belirlemek gerekir.
2
Ayraç içindeki kavramlarla cümlelerin taşıdığı duyguları karşılaştırmak.
Vefalı dostun aramamasından şikayet eden cümlenin sitem değil, yakınma (şikayet) bildirdiği fark edilir.
Sitem doğrudan kişiye yapılırken, yakınma üçüncü şahıslara dert yanma şeklinde gerçekleşir.
3
Diğer seçeneklerdeki eşleştirmelerin doğruluğunu teyit etmek.
Hayıflanma, kanıksama, küçümseme ve azımsama cümlelerinin ayraç içindeki kavramlarla tam olarak uyuştuğu görülür.
Çeldiricilerin doğruluğunu teyit ederek doğru seçeneğe kesin olarak ulaşmak hedeflenir.

Anahtar Kavram

Cümlede Duygu ve Durumlar (Sitem, Yakınma, Pişmanlık, Küçümseme vb.)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 163Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir ileti dolaylı anlatım yoluyla aktarılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Öykücü, son kitabındaki karakterleri gerçek yaşamdan seçtiğini ve onları kendi doğal ortamlarında gözlemlediğini belirtti.

Cevap

Öykücü, son kitabındaki karakterleri gerçek yaşamdan seçtiğini ve onları kendi doğal ortamlarında gözlemlediğini belirtti.
Öykücünün kendi ağzından çıkan sözlerinin, üçüncü şahıs ağzına göre uyarlanıp sıfat-fiil ekleri (-diğini) kullanılarak aktarıldığı seçenek doğru cevaptır. Bu yapıda sözler değiştirilmeden aktarılmak yerine, aktaran kişinin cümlesinin bir ögesi (nesnesi) hâline getirilmiştir ve dolaylı anlatım yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde aktarılan sözlerin yapılarını incelemek.
Aktarılan ifadeler ve bunların yüklemleri belirlendi.
Anlatım biçimlerini ayırt etmek için ilk olarak aktarılan kısımların tespit edilmesi gerekir.
2
Aktarılan sözlerin doğrudan (değiştirilmeden, şahıs ve kip ekleri korunarak) mı yoksa dolaylı (aktaran kişinin diline uyarlanarak, genellikle sıfat-fiil ekleriyle) mı aktarıldığını belirlemek.
Öykücünün sözünün kendi ağzından çıktığı gibi değil, sıfat-fiil eki (-diğini) vasıtasıyla üçüncü kişi anlatımına uyarlandığı görüldü.
Dolaylı anlatımda aktarılan söz, temel cümlenin bir yan cümleciği (nesnesi) hâline getirilir.
3
Seçeneklerdeki cümlelerden hangisinin '-diğini / -eceğini' gibi sıfat-fiil yapılarıyla dolaylı anlatıma dönüştürüldüğünü saptamak.
Seçtiğini ve gözlemlediğini belirtti ifadesinin dolaylı anlatım olduğu kesinleşti.
Doğru cevaba ulaşmak için dil bilgisel yapıların işlevlerini doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Doğrudan ve Dolaylı Anlatım
Soru 164Soru

Bir sanatçının veya eserin değerlendirildiği aşağıdaki cümlelerin hangisinde, söz konusu yapıtın hem 'neye' odaklandığına hem de bu odağı 'nasıl' görünür kıldığına değinilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yazar, büyük kentin karmaşasında kimli��ini yitiren modern bireyin dramını, zihinsel sıçramaları ve iç konuşma tekniklerini kullanarak kesintili bir anlatımla aktarıyor.

Cevap

Yazarın büyük kentin karmaşasında kimliğini yitiren modern bireyin dramını anlattığını belirterek eserin konusuna (içeriğine); zihinsel sıçramaları ve iç konuşma tekniklerini kullanarak kesintili bir anlatımla aktardığını belirterek de eserin dil ve anlatım özelliklerine (üslubuna) yer veren cümle doğru cevaptır.
Doğru cevap olan cümlede yazarın 'büyük kentin karmaşasında kimliğini yitiren modern bireyin dramı' konusunu (içerik) ele aldığı belirtilirken, bu konuyu 'zihinsel sıçramaları ve iç konuşma tekniklerini kullanarak kesintili bir anlatımla' aktardığı (üslup) ifade edilmiştir. Böylece hem içerik hem de üslup özelliklerine aynı cümlede yer verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki cümleler tek tek incelenerek eserin konusu (ne anlatıldığı) ve dil/anlatım özellikleri (nasıl anlatıldığı) yönünden çözümlenir.
Cümlelerin hangi anlam özelliklerini taşıdığı belirlenir.
İçerik ve üslup belirlemelerini birbirinden ayırt edebilmek için.
2
Hem konu (içerik) hem de biçem (üslup) bilgisini aynı anda barındıran cümle tespit edilir.
Hem 'bireyin dramı' (içerik) hem de 'iç konuşma teknikleriyle kesintili anlatım' (üslup) içeren ifadenin doğru seçenek olduğu görülür.
Sorunun bizden istediği iki yönlü saptamayı doğrulamak için.
3
Diğer seçeneklerin neden doğru olamayacağı kontrol edilir; dolaylı anlatım ve öznel okur yorumu içeren seçenekler elenir.
Çeldiricilerin içerik-üslup dengesini kuramadığı veya aktarım cümlesi olduğu kesinleştirilir.
Hatalı bir işaretleme yapmamak ve cevabın doğruluğundan emin olmak için.

Anahtar Kavram

İçerik ve Üslup Cümleleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 165Soru

Cümle: "Sanatın toplumsal işlevini yalnızca ekonomik sınıf ilişkilerine indirgeyen kaba sosyolojik yaklaşımların aksine, çağdaş sanat kuramcıları estetik deneyimin ancak bireysel algı dünyasındaki özerkliği korunduğu sürece toplumsal bir dönüşüm gücü kazanabileceğini savunmaktadır."

İfade: Bu cümleden yola çıkılarak, çağdaş sanat kuramcılarının estetik deneyimin bireysel düzeydeki özerkliği ile sanatın toplumu dönüştürme potansiyeli arasında zorunlu ve vazgeçilmez bir koşul ilişkisi kurduğu yargısına kesin olarak ulaşılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Verilen ifade doğrudur. Cümledeki 'ancak ... sürece' ifadesi, estetik deneyimin bireysel özerkliği ile toplumsal dönüşüm potansiyeli arasında kesin bir koşul ilişkisi kurmaktadır.
Doğru yargı, cümledeki sınırlandırıcı ifadelerin ('ancak', '-diği sürece') kurduğu mantıksal çerçeveyi tam olarak yansıtmaktadır. Çağdaş sanat kuramcıları, toplumsal dönüşümü bireysel özerklik şartına bağlayarak bu iki unsur arasında zorunlu bir ilişki tanımlamışlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki anlam sınırlandırıcı ve koşul belirten ifadeleri tespit etme
Cümledeki 'ancak' ve '-diği sürece' ifadelerinin sınırlandırıcı bir koşul ili��kisi kurduğu belirlenmiştir.
Çağdaş sanat kuramcılarının öne sürdüğü yargının hangi şartlar altında geçerli olduğunu saptamak.
2
İfade ile cümle arasındaki anlamsal bağıntıyı karşılaştırma
Cümledeki 'özerklik korunduğu sürece toplumsal dönüşüm gücü kazanabilme' şartının, ifadedeki 'zorunlu ve vazgeçilmez bir koşul ilişkisi' tanımıyla tam olarak örtüştüğü görülmüştür.
Çıkarımın cümleden kesin olarak yapılıp yapılamayacağını mantıksal olarak doğrulamak.

Anahtar Kavram

Cümlede edat ve bağlaçlar vasıtasıyla kurulan anlam sınırlandırmalarının ve koşul-sonuç ilişkilerinin kesin yargı çıkarma amacıyla analiz edilmesi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 166Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralanmış cümleleri, sağ sütunda yer alan anlam özellikleri (kavramlar) ile doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. Yapay zekâ; insan zihninin öğrenme, akıl yürütme ve problem çözme gibi bilişsel işlevlerini taklit eden algoritmik sistemler bütünüdür.
II. Farz edelim ki gelecekte yapay zekâ algoritmaları, insan müdahalesi olmaksızın kendi estetik değerlerini yaratarak özgün sanat akımları başlatıyor.
III. Son algoritmik güncellemelerle birlikte yapay zekânın metin yazma becerisi, geleneksel doğal dil işleme modellerine göre çok daha insansı bir derinlik kazanmıştır.
IV. Yapay zekâ ve sanat ilişkisine dair yürütülen bu disiplinler arası tartışmalar, yakın gelecekte sanatın felsefi tanımını kökten değiştirebilir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle Tanım, ikinci cümle Varsayım, üçüncü cümle Karşılaştırma, dördüncü cümle Olasılık kavramıyla eşleşmektedir.
Birinci cümle Tanım ('nedir' sorusuna yanıt verir), ikinci cümle Varsayım ('farz edelim ki' ifadesiyle kurulmuştur), üçüncü cümle Karşılaştırma ('göre' edatıyla kıyaslama yapılmıştır) ve dördüncü cümle Olasılık ('-ebilir' yeterlik fiiliyle ihtimal bildirilmiştir) kavramlarıyla doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi analiz ederek ne bildirdiğini belirlemek.
Cümle 'Yapay zekâ nedir?' sorusunun cevabını vererek kavramın sınırlarını çizmektedir. Bu nedenle bu cümle Tanım kavramı ile eşleşir.
Tanım cümleleri, bir kavram ya da varlığın belirleyici özelliklerini ortaya koyarak 'nedir' sorusuna yanıt verir.
2
İkinci cümlede yer alan anlam ipuçlarını değerlendirmek.
Cümlede geçen 'Farz edelim ki' ifadesi, henüz gerçekleşmemiş bir eylemin gerçekleşmiş gibi kabul edildiğini gösterir. Bu nedenle bu cümle Varsayım kavramı ile eşleşir.
Varsayım cümleleri, gerçekleşmemiş bir olayı veya durumu geçici bir süre için gerçekleşmiş gibi kabul eder.
3
Üçüncü cümleyi diğer unsurlarla karşılaştırma ilgisi yönünden incelemek.
Yapay zekânın metin yazma becerisi, 'geleneksel doğal dil işleme modellerine göre' ifadesiyle kıyaslanmıştır. Bu nedenle bu cümle Karşılaştırma kavramı ile eşleşir.
Karşılaştırma cümleleri, en az iki farklı durumu, kavramı veya varlığı ortak ya da farklı yönleriyle değerlendirir.
4
Dördüncü cümlenin fiil yapısını ve anlamına katkısını belirlemek.
Yüklemdeki 'değiştirebilir' fiili, durumun kesin olmadığını ve bir ihtimal dâhilinde olduğunu göstermektedir. Bu nedenle bu cümle Olasılık kavramı ile eşleşir.
Olasılık (ihtimal) cümleleri, bir durumun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin kesin olmadığını, olabileceğini ifade eder.

Anahtar Kavram

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 167Soru

18. yüzyılda John Harrison tarafından icat edilen deniz kronometresi, denizcilikte boylam hesaplamalarını son derece hassas hale getirmiş olsa da yüksek üretim maliyetleri nedeniyle, gemilerde geleneksel astronomik seyir yöntemlerinin yerini ancak bir asır sonra tamamen alabilmiştir.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Deniz kronometresi, gemilerde kullanılan geleneksel astronomik seyir yöntemlerini bütünüyle devre dışı bırakma sürecini icat edildiği yüzyılda tamamlayamamıştır.

Cevap

Deniz kronometresi, gemilerde kullanılan geleneksel astronomik seyir yöntemlerini bütünüyle devre dışı bırakma sürecini icat edildiği yüzyılda tamamlayamamıştır.
Cümlede deniz kronometresinin 18. yüzyılda icat edildiği ve geleneksel yöntemlerin yerini tamamen almasının ancak bir asır sonra (19. yüzyılda) gerçekleştiği belirtilmektedir. Buradan hareketle, cihazın geleneksel yöntemleri tamamen ortadan kaldırma (yerini bütünüyle alma) sürecini kendi icat edildiği yüzyıl içinde tamamlayamadığı kesin olarak çıkarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncelikle öncüldeki cümlenin anlam sınırlarını ve anahtar ifadelerini belirlemek gerekir.
İcat zamanı: 18. yüzyıl. Etkisi: Boylam hesaplamalarını hassaslaştırması. Sınırlandırma: Yüksek üretim maliyeti nedeniyle geleneksel yöntemlerin yerini ancak bir asır sonra (19. yüzyılda) tamamen alabilmesi.
Cümleden çıkarılacak kesin yargının sınırlarını doğru çizmek.
2
Seçenekleri bu sınırlandırmalar doğrultusunda değerlendirmek gerekir.
Geleneksel yöntemlerin yerini tamamen almasının bir asır sürmesi, bu yer değiştirme işleminin cihazın icat edildiği 18. yüzyılda tamamlanamadığını doğrudan gösterir.
Zaman ilişkisini mantıksal olarak kurmak.
3
Diğer seçeneklerdeki aşırı genelleme veya kişisel yorum içeren ifadeleri elemek gerekir.
Denizcilerin alışkanlıkları, eski araçların varlığı veya hassasiyetin geç fark edilmesi gibi metinde yer almayan öznel yorumlar elenir.
Metin dışı bilgilerin doğru kabul edilmesini önlemek.

Anahtar Kavram

Cümleden çıkarılabilecek kesin yargıyı bulurken metinde geçen sınırlandırıcı sözcüklere ve zaman ifadelerine sadık kalmak, metin dışı yorum yapmamak.
Soru 168Soru

"Gerçek bir seyyah, ulaşacağı hedeften ziyade, yolculuk sürecinde attığı her adımın kendi iç dünyasında b��raktığı izleri önemser."

Bu cümleye anlamca en yakın olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakiki bir gezgin için asıl değerli olan, hedefe varmaktan çok, yol boyunca edindiği tecrübelerin kendisinde bıraktığı etkilerdir.

Cevap

Hakiki bir gezgin için asıl değerli olan, hedefe varmaktan çok, yol boyunca edindiği tecrübelerin kendisinde bıraktığı etkilerdir.
Hakiki bir gezgin için asıl değerli olanın hedefe varmaktan ziyade yolculuk boyunca edinilen tecrübeler ve bunların yarattığı etkiler olduğunu belirten ifade, öncüldeki 'ulaşacağı hedeften ziyade... iç dünyasında bıraktığı izleri önemser' yargısını tam olarak ve aynı doğrultuda karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüldeki cümlenin ana fikrini ve anahtar kelimelerini belirleme.
"Ulaşacağı hedeften ziyade" (hedefe varmak yerine) ve "yolculuk sürecinde attığı her adımın kendi iç dünyasında bıraktığı izleri önemser" (yolculuktaki tecrübelerin kendisindeki etkisi) ifadeleri belirlendi.
Özdeş anlamlı cümleyi bulabilmek için temel yargıyı doğru analiz etmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki yargıları analiz edip öncüldeki anlamı tam karşılayanı bulma.
"Hakiki bir gezgin için asıl değerli olan, hedefe varmaktan çok, yol boyunca edindiği tecrübelerin kendisinde bıraktığı etkilerdir." yargısının öncülle tamamen aynı anlamı taşıdığı tespit edildi.
Gezgin/seyyah, hedef/varmak, yolculuk süreci/yol boyunca edinilen tecrübeler ve iç dünyadaki izler/kendisinde bıraktığı etkiler eşleştirmesi tam olarak sağlanmaktadır.

Anahtar Kavram

Cümlelerin anlamca özdeş veya yakın olması, farklı sözcüklerle aynı düşüncenin ifade edilmesine dayanır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 169Soru

(I) Eserde, büyük şehirden küçük bir kasabaya yerleşen bir ailenin uyum çabaları dile getirilmiş.
(II) Kitaptaki kahramanlardan biri, kasabanın insanı dönüştüren sakin bir havası olduğunu belirtiyor.
(III) Yazar, bu romanda kısa ve devrik cümleler kullanarak anlatıma akıcılık kazandırmış.
(IV) Kitab��n, derin felsefi çözümlemeleriyle okurun dünyasını zenginleştiren başarılı bir yapısı var.
(V) Romandaki olayların gerçek hayattan birebir alındığını söylemek mümkündür.

Buna göre, numaralanmış cümlelerin hangisinde eserin üslup (biçem) özelliğine yer verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Üçüncü cümle
Üçüncü cümlede yer alan 'kısa ve devrik cümleler' ve 'anlatıma akıcılık kazandırmış' ifadeleri, yazarın dili kullanma tarzına (üslubuna) yöneliktir. Dolayısıyla bu cümle net bir üslup (biçem) cümlesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin ne hakkında (içerik) ve nasıl (üslup) yazıldığını analiz etmek.
Cümlelerin hangisinin yazarın dil ve anlatım özelliklerini (üslubunu) ele aldığını belirlemek.
Sorunun bizden üslup (biçem) cümlesini bulmamızı istemesi.
2
Üçüncü cümleyi incelemek: 'Yazar, bu romanda kısa ve devrik cümleler kullanarak anlatıma akıcılık kazandırmış.'
Bu cümlede kullanılan 'kısa ve devrik cümleler' ile 'anlatıma akıcılık kazandırmak' ifadelerinin yazarın dili kullanma biçimini (üslubunu) gösterdiğini saptamak.
Yazarın söyleyiş tarzı, kelime seçimi ve cümle yapısı üslup özelliklerini oluşturur.
3
Diğer cümlelerin neden elendiğini açıklamak: Birinci cümle içerik (konu) bildirir; ikinci cümle dolaylı aktarımdır; dördüncü ve beşinci cümleler ise öznel yorum ve kişisel değerlendirmeler içerir.
Üçüncü cümlenin kesin olarak doğru cevap olduğunu onaylamak.
Diğer cümlelerin üslup tanımına uymaması.

Anahtar Kavram

İçerik ve üslup cümlelerinin ayırt edilmesi
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 170Soru

A��ağıdaki sol sütunda numaralanmış cümleleri, sağ sütunda verilen anlatım özellikleri ve öznellik-nesnellik durumlarıyla doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. Yazarın son öykü kitabında toplam on iki hikâye yer almakta ve bu hikâyelerin tamamında mekân olarak İstanbul seçilmektedir.
II. Ressam, tablolarında kullandığı canlı renkler ve asimetrik çizgilerle doğanın dinginliğini kendine has bir duyarlılıkla yansıtmıştır.
III. Son yapılan çalışmalarda göl sularındaki tuzluluk oranının geçen yıla göre %5 arttığı belirlenmiştir; bu durum ekosistemin geleceği için vahim bir gelişmedir.
IV. Eleştirmen, son makalesinde sanatçının dilinin pürüzsüz ve etkileyici olduğunu iddia etmiştir.
V. Kitap, yayımlandığı ilk hafta otuz bin adet satarak kendi türünde kırılması güç bir satış başarısı yakalamıştır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kitap sayısı ve mekân bilgisini veren ilk cümle kanıtlanabilir nesnel tanımla; ressamın tarzını yorumlayan ikinci cümle kişisel değerlendirme içeren öznel tanımla; gölün tuzluluğuna dair sayısal veriyle birlikte kişisel kaygı içeren üçüncü cümle kaygı belirten öznel tanımla; eleştirmenin iddiasını aktaran dördüncü cümle nesnel aktarım tanımıyla; satış adediyle birlikte kırılması güç nitelemesi yapan beşinci cümle ise öznel tahmin içeren tanımla eşleşir.
Doğru eşleştirmede; nesnel veriler ve saptamalar tamamen kanıtlanabilir tanımlarla, kişisel duygular ve 'vahim', 'kırılması güç', 'kendine has' gibi ifadeler ise ilgili öznel tanımlarla tam olarak uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen cümlelerdeki öznel (kişisel yorum, niteleme, duygu barındıran) ve nesnel (kanıtlanabilir, yoruma kapalı) ifadeleri tespit edin.
Cümlelerin yapısındaki öznel nitelemeler ('kendine has', 'vahim', 'kırılması güç') ve nesnel aktarımlar ile sayısal veriler belirlenir.
Öznellik ve nesnellik sınırlarını net bir şekilde çizerek eşleştirmenin temelini oluşturmak.
2
İçinde sayısal veri veya başkasının görüşü olan ama anlamca öznel/nesnel olan tuzak cümleleri inceleyin.
Tuzluluk oranı ve satış başarısı gibi istatistik içeren cümlelerdeki yorum ifadeleri tespit edilir; başkasının iddiasını aktaran cümlenin ise aktarım yönüyle nesnel olduğu belirlenir.
YKS'de sıklıkla sorulan gizli öznellik ve nesnellik durumlarını ayırt etmek.
3
Belirlenen özellikleri sağ sütundaki doğru tanımlarla eşleştirin.
Her cümlenin anlatım özelliğiyle bire bir eşleştiği görülür.
Sorunun nihai çözümüne ulaşmak.

Anahtar Kavram

Öznel ve Nesnel Anlatımlı Cümleler
Soru 171Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralanmış cümleleri, sağ sütunda verilen ve anlamca onlara en yakın olan harflendirilmiş cümlelerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bir yazarın yalınlığa ulaşması, süslü cümlelerin çekiciliğine kapılmamasıyla mümkündür.
Sanatta özgünlük, yeni bir şey anlatmak değil; herkesin bildiğini kendi tarzıyla ifade etmektir.
Okuyucuyu etkilemeyen, onun düşüncelerini değiştirmeyen bir eser, işlevini yerine getirmemiş demektir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Bir yazarın yalınlığa ulaşmasını gösterişten kaçınmaya bağlayan cümle sade anlatımı vurgulayan cümleyle; özgünlüğü bilinen konuları kendi tarzıyla sunmak olarak tanımlayan cümle orijinal sanatçı olmayı kendine has biçime bağlayan cümleyle; okuyucuda değişim yaratmayan eserin işlevsiz olduğunu belirten cümle ise kitabın başarısını okurun iç dünyasında dönüşüm meydana getirmesine bağlayan cümleyle eşleşmektedir.
Verilen cümlelerdeki kavramların (yalınlık-sadelik, özgünlük-kendine has tarz, etkileme-dönüşüm) eş anlamlı ya da yakın anlamlı karşılıkları sağ sütunda aynı mantıksal bağlam içinde sunulmuştur. Bu durum cümlelerin birbirleriyle anlamca tam olarak örtüşmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümlenin anahtar kavramlarını belirleme.
Cümledeki 'yalınlık' (sadelik) ve 'süslü cümlelerin çekiciliğine kapılmamak' (gösterişten kaçınmak) kavramları belirlendi.
Eşleşecek cümlenin de sadelik ve gösterişten uzak durma ilişkisini kurması gerekir.
2
İkinci cümlenin anahtar kavramlarını belirleme.
Cümledeki 'özgünlük' (orijinallik) ve 'herkesin bildiğini kendi tarzıyla anlatmak' (kendine has sunmak) kavramları belirlendi.
Eşleşecek cümlenin üslup şahsiliği ile özgünlük ilişkisini kurması gerekir.
3
Üçüncü cümlenin anahtar kavramlarını belirleme.
Cümledeki 'okuyucuyu etkileme/düşüncelerini değiştirme' (dönüşüm yaratma) ve 'işlevini yerine getirme' (başarılı olma) kavramları belirlendi.
Eşleşecek cümlenin eserin başarısını okur üzerindeki etkiye bağlaması gerekir.

Anahtar Kavram

Cümleler arası yakın ve özdeş anlam ilişkilerini, kullanılan eş anlamlı, yakın anlamlı sözcükler ve benzer mantıksal kurgular üzerinden tespit etme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 172Soru

İbnü'l-Heysem'in on birinci yüzyılda kaleme aldığı *Kitabü'l-Menazır* adlı eser, görmenin gözden çıkan ışınlarla gerçekleştiğine dair köklü antik teoriyi ilk kez deneysel olarak çürüterek sadece modern optik biliminin kurucu metni olmamış, aynı zamanda deneysel yöntemin bilim tarihindeki en belirgin öncüsü haline gelmiştir.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görmenin gözden çıkan ışınlarla gerçekleştiği yönündeki antik görüş, Kitabü'l-Menazır'ın kaleme alınmasından önce deneysel yollarla geçersiz kılınmamıştır.

Cevap

Görmenin gözden çıkan ışınlarla gerçekleştiği yönündeki antik görüşün, Kitabü'l-Menazır'ın kaleme alınmasından önce deneysel yollarla geçersiz kılınmadığı
Cümlede yer alan 'ilk kez deneysel olarak çürüterek' ifadesi, görmenin gözden çıkan ışınlarla gerçekleştiği yönündeki antik görüşün, bu eserin yazılmasından önce deneysel yollarla geçersiz kılınmadığını kesin olarak doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki anahtar ifadeleri ve anlam sınırlandırmalarını tespit etmek
Cümlede 'ilk kez deneysel olarak çürüterek' ve 'en belirgin öncüsü' gibi ifadelerin belirleyici anlam sınırları çizdiği görülür.
Bu ifadeler, doğruluğu kesin olan yargıyı bulmak için gerekli olan mantıksal sınırları çizer.
2
Cümleden çıkarılabilecek kesin sonucu belirlemek
Görmenin gözden çıkan ışınlarla gerçekleştiği yönündeki antik teorinin İbnü'l-Heysem'in eseriyle 'ilk kez' deneysel olarak çürütülmesi, bu eserden önce böyle bir deneysel çürütmenin yapılmadığı sonucunu doğurur.
İlk kez gerçekleşen bir eylemin öncesinde o eylemin gerçekleşmemiş olduğu mantıksal bir zorunluluktur.
3
Çelişen veya aşırı genelleme içeren seçenekleri elemek
Diğer seçeneklerdeki 'tek eser olma', 'tüm antik teorileri çürütme', 'diğer bilimleri doğrudan hızlandırma' veya 'dikkate alınmama' gibi iddiaların cümlede karşılığının olmadığı belirlenir.
Cümlede doğrudan verilmeyen veya aşırı yorum barındıran ifadeler kesin yargı olamaz.

Anahtar Kavram

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Soru 173Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralanmış cümleleri, sağ sütunda verilen ve bu cümlelerin anlatım özelliklerini açıklayan ifadelerle doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yapılan son nüfus sayımına göre kent merkezinde yaşayanların oranı kırsal kesimi geride bırakmıştır.
Yazarın betimlemelerindeki göz alıcı renkler, okura adeta büyüleyici bir görsel şölen sunuyor.
Kitaptaki ana karakterin başından geçen olaylar, İstanbul'un tarihi semtlerinde kronolojik sırayla aktarılmaktadır.
Şairin dizelerindeki melankolik hava, insanın ruhunu dinlendiren gizemli bir sığınağa benziyor.
Bu makale, yazarın Türk edebiyatı tarihi üzerine yaptığı ve üç bölümden oluşan ilk akademik çalışmasıdır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki nüfus verisi içeren cümle birinci açıklamayla, görsellik yorumu içeren cümle ikinci açıklamayla, olay örgüsünü aktaran cümle üçüncü açıklamayla, duygusal benzetme içeren cümle dördüncü açıklamayla ve akademik çalışmanın yapısını bildiren cümle beşinci açıklamayla eşleşmelidir.
Cümlelerin taşıdığı kanıtlanabilirlik (nesnellik) ve kişisel beğeni/yorum (öznellik) durumları, sağ sütundaki açıklamalarla bire bir tutarlılık göstererek doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümlenin analiz edilmesi ve eşleştirilmesi
Kent ve kır nüfusu oranına dair bilgi kanıtlanabilir olduğundan nesneldir ve nüfus verisine değinen açıklamayla eşleşir.
Kişisel yorum içermeyen, doğruluğu veya yanlışlığı ispatlanabilen ifadeler nesnel anlatım oluşturur.
2
İkinci cümlenin analiz edilmesi ve eşleştirilmesi
Betimlemeler için kullanılan 'göz alıcı' ve 'büyüleyici' kelimeleri özneldir ve görsellik yorumu içeren açıklamayla eşleşir.
Kişisel beğeni ve estetik yargı içeren ifadeler öznel anlatım oluşturur.
3
Üçüncü cümlenin analiz edilmesi ve eşleştirilmesi
Olayların geçtiği yer ve kronolojik sıra bilgisi nesneldir ve olay örgüsü açıklamasıyla eşleşir.
Eserin içeriğindeki somut olay ve mekân bilgileri yorumsuz aktarıldığında nesnel kabul edilir.
4
Dördüncü cümlenin analiz edilmesi ve eşleştirilmesi
Melankolik havanın 'gizemli bir sığınağa' benzetilmesi özneldir ve duyguyu benzetmeyle açıklayan ifadeyle eşleşir.
Duyguların benzetme yoluyla kişiselleştirilmesi öznel anlatımın temel özelliğidir.
5
Beşinci cümlenin analiz edilmesi ve eşleştirilmesi
Makalenin konusu ve kaç bölümden oluştuğu bilgisi nesneldir ve çalışmanın niteliğini belirten ifadeyle eşleşir.
Bir eserin biçimsel ve yapısal özelliklerine yönelik kanıtlanabilir saptamalar nesnel anlatıma örnektir.

Anahtar Kavram

Öznel anlatımlı cümleler doğruluğu kişiden kişiye değişen, beğeni ve duyguları yansıtan yargılarken; nesnel anlatımlı cümleler doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilen, tarafsız yargılardır.
Soru 174Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralanmış cümleleri, sağ sütunda yer alan kavramsal anlam özellikleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Diyelim ki insanlık, başka bir galakside yaşanabilir yeni bir gezegen keşfetti ve oraya göç etmeye başladı.
Roman; yaşanmış ya da yaşanması mümkün olayları belirli bir plan çerçevesinde ele alan, düzyazı biçimindeki edebi türdür.
Bu sanatçının şiirlerinde kullandığı imgeler, çağdaşlarının eserlerine kıyasla çok daha soyut ve yoruma açıktır.
Yeni nesil elektrikli araçların menzili, batarya teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte her geçen gün biraz daha artıyor.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Diyelim ki ile başlayan cümle Varsayım, Roman ile başlayan cümle Tanım, Bu sanatçının ile başlayan cümle Karşılaştırma, Yeni nesil ile başlayan cümle Aşamalı Durum kavramıyla eşleşmektedir.
Cümlelerin içerdikleri anlamsal ipuçları (Diyelim ki, nedir/türdür, kıyasla, her geçen gün) doğrultusunda ilgili kavramlarla (Varsayım, Tanım, Karşılaştırma, Aşamalı Durum) eşleştirilmesiyle doğru eşleşme elde edilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki anahtar kelimeleri ve anlam yönelimlerini belirleyin.
"Diyelim ki", "nedir/türdür", "kıyasla" ve "her geçen gün" ifadeleri tespit edilir.
Bu ifadeler cümlelerin hangi kavrama ait olduğunu gösteren anlamsal ve yapısal ipuçlarıdır.
2
Birinci cümleyi anlam özelliklerine göre inceleyin.
"Diyelim ki" ifadesi gerçekleşmemiş bir durumu geçici olarak olmuş gibi kabul ettiği için bu cümle Varsayım kavramıyla eşleşir.
Varsayım cümleleri, henüz gerçekleşmemiş bir durumun anlık olarak gerçekleşmiş kabul edilmesini sağlar.
3
İkinci cümleyi inceleyerek hangi soruya yanıt verdiğini bulun.
Bu cümle "Roman nedir?" sorusuna doğrudan cevap verdiği için Tanım kavramıyla eşleşir.
Tanım cümleleri, bir kavram veya varlığın ne olduğunu açıklayan "nedir" sorusuna cevap veren cümlelerdir.
4
Üçüncü cümleyi inceleyerek karşılaştırılan ögeleri belirleyin.
"çağdaşlarının eserlerine kıyasla" ifadesiyle sanatçının imgeleri ile diğer şairlerin imgeleri kıyaslandığı için Karşılaştırma kavramıyla eşleşir.
Karşılaştırma cümleleri, birden fazla unsurun benzer veya farklı yönlerini ortaya koymak için kullanılır.
5
Dördüncü cümleyi süreç yönüyle değerlendirin.
"her geçen gün biraz daha" ifadesi durumun zamanla kademeli olarak değiştiğini gösterdiği için Aşamalı Durum kavramıyla eşleşir.
Aşamalı durum bildiren cümleler, bir olayın süreç içinde adım adım değiştiğini ifade eder.

Anahtar Kavram

Cümlelerin anlam özelliklerini (tanım, varsayım, karşılaştırma, aşamalı durum) anahtar kelimeler ve anlamsal işlevler üzerinden tespit etme.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 175Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen cümleleri, sağ sütunda yer alan ve anlamca onlara en yakın olan cümlelerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bir yazarın dili kullanış biçimi, onun kişilik özelliklerinin ve ruhsal yapısının dışa vurumudur.
Sürekli popüler olanın peşinden giden yazarlar, kalıcı eserler ortaya koyamazlar.
Bilimsel araştırmalarda hata yapmaktan korkmak, yeni keşiflerin önündeki en büyük engeldir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci sol cümle ile ikinci sağ cümle; ikinci sol cümle ile üçüncü sağ cümle; üçüncü sol cümle ile birinci sağ cümle eşleşmelidir.
Verilen cümlelerin anahtar kavramları (üslup-anlatım tarzı, popülerlik-günübirlik beğeni, hata korkusu-yanılma endişesi vb.) birbirini tam olarak karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk sol sütundaki cümlenin anahtar kelimelerini belirleyip sağ sütundaki karşılıklarını aramak.
Cümledeki 'dili kullanış biçimi' kavramı sağ sütundaki ikinci cümlede 'anlatım tarzı' olarak, 'kişilik özellikleri ve ruhsal yapı' ise 'karakter ve duygu dünyası' olarak karşılık bulur. Dolayısıyla birinci sol cümle, ikinci sağ cümleyle eşleşir.
Yakın anlamlı cümleleri eşleştirirken eş anlamlı veya yakın anlamlı sözcük öbeklerinin tespit edilmesi gerekir.
2
İkinci sol sütundaki cümlenin anahtar kelimelerini ve bu kelimelerin sağ sütundaki karşılıklarını incelemek.
Cümledeki 'popüler olanın peşinden gitmek' kavramı sağ sütundaki üçüncü cümlede 'günübirlik beğenilere hizmet etmek' ile, 'kalıcı eserler' kavramı ise 'geleceğe kalacak değerde yapıtlar' ifadeleriyle örtüşmektedir. Dolayısıyla ikinci sol cümle, üçüncü sağ cümleyle eşleşir.
Popülerlik ve günübirlik beğeniler geçiciliği, kalıcılık ise geleceğe kalmayı ifade eder.
3
Üçüncü sol sütundaki cümlenin anahtar kelimelerini incelemek.
Cümledeki 'hata yapmaktan korkmak' kavramı sağ sütundaki birinci cümlede 'yanılma endişesi taşımak' olarak, 'yeni keşifler' kavramı ise 'özgün buluşlar' olarak karşılık bulmuştur. Dolayısıyla üçüncü sol cümle, birinci sağ cümleyle eşleşir.
Hata yapmak ile yanılmak, keşif yapmak ile buluş yapmak yakın anlamlıdır.

Anahtar Kavram

Cümlelerin anlamca eşleştirilmesinde, kelimelerin eş anlamlılarıyla ya da yakın anlamlı kavramlarla değiştirilerek aynı yargının farklı şekillerde ifade edilmesi esas alınır.
Soru 176Soru

Aşağıda karışık olarak verilen söz öbeklerini anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde s��ralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Anlamlı ve kurallı cümlenin doğru sıralaması: 'zaman algısı' - 'bireyin içinde bulunduğu' - 'duygusal duruma' - 've çevresel uyarıcıların yoğunluğuna göre' - 'değişiklik g��steren öznel bir deneyimdir' şeklinde olmalıdır.
Cümlenin kurallı olması için yüklem ('değişiklik gösteren öznel bir deneyimdir') sonda, özne ('zaman algısı') ise başta bulunmalıdır. Araya giren ögelerde ise sıfat-fiil grubu ('bireyin içinde bulunduğu duygusal duruma') ile edat grubu ('ve çevresel uyarıcıların yoğunluğuna göre') 've' bağlacı vasıtasıyla birbirine bağlanarak anlamca bütüncül bir zarf tümleci oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemin belirlenmesi
'değişiklik gösteren öznel bir deneyimdir' ifadesinin ek fiilli yüklem olduğu tespit edilerek sona yerleştirilir.
Türkçede kurallı cümlelerin temel kuralı yüklemin sonda bulunmasıdır.
2
Öznenin belirlenmesi
'zaman algısı' söz grubunun cümlenin öznesi olduğu tespit edilerek en başa yerleştirilir.
Hakkında açıklama yapılan ve yalın hâlde bulunan temel öge öznedir.
3
Tamlamaların ve bağlaçların çözümlenmesi
'bireyin içinde bulunduğu' sıfat-fiil grubunun 'duygusal duruma' yönelme grubuyla birleştiği, ardından 've' bağlacıyla 've çevresel uyarıcıların yoğunluğuna göre' öbeğine bağlandığı görülür.
Söz öbekleri arasındaki anlam bütünlüğü ve ortak edat kullanımı (göre) bu sıralamayı zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Anlamlı ve Kurallı Cümle Oluşturma
Soru 177Soru

Kitaplar, bize bilmediğimiz şeyleri öğretmekten çok, zaten bildiğimiz ama farkında olmadığımız gerçeklerle bizi yüzleştirir.

Bu cümleyle anlamca en yakın olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eserlerin asıl işlevi, okura yeni bilgiler sunmak değil, onun zihninde zaten var olan doğruları gün ışığına çıkarmaktır.

Cevap

Eserlerin asıl işlevi, okura yeni bilgiler sunmak değil, onun zihninde zaten var olan doğruları gün ışığına çıkarmaktır.
Doğru seçenek, öncül cümledeki 'bilmediğimiz şeyleri öğretmekten çok' ifadesini 'okura yeni bilgiler sunmak değil' şeklinde; 'zaten bildiğimiz ama farkında olmadığımız gerçeklerle yüzleştirmek' ifadesini ise 'zihninde zaten var olan doğruları gün ışığına çıkarmaktır' şeklinde karşılayarak aynı anlamı farklı sözcüklerle eksiksiz bir biçimde aktarmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen öncül cümleyi analiz ederek temel yargıyı ve anahtar kavramları belirlemek.
Öncül cümlede kitapların asıl işlevinin yeni bilgi öğretmek olmadığı; zihnimizde zaten var olan ama farkında olmadığımız doğruları fark ettirmek (yüzleştirmek) olduğu belirlenmiştir.
Yakın veya özdeş anlamlı cümleyi bulabilmek için öncelikle verilen cümlenin anlam sınırlarını ve vurguladığı temel düşünceyi doğru tespit etmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki cümleleri inceleyerek öncüldeki yargıyla doğrudan örtüşen ifadeyi tespit etmek.
Eserlerin işlevinin yeni bilgi sunmaktan ziyade zihindeki doğruları gün ışığına çıkarmak olduğunu belirten cümlenin, öncül cümleyle birebir örtüştüğü görülür.
Özdeş anlamlı cümleler, aynı düşünceyi farklı kelimeler ve söz grupları kullanarak aktaran cümlelerdir.

Anahtar Kavram

Yakın ve Özdeş Anlamlı Cümleler
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 178Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, gerekçesiyle birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trafik yoğun olduğundan toplantının ilk yarısına yetişemedi.

Cevap

Trafik yoğun olduğundan toplantının ilk yarısına yetişemedi.
Gerekçeli yargı bildiren cümlelerde yargının gerçekleşme sebebi verilir. 'Trafik yoğun olduğundan toplantının ilk yarısına yetişemedi.' cümlesinde kişinin yetişememesinin (sonuç) nedeni trafiğin yoğun olmasıdır (neden). Her iki durum da gerçekleşmiş olduğu için bu cümle neden-sonuç (gerekçeli yargı) bildirir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yargıların gerçekleşme niteliğini ve hedeflenen amaç durumunu incelemek.
Neden-sonuç cümlelerinde hem gerekçe hem de sonuç gerçekleşmiştir. Amaç-sonuç cümlelerinde ise eylemin yöneldiği bir hedef/amaç vardır ancak bu hedefin gerçekleşip gerçekleşmediği kesin değildir.
İki cümle türü arasındaki farkı belirlemek için eylemlerin gerçekleşme durumunu kontrol etmek gerekir.
2
Cümlelerdeki edat ve eklerin (-mak üzere, -mak için, -mak amacıyla, -dığından) kurduğu anlam ilgilerini analiz etmek.
'Trafik yoğun olduğundan...' cümlesinde '-dığından' eki neden-sonuç ilişkisi kurarken diğer seçeneklerdeki yapılar amaç-sonuç ilişkisi kurmaktadır.
Dil bilgisi yapılarının kattığı anlamları saptayarak kesin sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Cümleler arası anlam ilişkilerinde neden-sonuç ve amaç-sonuç farkını ayırt etme.
Soru 179Soru

Aşağıda I. grupta numaralanmış ifadelerle II. grupta harflendirilmiş ifadeler arasındaki anlamsal özdeşliği göz önünde bulundurarak bunları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

1. Bir kuramın kendi içinde tutarlı olması yetmez; onun asıl değeri, hayatın karmaşık pratiklerini ne ölçüde aydınlatabildiğiyle ölçülür.
2. Sanatta özgünlük, geçmişe ait tüm birikimi bütünüyle reddetmekle değil, o birikimin gölgesinde kalmadan kendi yolunu bulmakla mümkündür.
3. Bilimsel ilerleme, kesin doğruların üst üste yığılmasından ziyade, mevcut kabullerin sürekli olarak sorgulanması ve yanlışlanmasıyla gerçekleşir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleşen doğru çiftler: Kuramın pratik hayatla ilişkisini kuran cümle ile teorik sistemin somut gerçekliğini savunan cümle; sanatsal birikimin taklit edilmeden özgünlüğe dönüştürülmesini savunan cümle ile geçmiş estetik mirasın yaratıcılığa etkisini açıklayan cümle; bilimsel ilerlemenin doğruları biriktirmek yerine sorgulamayla gerçekleştiğini savunan cümle ile bilimin şüpheyle sınanarak aşılmasını savunan cümle eşleşmektedir.
Doğru eşleşmelerde yer alan cümle çiftleri, aynı düşünsel ve felsefi temel üzerine kurulmuştur. Kuramsal tutarlılığın tek başına yetmeyip somut dünyadaki geçerliliği ile değer kazandığı; sanatçının geleneği reddetmek yerine ondan yararlanarak özgünlüğünü koruması gerektiği; bilimin doğruları biriktirmek değil sürekli sorgulayıp yanlışlayarak ilerlediği fikirleri farklı sözcük ve yapılarla ifade edilse de birebir yakın ve özdeş anlamlar taşımaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümledeki kuramın tutarlılığının ötesinde pratik hayattaki işlevselliğine dair vurguyu belirlemek.
Cümlenin anahtar kavramlarının kuramın doğruluğu ve hayatın pratikleri olduğu görülür.
Benzer kavramların başka kelimelerle nasıl ifade edildiğini bulabilmek için.
2
İkinci cümledeki sanatta özgünlük, geçmiş birikim ve gelenek ilişkisini incelemek.
Sanatçının geçmişten yararlanarak ama onun kopyası olmadan özgünleşmesi gerektiği anlaşılır.
Sanatsal gelenek ve özgünlük odağındaki anlamdaşlığı saptamak için.
3
Üçüncü cümledeki bilimin dogmatik doğrular yerine sorgulama ve yanlışlanabilirlikle ilerlediği düşüncesini kavramak.
Bilimde şüphenin ve mevcut kabulleri aşmanın önemi ortaya konmuştur.
Bilim felsefesi temelinde sorgulama ve aşma fikirlerini eşleştirmek için.
4
Elde edilen anlamsal çıkarımları sağ gruptaki cümlelerle karşılaştırarak eşleşmeleri tamamlamak.
Kuramın pratik hayattaki işlevi hakkındaki cümle ile somut gerçeklikteki işlevsellik cümlesi; sanatsal özgünlük cümlesi ile estetik miras ve taklidin aşılması cümlesi; bilimsel sorgulama cümlesi ile doğrulanmış yargıların sınanması cümlesi eşleştirilir.
Tüm cümlelerin anlamsal sınırlarının birbiriyle tam örtüştüğünden emin olmak için.

Anahtar Kavram

Yakın ve Özdeş Anlamlı Cümleler
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 180Soru

Aşağıda verilen cümleleri, anlamca en yakın ifadelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bir araştırmanın değeri, ulaştığı sonuçlardan ziyade sorduğu yeni sorularla ölçülür.
Eleştirmen, esere kendi penceresinden bakarken sanatçının özgün dünyasını gölgelememelidir.
Bilgi edinmek, insanı sadece yük taşımaya alıştırır; önemli olan o bilgiyi hayatta bir kaldıraç olarak kullanabilmektir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Bir araştırmanın değerini sorduğu yeni sorulara bağlayan cümle, bilimsel çalışmanın değerini yeni sorgulama alanlarına bağlayan cümleyle; eleştirmenin sanatçının dünyasını gölgelememesi gerektiğini söyleyen cümle, değerlendiricinin eserin özgün yapısını örtbas etmemesi gerektiğini söyleyen cümleyle; bilginin kaldıraç olarak kullanılması gerektiğini belirten cümle ise bilginin yaşamı kolaylaştıran bir araca dönüştürülmesi gerektiğini savunan cümleyle eşleşir.
Eşleştirilen cümlelerin her biri, farklı kelimelerle de olsa temelde aynı düşünceleri savunmakta ve birbirinin anlamını doğrudan karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümlenin temel yargısını belirlemek
Bir araştırmanın değerinin ulaştığı sonuçlardan çok sorduğu sorularla belirlendiği yargısına ulaşılır.
Bu yargı, bilimsel çalışmanın kıymetinin yanıtlardan çok zihinde açtığı yeni sorgulama alanlarıyla ilgili olduğunu söyleyen ifadeyle anlamca örtüşür.
2
İkinci cümlenin temel yargısını belirlemek
Eleştirmenin kendi penceresinden bakarken sanatçının özgün dünyasını gölgelememesi gerektiği sonucuna varılır.
Bu düşünce, değerlendirme yapan kişinin kendi yargılarını öne çıkararak eserin kendine has yapısını kapatmaması gerektiği uyarısıyla doğrudan aynı anlamı taşır.
3
Üçüncü cümlenin temel yargısını belirlemek
Sadece bilgi edinmenin insana yük olduğu, bilginin hayatta bir kaldıraç olarak işlev görmesi gerektiği tespit edilir.
Bu görüş, verileri sadece depolamanın yetmeyeceğini, bilginin yaşamı kolaylaştıran bir araca dönüştürülmesi gerektiğini savunan ifadeyle eşleşir.

Anahtar Kavram

Cümlelerin farklı sözcüklerle aynı düşünceyi dile getirmesi
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 9 / 13Sonraki
Cümlede Anlam Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Sayfa 9 | Examkin