Soru

Zorluk: KolayNeden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkili Cümleler

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, gerekçesiyle birlikte verilmiştir?

  1. A
    Yeni çıkan kitabı satın almak üzere erkenden kitapçıya gitti.
  2. B
    Konuyu daha iyi anlamak için arkadaşından yardım istedi.
  3. Trafik yoğun olduğundan toplantının ilk yarısına yetişemedi.Cevap
  4. D
    Sınava hazırlık kaynaklarını almak amacıyla şehre indi.
  5. E
    Çevresindekilere kendini kanıtlamak üzere bu zor projeyi üstlendi.

Cevap

Trafik yoğun olduğundan toplantının ilk yarısına yetişemedi.
Gerekçeli yargı bildiren cümlelerde yargının gerçekleşme sebebi verilir. 'Trafik yoğun olduğundan toplantının ilk yarısına yetişemedi.' cümlesinde kişinin yetişememesinin (sonuç) nedeni trafiğin yoğun olmasıdır (neden). Her iki durum da gerçekleşmiş olduğu için bu cümle neden-sonuç (gerekçeli yargı) bildirir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yargıların gerçekleşme niteliğini ve hedeflenen amaç durumunu incelemek.
Neden-sonuç cümlelerinde hem gerekçe hem de sonuç gerçekleşmiştir. Amaç-sonuç cümlelerinde ise eylemin yöneldiği bir hedef/amaç vardır ancak bu hedefin gerçekleşip gerçekleşmediği kesin değildir.
İki cümle türü arasındaki farkı belirlemek için eylemlerin gerçekleşme durumunu kontrol etmek gerekir.
2
Cümlelerdeki edat ve eklerin (-mak üzere, -mak için, -mak amacıyla, -dığından) kurduğu anlam ilgilerini analiz etmek.
'Trafik yoğun olduğundan...' cümlesinde '-dığından' eki neden-sonuç ilişkisi kurarken diğer seçeneklerdeki yapılar amaç-sonuç ilişkisi kurmaktadır.
Dil bilgisi yapılarının kattığı anlamları saptayarak kesin sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Cümleler arası anlam ilişkilerinde neden-sonuç ve amaç-sonuç farkını ayırt etme.
Bu soruyu puanla