All practice questions

38. - 39. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Semmelweis refleksi veya Semmelweis etkisi; bilim ve fikir tarihinde, mevcut paradigmalarla veya kabul görmüş yerleşik inançlarla çelişen yeni ve kanıta dayalı bir bilginin, bilim topluluğu veya toplum tarafından otomatik olarak ve sorgulanmaksızın reddedilmesi eğilimini ifade eder. Bu kavram, adını 19. yüzyılın ortalarında Viyana Genel Hastanesinde çalışan Macar hekim Ignaz Semmelweis’tan alır. Semmelweis, lohusalık hummasından kaynaklanan anne ölümlerinin, hekimlerin otopsi odalarından çıkıp ellerini dezenfekte etmeden doğuma girmelerinden kaynaklandığını fark etmiş ve klorlu kireç çözeltisiyle el yıkama uygulamasını başlatarak ölüm oranlarını dramatik biçimde düşürmüştür. Ancak dönemin tıp otoriteleri, hastalıkların 'kötü hava' (miasma) ya da beden sıvılarındaki dengesizliklerden kaynaklandığına inanıyor ve saygın hekimlerin ellerinin hastalık taşıyıcısı olabileceği fikrini gururlarına yediremiyorlardı. Semmelweis’ın deneysel kanıtları, tıp camiasının yerleşik dogmalarına çarparak reddedilmiş, kendisi dışlanmış ve ancak ölümünden yıllar sonra, Pasteur’ün mikrop teorisiyle haklılığı tescil edilmiştir. Günümüzde bu etki, psikolojide ve bilim sosyolojisinde, bireylerin veya kurumların bilişsel çelişkiyi önlemek amacıyla yeni bilgileri reddederek konforlu alanlarını koruma refleksini tanımlamak için kullanılmaktadır. Bilim felsefecisi Thomas Kuhn'un da belirttiği gibi, yerleşik bir paradigma kolay kolay yıkılmaz; çünkü bilim insanları da inançlarına duygusal ve sosyal yatırımlar yaparlar. Bilimsel ilerlemenin önündeki en büyük engellerden biri olan bu durum, bilginin nesnelliğinden ziyade, kabul edilebilirliğinin sosyal ve psikolojik dinamiklere bağlı olduğunu gösterir.

Bu parçadan hareketle Semmelweis refleksiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Ardışık $n$ tane pozitif tam sayının toplamı $504$'tür.

$n > 2$ olduğuna göre, bu koşulu sağlayan kaç farklı $n$ değeri vardır?

Koku, insan hafızasını en hızlı tetikleyen duyudur. Bu duyu, diğer duyular gibi beyne ulaşmadan önce talamusta filtrelenmez; doğrudan hafıza ve duygu merkezleri olan amigdala ile hipokampüse iletilir. Diğer bir deyişle, koku duyusu, beynin dış dünyaya doğrudan açılan ve filtrelenmeyen tek iletişim kanalıdır. Örneğin, yıllardır gitmediğiniz ilkokulunuzun koridorlarında duyduğunuz o eski ahşap ve tebeşir kokusu, sizi bir anda otuz yıl öncesine, o sıralarda oturduğunuz çocukluk günlerinize götürür. Görsel ya da işitsel uyarıcılar zihinde bir mantık süzgecinden geçerek canlanırken koku, anıları herhangi bir aracı olmadan, tüm çıplaklığıyla önümüze serer.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bir havayolu şirketinde görev yapan Gökhan, Hande, İpek, Kaan, Lale, Murat ve Nalan adlı yedi kabin memuru; Amerika, Asya ve Avrupa olmak üzere üç farklı uçuş hattına atanacaktır. Memurların uçuş hatlarına dağılımıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her kabin memuru yalnızca bir uçuş hattına atanmıştır.
* Her hatta en az bir kabin memuru atanmıştır.
* Asya hattına atanan kabin memuru sayısı, Amerika hattına atanan kabin memuru sayısından fazladır.
* Gökhan ve Hande aynı uçuş hattına atanmıştır.
* Kaan ve Lale farklı uçuş hatlarına atanmıştır.
* Murat ve Nalan farklı uçuş hatlarına atanmıştır ve bu iki kişiden hiçbiri Amerika hattına atanmamıştır.
* İpek, Avrupa hattına atanmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Bir şirketteki departmanlar, bu departmanlardaki toplam çalışan sayıları ve bu çalışanların yüzde kaçının kadın olduğu aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Buna göre, bu şirkette kadın çalışan sayısının en fazla olduğu departman aşağıdakilerden hangisidir?

Arda, Beren ve Ceyda adlı kişiler Cumartesi ve Pazar günleri kütüphaneye gitmiş; roman veya şiir türünde kitaplar okumuşlardır. Bu kişilerin kütüphaneye gittikleri günler ve okudukları kitap türlerine ilişkin bazı bilgiler şu şekildedir:

* Arda, sadece Cumartesi günü kütüphaneye gitmiş ve şiir okumuştur.
* Beren ve Ceyda farklı günlerde kütüphaneye gitmişlerdir.
* Pazar günü kütüphaneye giden kişi roman okumuştur.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Bir kentin 2025 yılındaki temiz enerji üretiminin kaynaklarına göre dağılımı bir daire grafiği ile gösterilmektedir. Bu grafikte;

* Jeotermal enerjiyi gösteren daire diliminin merkez açısı, güneş enerjisini gösteren daire diliminin merkez açısının $2$ katıdır.
* Rüzgar enerjisini gösteren daire diliminin merkez açısı, g��neş enerjisini gösteren daire diliminin merkez açısının $2$ katından $20^\circ$ eksiktir.
* Hidroelektrik enerjisini gösteren daire diliminin merkez açısı ise rüzgar enerjisini gösteren daire diliminin merkez açısının $20^\circ$ eksiğidir.

Bu kentte 2026 yılındaki toplam temiz enerji üretimi 2025 yılına göre $\%25$ artmıştır. 2026 yılında bir önceki yıla göre;

* Güneş enerjisi üretimi $\%50$ artmış,
* Rüzgar enerjisi üretimi $\%10$ artmış,
* Jeotermal enerji üretimi $\%25$ azalmıştır.

Buna göre, 2026 yılındaki temiz enerji üretim dağılımı yeni bir daire grafiği ile gösterildiğinde, hidroelektrik enerjisine karşılık gelen daire diliminin merkez açısı kaç derece olur?

Porselen; kaolin, kuvars ve feldspat gibi tamamen doğal minerallerin yüksek sıcaklıkta pişirilmesiyle elde edilen, yarı saydam ve son derece dayanıklı bir seramik türüdür. İlk kez Çin'de üretilen porselen, tarih boyunca estetik görünümü ve hijyenik yapısı nedeniyle sarayların vazgeçilmez bir parçası olmuştur. Porselenin dayanıklılığı, fırınlama esnasında kullanılan yüksek ısı sayesinde minerallerin eriyerek birbirine sıkıca bağlanmasından kaynaklanır. Işığı geçirme özelliğiyle diğer seramik ürünlerinden ayrılan bu malzeme, gözeneksiz yapısı sayesinde üzerinde mikrop barındırmaz ve kolayca temizlenir. Günümüzde ise sadece mutfak eşyası olarak değil, aynı zamanda diş hekimliği ve elektrik yalıtımı gibi pek çok endüstriyel alanda da yaygın olarak tercih edilmektedir.

Bu parçadan hareketle porselen ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Bir $ABC$ üçgeninde $D$ noktası $[BC]$ kenarı üzerindedir. $AD \perp BC$ ve $m(\widehat{ABC}) = 45^\circ$’dir. $|AD| = 60\text{ cm}$ ve $|BC| = 140\text{ cm}$ olduğuna göre, $D$ noktasından $[AC]$ kenarına çizilen dikmenin $[AC]$'yi kestiği nokta $E$ olmak üzere, $|AE|$ uzunluğu kaç $\text{cm}$'dir?

Çeviri, uzun yıllar boyunca bir dildeki sözcüklerin başka bir dildeki sözlük karşılıklarıyla değiştirildiği mekanik bir aktarım süreci olarak gör��lmüştür. Ancak modern dil bilimsel ve kültürel çalışmalar, çevirinin salt bir dilsel yer değiştirme değil, iki farklı dünya görüşü ve kültürel kod arasında gerçekleşen dinamik bir müzakere alanı olduğunu ortaya koymuştur. Çevirmen, yalnızca metni değil, o metnin ardındaki tarihsel birikimi, toplumsal kabulleri ve estetik algıyı da erek dile taşır. Bu süreçte erek dilin sınırları zorlanır, yeni anlatım olanakları ve kavramsal haritalar üretilir. Dolayısıyla çeviri etkinliği, yabancı bir metni kendi dilimize uydurmaktan ziyade, kendi dilimizi o yabancı metnin getirdiği yeniliğe göre yeniden biçimlendirdiğimiz, dili zenginleştiren kurucu bir edimdir.

Bu parçada aşağıdakilerin hangisinden söz edilmektedir?

I. Eski kitapların restorasyon süreci, zamana yenik düşmüş sayfaların fiziksel ve kimyasal durumunun titizlikle analiz edilmesiyle başlar.
II. Bu analizler sonucunda, kâğıdın asitlik derecesi ve lif yapısına uygun temizleme yöntemleri belirlenir.
III. Ancak bu işlemler sırasında kitaba ait özgün hiçbir detayın kaybolmamasına azami özen gösterilir.
IV. Ardından, yıpranmış sayfalar özel solüsyonlar yardımıyla temizlenerek üzerlerindeki kir ve küf tabakasından arındırılır.
V. Son aşamada ise ciltleme ve koruyucu kaplama yapılarak kitap geleceğe aktarılacak şekilde koruma altına alınır.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin anlamlı bir bütün oluşturabilmesi için hangilerinin birbiriyle yer değiştirmesi gerekir?

Bir okulda pazartesi, salı, çarşamba, perşembe ve cuma günlerinde yapılacak olan seminerlerin konuları Matematik, Türkçe, Fizik, Kimya ve Tarih olarak belirlenmiştir. Her gün yalnızca bir seminer yapılacaktır. Seminer programıyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Fizik semineri çarşamba günü yapılacaktır.
* Matematik semineri, Türkçe seminerinden hemen sonraki gün yapılacaktır.
* Tarih semineri cuma günü yapılacaktır.

Buna göre, Kimya semineri hangi gün yapılacaktır?

(I) Fotoğraf, icat edildiği andan itibaren toplumsal olayları kaydetme ve tarihi belgeleme işlevini üstlenmiştir. (II) Özellikle savaşlar, göçler ve toplumsal dönüşümler gibi büyük kırılma anlarında fotoğrafçılar, gerçeği yalın bir dille aktararak kolektif hafızanın oluşmasına katkı sağlarlar. (III) Dijital fotoğraf makinelerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, çekilen karelerin çözünürlü��ü ve düzenleme kolaylığı büyük bir artış göstermiştir. (IV) Nitekim tarihe yön veren birçok önemli olay, bir fotoğraf karesi sayesinde dünün tanıklığını bugüne taşımış ve unutulmaktan kurtulmuştur. (V) Bu yönüyle belgesel fotoğrafçılık, sadece anı dondurmakla kalmaz; geçmişle bugün arasında köprü kurarak toplumsal bilincin uyanık kalmasını sağlar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Her $a$ ve $b$ gerçel sayıları için $\boxminus$ ve $\boxplus$ işlemleri aşağıdaki gibi tanımlanıyor:

Buna göre,

Restorasyon çalışmalarında geçmişin izlerini tamamen silip tarihi eseri ilk günkü kusursuz hâline getirme çabası, çoğu zaman yapının tarihsel yaşanmışlığını ve özgün ruhunu yok etmektedir. Bir tarihi yapıyı korurken asıl amaç, onu geçmişten koparıp modern bir taklit hâline getirmek değil; zamanın ve yaşanmışlığın getirdiği aşınmaları, yani zamanın izlerini muhafaza ederek geleceğe taşımak olmalıdır. Yapının üzerindeki her çatlak, onun tarihsel tanıklığının birer belgesidir ve bunları ortadan kaldırmak tarihi tahrif etmektir. Ancak zamanın bu izlerini koruyarak geçmiş ile gelecek arasında sahici bir kültürel bağ kurulabilir. Aksi hâlde restorasyon, tarihi canlandırmaktan ziyade onu sterilize ederek bellekten silmek anlamına gelir. Bu yönüyle restorasyon, yalnızca fiziksel bir yenileme eylemi değil, yapının zamana tanıklık eden kimliğini koruma ve geleceğe aktarma sürecidir.

Bu parçada restorasyon çalışmalarıyla ilgili olarak asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

(I) Bilişsel harita, bireyin fiziksel çevresinin mekânsal düzenini zihninde temsil etme ve kodlama sürecini tanımlayan psikolojik bir kavramdır. (II) Bu zihinsel şema; sadece yollar ve binalar gibi somut unsurları değil, bu unsurların birbirine göre konumlarını ve mesafelerini de barındırır. (III) İnsanlar yeni bir çevreye uyum sağlarken belirgin nirengi noktalarını hafızalarına kaydederek bu haritayı sürekli günceller. (IV) Modern kent planlamacıları, toplu taşıma güzergâhlarını belirlerken insanların bu zihinsel mekân algılarını ve yönelim tercihlerini göz önünde bulundurur. (V) Nitekim doğrudan duyu organlarıyla o an algılanamayan geniş alanlarda bile yön bulma ve hedefe ulaşma kararları, zihindeki bu soyut rehber sayesinde verilir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Hızın ve anlık bilgi tüketiminin egemen olduğu günümüz medya dünyasında, 'yavaş gazetecilik' (slow journalism) akımı dikkat çekici bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Anlık haber akışının yarattığı bilgi kirliliğine ve yüzeyselliğe karşı bir duruş sergileyen bu yaklaşım, olayların ardındaki derin nedenleri araştırmayı ve arka plan hikâyelerini sunmayı hedefler. ----. Bu doğrultuda, günlerce hatta haftalarca süren saha araştırmaları, derinlemesine mülakatlar ve titiz veri analizleri yavaş gazeteciliğin temel üretim araçları haline gelir.

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Edebiyatın insan ruhu üzerindeki sağaltıcı gücü antik çağlardan beri bilinse de bu gücün sistematik bir yönteme dönüştürülmesi yakın dönemin bir kazanımıdır. Günümüzde 'bibliyoterapi' olarak adlandırılan bu yaklaşım, bireylerin yaşadıkları duygusal ve zihinsel sorunları aşmalarında edebi yapıtlardan yararlanmayı hedefler. Okur, bir roman kahramanının benzer bir sorunla mücadelesini okurken kendi yalnızlığından sıyrılır. ----. Bu süreç, okura kendi yaşamını dışarıdan ve daha nesnel bir gözle değerlendirme fırsatı sunar.

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Analitik düzlemin ikinci bölgesinde bulunan bir $P(a, 4)$ noktasının, $3x - 4y + 28 = 0$ doğrusuna olan uzaklığı $3$ birimdir.

Buna göre, $P$ noktasının koordinatları toplamı kaçtır?