Küreselleşme süreciyle birlikte üretim organizasyonunun 'dikey ayrışma' (vertical disintegration) stratejisiyle yeniden yapılandırılması, taşeronlaşma (alt işverenlik) uygulamalarını merkezi bir konuma taşımıştır. Bu süreçte asıl işverenin üretim birimlerini küçük parçalara bölerek dışsallaştırması, işyerindeki sosyal ilişkiler ağını ve işçilerin 'kolektif temsil' kapasitesini derinden sarsmaktadır.
Buna göre, taşeronlaşmanın işgücü üzerindeki sosyolojik etkisi ve sendikal örgütlenme önündeki yapısal engelleri bağlamında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Farklı hukuki işverenlere bağlılık, işçiler arasındaki 'organik dayanışmayı' zedeleyerek işyerini sosyal olarak atomize etmekte; aynı zamanda işkolu esasına dayalı sendikal sistemde kolektif pazarlık birimlerinin parçalanmasına yol açarak emeğin sermaye karşısındaki pazarlık kapasitesini sınırlamaktadır.Answer
- BAtkinson'ın esnek firma modeline göre taşeronlaşma, çekirdek işgücünün sayısal esnekliğini artırırken, çevre işgücünün işletmeye olan sadakatini ve sendikal güvencesini pekiştiren, dayanışma odaklı işlevsel bir yöntemdir.
- Cİş Kanunu uyarınca alt işveren işçileri ile asıl işveren arasında başlangıçtan itibaren doğrudan bir hizmet akdi kurulu olduğu kabul edildiğinden, taşeronlaşma uygulaması işçilerin kolektif haklarını tek bir muhataba karşı kullanmalarını kolaylaştırmaktadır.
- DTaşeron firmaların uzmanlaşmış yapısı, işçilerin 'çok vasıflılık' kazanmasını sağlayarak çalışanlar arasındaki statü farklarını eritmekte ve Post-Fordist dönemde daha homojen ve güçlü bir sınıf bilincinin doğuşuna zemin hazırlamaktadır.
Answer
Farklı hukuki işverenlere bağlılığın işyerini atomize etmesi ve kolektif pazarlık birimlerini parçalaması emeğin pazarlık gücünü zayıflatır.
Taşeronlaşma, işyerinde fiziksel birlikteliğe rağmen hukuki bir bölünme yaratarak işçilerin ortak sınıfsal çıkarlar etrafında örgütlenmesini engeller. Bu durum, sendikal sistemdeki işkolu barajları ve pazarlık birimi yetki sorunlarıyla birleştiğinde, emeğin sermaye karşısındaki kolektif gücünün yapısal olarak aşınmasına (atomizasyon) yol açar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İşgücü Piyasasının İkili Yapısı ve Sendikal Parçalanma
Estimated Time:3m 0s