6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na tabi bir işyerinde, yürürlük başlangıç tarihi olarak belirlenen işletme toplu iş sözleşmesi (TİS), uzun süren müzakereler sonucunda tarihinde imzalanmıştır. Bu işyerinde çalışan İşçi (A), taraf sendika üyesi iken tarihinde sendikadan istifa etmiş; tarihinde ise işverene yazılı başvuruda bulunarak dayanışma aidatı ödemek suretiyle sözleşmeden yararlanmaya devam etmek istediğini bildirmiştir. Diğer yandan, işyerinde sendika üyesi olmayan İşçi (B) ise tarihinde yazılı başvuruda bulunmuştur.
Bu iki işçinin toplu iş sözleşmesinin mali hükümlerinden (ücret zammı, ikramiye vb.) yararlanma haklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal olarak doğrudur?
- İşçi (A), üyelikten istifa ettiği tarih ile dayanışma aidatı başvurusu yaptığı tarih arasındaki on günlük sürede sözleşmeden yararlanamaz; İşçi (B) ise başvuru tarihi olan 05.05.2026 itibarıyla ve ileriye dönük olarak yararlanmaya başlar.Answer
- BTİS'in yürürlük tarihi 01.01.2026 olarak kararlaştırıldığı için, her iki işçi de dayanışma aidatı ödemek kaydıyla bu tarihten itibaren tüm farkları geriye dönük olarak talep edebilir.
- Cİşçi (A), eski bir üye olduğu için istifasına rağmen sözleşmeden kesintisiz yararlanmaya devam eder; İşçi (B) ise imza tarihi olan 15.04.2026'dan itibaren farklara hak kazanır.
- Dİşçi (B)'nin ödeyeceği dayanışma aidatı tutarı, taraf sendikanın tüzüğünde belirlenen üyelik aidatının iki katı olarak uygulanır çünkü sözleşme imzalandıktan sonra başvurmuştur.
- Eİşçi (A)'nın yararlanması başvuru tarihini takip eden ay başından itibaren başlar; ancak İşçi (B) için taraf sendikanın ve işverenin ortak yazılı onayı şarttır.
Answer
İşçi (A)'nın istifa ve başvuru arasındaki boşlukta yararlanamayacağını, İşçi (B)'nin ise sadece başvuru tarihinden itibaren ileriye dönük yararlanabileceğini belirten seçenek doğrudur.
6356 sayılı Kanun'un 39. maddesine göre, taraf sendikaya üye olmayanların toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmesi için işverene yazılı başvuruda bulunmaları ve dayanışma aidatı ödemeleri şarttır. Bu yararlanma, yazılı başvurunun yapıldığı tarihten itibaren başlar ve toplu iş sözleşmesi geçmişe (imza öncesine) etkili olsa dahi dayanışma aidatı ödeyenler için bu hüküm uygulanmaz. İşçi (A) istifa ile yararlanma hakkını kaybettiği için başvurusuna kadar boşluk oluşur; İşçi (B) ise sadece kendi başvuru tarihinden sonrasını talep edebilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Dayanışma Aidatı ile Yararlanmanın Başlangıcı ve Geçmişe Etkili Yararlanma Yasağı
Estimated Time:3m 0s