Question

Difficulty: Very hardİş Sözleşmesini Sona Erdiren Genel Nedenler (Ölüm, Süre Bitimi, İkale)

4857 sayılı İş Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu sistemi içerisinde iş sözleşmesini sona erdiren genel nedenlere (ölüm, süre bitimi, ikale) ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. İş sözleşmesinin ikale yoluyla sona ermesi bir fesih türü olmayıp, özellikle işveren teklifiyle yapılan ikalelerde sözleşmenin geçerliliği işçinin ek bir menfaat elde etmesini ifade eden "makul yarar" şartına bağlıdır.Answer
  2. B
    Belirli süreli iş sözleşmesi, süresi bittikten sonra tarafların sessiz kalmasıyla (sükutla) yenilendiğinde, başlangıçtaki süre kadar tekrar belirli süreli olarak yenilenmiş sayılır.
  3. C
    İşçinin ölümü sözleşmeyi kendiliğinden sona erdirirken; işverenin ölümü durumunda da işyerinin devri veya mirasçıların onayına bakılmaksızın sözleşme kural olarak kendiliğinden sona erer.
  4. D
    İkale sözleşmesi ile sona eren iş sözleşmelerinde işçi, iş güvencesi hükümleri uyarınca feshin geçersizliği iddiasıyla işe iade davası açma hakkını her zaman saklı tutar.
  5. E
    Belirli süreli iş sözleşmesi sürenin bitimiyle kendiliğinden sona erdiğinde, işçi 1475 sayılı Kanun uyarınca kıdem tazminatına her durumda ve doğrudan hak kazanır.

Answer

İş sözleşmesinin ikale (bozma sözleşmesi) yoluyla sona ermesi bir fesih türü değildir ve özellikle işverenden gelen tekliflerde, işçinin yasal haklarına ek olarak bir menfaat elde etmesi (makul yarar) Yargıtay tarafından geçerlilik şartı olarak aranır.
İş hukukunda ikale, tarafların sözleşmeyi serbest iradeleriyle sonlandırmasıdır. Ancak işçinin zayıf taraf olması nedeniyle Yargıtay, özellikle işverenin teklifiyle yapılan ikalelerde işçinin yasal haklarının ötesinde bir 'makul yarar' (ek ödeme, bonus vb.) elde etmiş olmasını sözleşmenin geçerliliği için şart koşar. Ayrıca ikale bir fesih olmadığı için işe iade davasına konu edilemez.

Step-by-Step Solution

1
İkale kavramının hukuki niteliğini analiz etme
İkale, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun iradeleriyle iş sözleşmesini sona erdirdikleri bir 'bozma sözleşmesi'dir; bir tarafın tek taraflı irade beyanı olan 'fesih' değildir.
İkalenin fesih olmaması, işe iade ve işsizlik ödeneği gibi hakların doğrudan kullanımını engeller.
2
Makul yarar ölçütünü değerlendirme
Yargıtay, özellikle işverenden gelen ikale tekliflerinde işçinin kıdem ve ihbar tazminatına ek olarak (paket ödeme vb.) bir menfaat elde etmesini arar.
İşçinin iş güvencesinden vazgeçmesinin mantıklı ve hukuken korunabilir bir gerekçesi olmalıdır.
3
Diğer genel sona erme nedenlerini (ölüm ve süre bitimi) kontrol etme
İşçinin ölümü şahsiliğinden dolayı sözleşmeyi bitirir ancak işverenin ölümü (şahsi hizmetler hariç) bitirmez. Süre bitimi sükutla yenilenirse sözleşme belirsiz süreliye döner.
Türk Borçlar Kanunu md. 440 ve 441 ile İş Kanunu hükümleri arasındaki farkları ayırt etmek gerekir.

Key Concept

İkale ve Genel Sona Erme Nedenlerinde Hak Sahipliği

Practice More

İkale ile fesih arasındaki farkları ve Yargıtay'ın ikale sözleşmelerindeki 'iradi sakatlık' denetimini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question