Question

Difficulty: Mediumİş Sözleşmesini Sona Erdiren Genel Nedenler (Ölüm, Süre Bitimi, İkale)

4857 sayılı İş Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu hükümleri çerçevesinde, iş sözleşmesini sona erdiren genel nedenler (ölüm, süre bitimi, ikale) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İşçinin ölümü ile iş sözleşmesi kendiliğinden sona ererken; işverenin ölümü halinde sözleşme, kural olarak mirasçılarla devam eder.Answer
  2. B
    İkale (bozma sözleşmesi) bir fesih türü olduğu için, iş sözleşmesi bu yolla sona eren işçi her durumda işe iade davası açma hakkına sahiptir.
  3. C
    Belirli süreli iş sözleşmelerinde sürenin dolmasıyla sözleşme sona erer; ancak tarafların çalışmaya devam etmesi durumunda sözleşme aynı süre için yenilenmiş sayılır.
  4. D
    İş sözleşmesinin ikale yoluyla sona ermesi durumunda, işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesi kanuni bir zorunluluktur.
  5. E
    İşverenin ölümü durumunda, işçinin iş görme borcu şahsi nitelikte olduğundan sözleşme her koşulda kendiliğinden sona ermiş sayılır.

Answer

İşçinin ölümü ile iş sözleşmesinin kendiliğinden sona erdiği, işverenin ölümü halinde ise sözleşmenin kural olarak mirasçılarla devam ettiği ifadesi doğrudur.
İş sözleşmesi, işçinin şahsı ön planda tutularak yapıldığı için işçinin ölümüyle kendiliğinden sona erer (TBK m. 440). Ancak işverenin ölümü durumunda, işyerinin ve işletmenin devamlılığı esas olduğu için sözleşme kural olarak mirasçılarla devam eder; sadece sözleşmenin ağırlıklı olarak işverenin kişiliği dikkate alınarak yapıldığı (örneğin özel bir hasta bakıcılık) durumlarda işverenin ölümüyle sona erme gerçekleşir (TBK m. 441).

Step-by-Step Solution

1
Ölümün etkisini analiz et
İşçinin ölümü sözleşmeyi kendiliğinden (ipso jure) sona erdirir. İşverenin ölümü ise mirasçıların külli halefiyet ilkesi gereği sözleşmeyi kural olarak devam ettirir.
İş görme borcu işçinin şahsına bağlıdır ancak işverenin ölümü işletmenin devamlılığını kural olarak bozmaz.
2
İkale kavramını değerlendir
İkale bir 'fesih' (tek taraflı bozma) değil, bir 'bozma sözleşmesi'dir (karşılıklı anlaşma).
Fesih hükümleri uygulanmadığı için işe iade davası açılamaz ve kanuni tazminatlar kendiliğinden doğmaz.
3
Süre bitimi ve sükutla yenilemeyi incele
Süre bittikten sonra çalışmaya devam edilmesi sözleşmeyi belirsiz süreli hale getirir.
İş Kanunu ve TBK, belirli süreli sözleşmelerin istisnai niteliğini korumak için zincirleme veya otomatik süre uzatımını kısıtlar.

Key Concept

İş sözleşmesini sona erdiren genel nedenlerin hukuki niteliği ve fesih kavramından farkı.

Hints

1
İş görme borcunun kimin şahsına bağlı olduğunu ve kimin ölümüyle ifanın imkansız hale geleceğini düşünün.

Practice More

İkale sözleşmelerinde Yargıtay'ın aradığı 'makul yarar' ölçütünü ve bu ölçütün işçi lehine yorum ilkesiyle ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question