İş Sağlığı ve Güvenliği

98 questions

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili tedbirleri alırken belirli risklerden korunma ilkelerine uymakla yükümlüdür. Bu ilkeler göz önüne alındığında, korunma tedbirlerinin uygulanmasındaki öncelik sıralamasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik verilmelidir.

Kişisel korunma tedbirleri, çalışanlar için daha pratik olduğu için her zaman öncelikle uygulanmalıdır.

İşveren, maliyeti daha düşük olan korunma yöntemini her zaman ilk sırada tercih etme hakkına sahiptir.

Sadece az tehlikeli işyerlerinde toplu korunma yerine kişisel korunma tedbirlerine öncelik verilebilir.

Teknik gelişmelere uyum sağlamak amacıyla sadece dijital takip sistemleri öncelikli tutulmalıdır.

Show answer & explanation

Answer: Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik verilmelidir.

Answer

Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik verilmesi gerekmektedir.

6331 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca işveren, risklerden korunma ilkelerini uygularken 'toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek'le yükümlüdür. Bu, iş güvenliği hiyerarşisinin temel taşıdır; önce ortam güvenli hale getirilir, bu yetmezse bireysel korumaya geçilir.

Step-by-Step Solution

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 5. maddesinde yer alan 'Risklerden Korunma İlkeleri'ni analiz edin.

Kanun, işverenin uyması gereken 9 temel ilkeyi sıralar.

İşverenin yükümlülüklerinin kapsamını anlamak için yasal dayanak gereklidir.

Korunma tedbirleri arasındaki hiyerarşiyi (öncelik sıralamasını) belirleyin.

Maddenin (g) bendi açıkça 'Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik verilmesini' emreder.

Tehlikenin kaynağında yok edilmesi veya tüm çalışanları kapsayan genel bir korumanın sağlanması, bireysel korumadan daha etkili ve güvenlidir.

Key Concept

İşverenin Risklerden Korunma İlkeleri ve Korunma Hiyerarşisi

Practice More

İşverenin risklerden korunma ilkeleri arasında yer alan 'tehlikeli olanın, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirilmesi' (ikame) ilkesini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 42Question →

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca, tehlikeli sınıfta yer alan bir işyerinde çalışanlara verilecek temel İSG eğitimleri ve bu süreçteki haklar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Eğitimler en az iki yılda bir tekrarlanmalı, toplam süresi en az

12

saat olmalı ve eğitimde geçen süreler çalışma süresinden sayılmalıdır.

Eğitimler en az üç yılda bir tekrarlanmalı, toplam süresi en az

8

saat olmalı ve maliyetleri işveren tarafından karşılanmalıdır.

Eğitimler her yıl tekrarlanmalı, toplam süresi en az

16

saat olmalı ve eğitimler kural olarak dinlenme saatlerinde verilmelidir.

Eğitim giderlerinin yarısı işveren, yarısı ise çalışan tarafından karşılanmalı; eğitim sonunda yapılan sınavda başarısız olanların ücretinden kesinti yapılmalıdır.

Herhangi bir sebeple

6

aydan fazla süreyle işten uzak kalan çalışana, işe dönüşünde mevcut periyodik eğitim süresi dolmamışsa tekrar eğitim verilmesi zorunlu değildir.

Show answer & explanation

Answer: Eğitimler en az iki yılda bir tekrarlanmalı, toplam süresi en az $12$ saat olmalı ve eğitimde geçen süreler çalışma süresinden sayılmalıdır.

Answer

Eğitimlerin en az iki yılda bir tekrarlanması, toplam süresinin en az

12

saat olması ve eğitimde geçen sürelerin çalışma süresinden sayılması gerektiğini belirten ifade doğrudur.

Doğru cevap olan ifade, mevzuattaki tehlikeli sınıf için belirlenen

2

yıllık periyodu,

12

saatlik asgari süreyi ve eğitimlerin çalışma süresinden sayılacağı ilkesini tam ve eksiksiz olarak yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

İşyerinin tehlike sınıfını belirleme

İşyeri 'Tehlikeli' sınıftadır.

Yönetmelikte eğitim süreleri ve periyotları tehlike sınıflarına göre (Az Tehlikeli, Tehlikeli, Çok Tehlikeli) farklılık gösterir.

Tehlikeli sınıf için yasal eğitim periyodu ve süresini hatırlama

En az

2

yılda bir ve toplamda en az

12

saat.

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Ek-1 tablosundaki yasal zorunluluktur.

Eğitim süresinin mali ve hukuki statüsünü değerlendirme

Maliyet işverene aittir, süre çalışma süresinden sayılır.

6331

sayılı Kanun Madde

17

uyarınca eğitim giderleri çalışana yansıtılamaz ve eğitimde geçen süreler mesai saati olarak kabul edilir.

Key Concept

Tehlike sınıflarına göre İSG eğitim süreleri ve temel ilkeleri

Practice More

Diğer tehlike sınıfları (Az Tehlikeli ve Çok Tehlikeli) için eğitim sürelerini ve periyotlarını içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 43Question →

Yat inşaatı, bakımı ve onarımı faaliyetlerinin yürütüldüğü bir tersane işletmesi "çok tehlikeli" sınıfta yer almaktadır. Bu işyerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca; risk değerlendirmesinin yapılmasını sağlamakla yükümlü olan asıl taraf ve hazırlanan risk değerlendirmesi raporu ile acil durum planlarının periyodik olarak en geç kaç yılda bir yenilenmesi gerektiği aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

İşveren — Risk Değerlendirmesi:

2

yıl, Acil Durum Planı:

2

yıl

İş güvenliği uzmanı — Risk Değerlendirmesi:

4

yıl, Acil Durum Planı:

4

yıl

İşveren — Risk Değerlendirmesi:

4

yıl, Acil Durum Planı:

4

yıl

İşyeri hekimi — Risk Değerlendirmesi:

2

yıl, Acil Durum Planı:

2

yıl

İşveren — Risk Değerlendirmesi:

6

yıl, Acil Durum Planı:

6

yıl

Show answer & explanation

Answer: İşveren — Risk Değerlendirmesi: $2$ yıl, Acil Durum Planı: $2$ yıl

Answer

Çok tehlikeli sınıfta yer alan bir işyerinde risk değerlendirmesinin yapılmasından işveren sorumludur ve hem risk değerlendirmesi hem de acil durum planları en geç

2

yılda bir yenilenmelidir.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre risk değerlendirmesinin yapılmasını sağlama yükümlülüğü işverene aittir. İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği ile İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik uyarınca, "çok tehlikeli" sınıftaki işyerlerinde her iki belgenin de en geç

2

yılda bir yenilenmesi zorunludur.

Step-by-Step Solution

İşyerinin tehlike sınıfını belirle.

Tersane işletmesi "çok tehlikeli" sınıfta yer almaktadır.

Yenileme süreleri tehlike sınıfına göre belirlenir.

Yasal yükümlülüğü olan tarafı tespit et.

6331 sayılı Kanun uyarınca risk değerlendirmesini yaptırmakla yükümlü olan taraf işverendir.

İSG faaliyetlerinin yönetimsel ve mali sorumluluğu işverene aittir.

Çok tehlikeli sınıf için geçerli olan periyodik yenileme sürelerini hatırla.

Risk değerlendirmesi:

2

yıl, Acil durum planı:

2

yıl.

İlgili yönetmelikler uyarınca çok tehlikeli sınıfta bu sürelerin aşılmaması gerekir.

Key Concept

İSG Risk Değerlendirmesi ve Acil Durum Planı Yenileme Periyotları

Estimated Time:1m 15s

Question 44Question →

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca, işyerinde ciddi ve yakın bir tehlike ile karşı karşıya kalan bir çalışanın, çalışmaktan kaçınma hakkını kullanabilmesi için öncelikle izlemesi gereken yasal prosedür aşağıdakilerden hangisidir?

İş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshederek işyerinden ayrılmak

Kurul bulunan işyerlerinde kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespitini ve gerekli tedbirlerin alınmasını talep etmek

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yazılı şikayette bulunarak müfettiş incelemesi istemek

İş kazası riski nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirimde bulunmak

Kolluk kuvvetlerine haber vererek işyerindeki üretimin durdurulmasını talep etmek

Show answer & explanation

Answer: Kurul bulunan işyerlerinde kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespitini ve gerekli tedbirlerin alınmasını talep etmek

Answer

Kurul bulunan işyerlerinde kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespitini ve gerekli tedbirlerin alınmasını talep etmek

Doğru cevap, ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaşan çalışanın, kurulun bulunduğu işyerlerinde kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak tehlikenin tespitini ve tedbir alınmasını istemesi gerektiğini belirten seçenektir. Bu,

6331

sayılı Kanun'un

13

. maddesinde düzenlenen emredici bir usul kuralıdır.

Step-by-Step Solution

Ciddi ve yakın tehlike kavramını tanımlamak

Çalışanın sağlığı veya güvenliği için acil risk oluşturan durumun varlığı.

Çalışmaktan kaçınma hakkının doğması için bu tür bir tehlikenin mevcudiyeti gerekir.

6331

sayılı Kanun'un

13

. maddesindeki usulü belirlemek

Çalışanın öncelikle işyeri içindeki yetkili makama başvurması zorunluluğu.

Tehlikenin resmi olarak tespiti ve işverene önlem alma fırsatı verilmesi kanuni bir zorunluluktur.

Yetkili mercileri ayırt etmek

Kurul (varsa) veya İşveren.

İşyerinin organizasyon yapısına göre muhatabın kim olacağı kanunda net şekilde belirtilmiştir.

Key Concept

Çalışmaktan Kaçınma Hakkı Başvuru Usulü

Hints

İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili acil durumlarda öncelikle işyeri içindeki mekanizmaları düşünün.

Practice More

Çalışanların tehlikenin 'kaçınılmaz' olduğu durumlarda bildirim yapmadan uzaklaşma hakkını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 45Question →

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde, işyerlerinde "diğer sağlık personeli" görevlendirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan tüm işyerlerinde, çalışan sayısına bakılmaksızın en az bir diğer sağlık personeli görevlendirilmesi zorunludur.

Sadece az tehlikeli sınıfta yer alan ve

50

veya daha fazla çalışanı bulunan kamu kurumlarında diğer sağlık personeli görevlendirilmesi zorunludur.

Çok tehlikeli sınıfta yer alan ve en az

10

çalışanı bulunan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirilmesi zorunludur.

İşyerinde tam süreli işyeri hekimi görevlendirilmiş olması durumunda, ayrıca diğer sağlık personeli görevlendirilmesi de zorunludur.

On beşten az çalışanı olan ve tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde, işverenin bu eğitimi almış olması halinde diğer sağlık personeli görevlendirilmesine gerek yoktur.

Show answer & explanation

Answer: Çok tehlikeli sınıfta yer alan ve en az $10$ çalışanı bulunan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirilmesi zorunludur.

Answer

Çok tehlikeli sınıfta yer alan ve en az 10 çalışanı bulunan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirilmesi zorunludur.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 6. maddesine göre; diğer sağlık personeli görevlendirme yükümlülüğü sadece "çok tehlikeli" sınıfta yer alan ve "on veya daha fazla" çalışanı olan işyerleri için geçerlidir. Bu şartların her ikisinin de aynı anda sağlanması gerekmektedir.

Step-by-Step Solution

6331 sayılı Kanun'un 6. maddesinin incelenmesi

Diğer Sağlık Personeli (DSP) görevlendirme yükümlülüğü tanımlanmıştır.

Yasal dayanağın tespit edilmesi gerekir.

Tehlike sınıfı ve çalışan sayısı kriterlerinin uygulanması

Zorunluluğun sadece 'Çok Tehlikeli' sınıf için ve '10 veya daha fazla çalışan' şartıyla geçerli olduğu görülür.

Hizmetin kapsam sınırlarını belirlemek için kriterler eşleştirilir.

Tam süreli işyeri hekimi istisnasının kontrol edilmesi

Tam süreli hekim varsa DSP zorunluluğu kalkar.

Yükümlülüğün istisnaları değerlendirilir.

Key Concept

Diğer Sağlık Personeli (DSP) Görevlendirme Şartları

Practice More

İşyeri hekimlerinin çalışan başına ayırması gereken minimum süreleri tehlike sınıflarına göre tekrar ediniz.

Estimated Time:50s

Question 46Question →

$150$ çalışanı bulunan ve "Tehlikeli" sınıfta yer alan bir işyerinde, $6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca; görevlendirilecek iş güvenliği uzmanının sahip olması gereken en düşük sertifika sınıfı ve bu uzmanın aylık toplam çalışma süresi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

En az (B) sınıfı sertifika - aylık toplam

50

saat

En az (C) sınıfı sertifika - aylık toplam

25

saat

En az (B) sınıfı sertifika - aylık toplam

75

saat

En az (A) sınıfı sertifika - aylık toplam

100

saat

En az (C) sınıfı sertifika - aylık toplam

50

saat

Show answer & explanation

Answer: En az (B) sınıfı sertifika - aylık toplam $50$ saat

Answer

Tehlikeli sınıftaki işyerinde en az (B) sınıfı iş güvenliği uzmanı görevlendirilmeli ve bu uzman ayda toplam

50

saat çalışmalıdır.

İlgili yönetmelik hükümlerine göre; tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde görevlendirilecek iş güvenliği uzmanlarının en az (B) sınıfı belgeye sahip olması zorunludur. Çalışma süresi ise tehlikeli sınıf için çalışan başına aylık

20

dakikadır.

150

çalışan için bu süre

3000

dakikaya, yani

50

saate tekabül etmektedir.

Step-by-Step Solution

İşyerinin tehlike sınıfına göre gerekli olan en düşük sertifika sınıfını belirlemek.

Mevzuata göre tehlikeli sınıfta en az (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi zorunludur.

Tehlikeli sınıf için çalışan başına düşen aylık asgari çalışma süresini tespit etmek.

Tehlikeli sınıfta her bir çalışan için ayda en az

20

dakika süre ayrılmalıdır.

6331 sayılı Kanun'a bağlı yönetmeliklerde asgari süreler tehlike sınıflarına göre (10/20/40 dakika) belirlenmiştir.

Toplam aylık çalışma süresini hesaplamak ve saate çevirmek.

150 \times 20 = 3000

dakika.

3000 / 60 = 50

saat.

Toplam çalışan sayısı ile kişi başı süre çarpılarak toplam dakika bulunur, ardından saate bölünerek sonuç elde edilir.

Key Concept

Tehlike Sınıflarına Göre İSG Uzmanı Belge Şartı ve Çalışma Süreleri

Estimated Time:1m 30s

Question 47Question →

Bir gıda firmasında bölge satış sorumlusu olarak çalışan bir personel, $20$ Mayıs $2026$ Çarşamba günü şirket merkezi dışındaki bir bayide inceleme yaparken iş kazası geçirmiştir. İşveren, personelin geçirdiği bu kazayı $21$ Mayıs $2026$ Perşembe günü öğrenmiştir.

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile $5510$ sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri çerçevesinde; işverenin söz konusu iş kazasını Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirmesi gereken yasal süre dikkate alındığında, bildirim için son gün aşağıdakilerden hangisidir? (Cumartesi ve Pazar günleri iş günü dışı tatil kabul edilmektedir.)

22

Mayıs

2026

Cuma

24

Mayıs

2026

Pazar

25

Mayıs

2026

Pazartesi

26

Mayıs

2026

Salı

27

Mayıs

2026

Çarşamba

Show answer & explanation

Answer: $26$ Mayıs $2026$ Salı

Answer

26

Mayıs

2026

Salı günü bildirim için son gündür.

İş kazasının işverenin kontrolü dışındaki bir yerde (bayi ziyareti sırasında) meydana gelmesi durumunda, bildirim süresi kazanın meydana geldiği tarihten değil, işveren tarafından öğrenildiği tarihten itibaren başlar.

21

Mayıs Perşembe günü öğrenilen kaza için

3

iş günü süresi şöyledir:

22

Mayıs Cuma (

1

. iş günü), hafta sonu tatili sonrası

25

Mayıs Pazartesi (

2

. iş günü) ve

26

Mayıs Salı (

3

. iş günü). Bu nedenle bildirim yapılması gereken en geç tarih salı günüdür.

Step-by-Step Solution

Bildirim süresinin başlangıç noktasının tespit edilmesi.

Süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki bir mahalde gerçekleşmesi nedeniyle 'öğrenilme tarihi' olan

21

Mayıs Perşembe günü başlar.

5510

sayılı Kanun'un

13

. maddesine göre işverenin kontrolü dışındaki yerlerdeki kazalarda süre öğrenme ile başlar.

3

iş günü süresinin takvim üzerinden hesaplanması.

22

Mayıs Cuma (

1

. gün),

25

Mayıs Pazartesi (

2

. gün) ve

26

Mayıs Salı (

3

. gün) olarak hesaplanır.

Hafta sonları iş günü sayılmadığı için cuma gününden pazartesiye atlanır ve toplamda

3

iş günü doldurulur.

Key Concept

İş kazası bildirim sürelerinin iş yeri dışındaki kazalarda öğrenilme tarihinden itibaren

3

iş günü olarak hesaplanması.

Practice More

İş kazasının kolluk kuvvetlerine bildirim süresi (derhal) ile SGK'ya bildirim süresi (

3

iş günü) arasındaki farkı tekrar ediniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 48Question →

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatına göre, idari para cezaları uygulanırken işyerinin tehlike sınıfı ve istihdam edilen çalışan sayısı baz alınarak belirli katsayılar üzerinden artırım yapılmaktadır. Bu bağlamda; tehlikeli sınıfta yer alan ve ** $60$ çalışanı** bulunan bir işyerine verilecek idari para cezası, ilgili maddede öngörülen temel miktarın kaç katı olarak uygulanmalıdır?

1

(Aynen uygulanır)

1,5

2

3

6

Show answer & explanation

Answer: $3$

Answer

İlgili işyerinde ceza, temel miktarın

3

katı olarak uygulanmalıdır.

İdari para cezaları hesaplanırken

6331

sayılı Kanun kapsamında işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısı esas alınır. Tehlikeli sınıfta olup

50

ve daha fazla çalışanı olan işyerleri için kanuni katsayı

3

olarak belirlenmiştir.

Step-by-Step Solution

İşyerinin tehlike sınıfını tespit et.

İşyeri 'tehlikeli' sınıftadır.

Soruda işyerinin tehlikeli sınıfta olduğu belirtilmiştir.

Çalışan sayısına göre hangi dilime girdiğini belirle.

60

çalışan olduğu için '

50

ve daha fazla çalışan' kategorisine girer.

Kanun artırım oranlarını

10

'dan az,

10

49

arası ve

50

+ şeklinde üç gruba ayırmıştır.

Tehlikeli sınıf ve

50

+ çalışan için katsayıyı eşleştir.

Katsayı

3

katı olarak belirlenir.

6331

sayılı Kanun'un

26

. maddesi uyarınca tehlikeli ve

50

ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde artırım oranı

3

katıdır.

Key Concept

İSG İdari Para Cezalarında Tehlike Sınıfı ve Çalışan Sayısı Katsayıları

Hints

Cezalar belirlenirken işyerindeki çalışan sayısı

10

10

49

50

+ şeklinde gruplandırılır.

Tehlikeli sınıftaki bir işyerinde çalışan sayısı arttıkça ceza katsayısı

1

2

3

şeklinde yükselir.

Practice More

İSG Kanunu'ndaki işin durdurulması kararına karşı itiraz sürelerini gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 49Question →

Bir tekstil fabrikasında çalışan Ahmet, makinesindeki koruyucu kapağın kırıldığını ve bu durumun hayatı için ciddi bir tehlike oluşturduğunu fark etmiştir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre, Ahmet’in çalışmaktan kaçınma hakkını kullanabilmesi için kural olarak durumu bildirmesi ve karar verilmesini talep etmesi gereken merci hangisidir?

İş sağlığı ve güvenliği kurulu (veya kurul yoksa işveren)

Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü

İşyeri sendika temsilciliği

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)

Bölge idare mahkemesi

Show answer & explanation

Answer: İş sağlığı ve güvenliği kurulu (veya kurul yoksa işveren)

Answer

İş sağlığı ve güvenliği kurulu (veya kurul bulunmayan yerlerde işveren), çalışmaktan kaçınma hakkı için başvurulması gereken asıl mercidir.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 13. maddesine göre, ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilirler. Bu sebeple doğru cevap Kurul veya işverene yapılacak başvuruyu içeren seçenektir.

Step-by-Step Solution

Tehlikenin Tesbiti

Çalışan tarafından 'ciddi ve yakın' bir tehlike fark edilir.

Çalışmaktan kaçınma hakkının doğması için tehlikenin önlenemez ve ciddi olması gerekir.

Başvuru Yapılması

Çalışan, varsa İSG Kurulu'na, yoksa doğrudan işverene başvurur.

6331 Sayılı Kanun Md. 13'te belirtilen yasal prosedür bu yöndedir.

Karar Süreci

Kurul veya işveren durumu derhal karara bağlar.

Tehlikenin varlığının tespiti durumunda gerekli önlemler alınıncaya kadar çalışan işten kaçınabilir.

Key Concept

6331 Sayılı Kanun uyarınca çalışmaktan kaçınma hakkı prosedürü

Question 50Question →

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, kapsam bakımından $4857$ sayılı İş Kanunu’ndan daha geniş bir uygulama alanına sahiptir. Birçok faaliyet $4857$ sayılı Kanun’un dışında tutulmuş olsa da $6331$ sayılı Kanun’un getirdiği yükümlülüklere tabidir.

Buna göre, aşağıda belirtilen faaliyetlerin hangisinde $6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri uygulanır?

40

işçinin istihdam edildiği bir tarım işletmesinde gerçekleştirilen bitkisel üretim faaliyetleri

Bir ailenin yanında yatılı olarak çalışan ve sadece ev temizliği ile yemek işlerini yürüten çalışanın hizmetleri

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) müdahale ekiplerinin deprem bölgesinde yürüttüğü arama ve kurtarma çalışmaları

Ceza infaz kurumunda bulunan bir hükümlünün, mesleki eğitimi ve iyileştirilmesi amacıyla kurum atölyesinde yürüttüğü faaliyetler

Kendi adına bağımsız çalışan ve yanında sigortalı işçi çalıştırmayan bir ayakkabı tamircisinin yürüttüğü mesleki çalışmalar

Show answer & explanation

Answer: $40$ işçinin istihdam edildiği bir tarım işletmesinde gerçekleştirilen bitkisel üretim faaliyetleri

Answer

40

işçinin çalıştığı tarım işletmesindeki faaliyetler

6331

sayılı Kanun kapsamındadır.

Doğru yanıt olan tarım işletmesi senaryosu,

4857

sayılı İş Kanunu'nun kapsamı dışında kalsa da

6331

sayılı Kanun'un kapsamı içerisindedir. İSG Kanunu, tarım ve orman işlerini herhangi bir çalışan sayısı şartı aramaksızın bünyesine dahil etmiştir.

Step-by-Step Solution

Kanunun genel kapsamını belirleme

6331

sayılı Kanun; kamu ve özel sektör ayrımı yapmaksızın tüm işyerlerini, çırak ve stajyerler dâhil tüm çalışanları kapsar.

Kanunun uygulama alanını doğru tanımlamak için ana kuralın bilinmesi gerekir.

İstisnaları kontrol etme

Ev hizmetleri, TSK ve Emniyetin asayiş hizmetleri, afet müdahale ekipleri, hükümlü iyileştirme faaliyetleri ve yanında işçi çalıştırmayan kendi hesabına çalışanlar kapsam dışıdır.

Seçeneklerdeki faaliyetlerin istisnalar listesinde olup olmadığı analiz edilir.

4857 Sayılı Kanun ile karşılaştırma yapma

Tarım işleri (50'den az işçi)

4857

sayılı İş Kanunu'nda istisna iken,

6331

sayılı Kanun'da istisna değildir.

6331

sayılı Kanun'un tarım faaliyetlerini sayı sınırlaması olmaksızın kapsadığı sonucuna ulaşılır.

Key Concept

6331

Sayılı Kanun'un Kamu/Özel Sektör ayrımı gözetmeksizin geniş kapsamı ve sınırlı istisnaları

Question 51Question →

Bir mobilya üretim fabrikasında (asıl işveren), yemekhane ve temizlik hizmetlerini yürütmek üzere bir alt işveren firma ile sözleşme imzalanmıştır. Bu işyerinde yürütülen faaliyetler sırasında tarafların iş sağlığı ve güvenliği (İSG) konusundaki sorumlulukları dikkate alındığında, $6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İşverenin İSG hizmetlerini dışarıdan bir Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) aracılığıyla profesyonel olarak satın alması, işverenin bu alandaki hukuki ve cezai sorumluluğunu tamamen sona erdirir.

Asıl işveren, kendi çalışanlarının yanı sıra alt işveren çalışanlarının da sağlık ve güvenliğini korumak amacıyla gerekli koordinasyonu sağlamak ve İSG tedbirlerinin uygulanmasını denetlemekle yükümlüdür.

İşyerinde meydana gelen bir iş kazasının Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) bildirilme süresi, kazanın gerçekleştiği günü takip eden

3

takvim günüdür.

İşveren, İSG yükümlülükleri kapsamında sağladığı kişisel koruyucu donanımların ve yapılan sağlık gözetimlerinin maliyetini, çalışanların brüt ücretlerinden yasal kesinti yoluyla tahsil edebilir.

İşverenin sorumluluğu sadece iş kazası meydana geldikten sonraki düzeltici faaliyetleri kapsar; iş kazası riski gerçekleşmeden önce önleyici tedbir alma yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Show answer & explanation

Answer: Asıl işveren, kendi çalışanlarının yanı sıra alt işveren çalışanlarının da sağlık ve güvenliğini korumak amacıyla gerekli koordinasyonu sağlamak ve İSG tedbirlerinin uygulanmasını denetlemekle yükümlüdür.

Answer

Doğru olan seçenek, asıl işverenin hem kendi çalışanları hem de alt işveren çalışanları için işyerinde koordinasyonu sağlama ve denetim yapma yükümlülüğünü ifade etmektedir.

6331

sayılı Kanun'un

22

. maddesi, aynı çalışma alanını paylaşan işverenlerin birbirlerini riskler konusunda bilgilendirmesini ve asıl işverenin denetim yapmasını zorunlu kılar.

Step-by-Step Solution

İşverenin genel sorumluluk ilkesini hatırla

6331

sayılı Kanun'un

4

. maddesine göre işveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür ve bu sorumluluk dışarıdan hizmet alınmasıyla devredilemez.

İşverenin temel sorumluluk sınırlarını belirlemek için.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisini İSG açısından değerlendir

Kanun'un

22

. maddesi uyarınca, aynı çalışma alanını paylaşan işverenlerin koordinasyon kurması ve asıl işverenin denetim yapması zorunludur.

Çoklu işveren yapısındaki özel yükümlülüğü tespit etmek için.

Maliyet ve bildirim gibi usuli kuralları kontrol et

Maliyetin çalışana yansıtılamayacağı (

4/4

md.) ve iş kazası bildiriminin

3

iş günü içinde yapılması gerektiği (

14

md.) görülür.

Seçeneklerdeki teknik hataları elemek için.

Key Concept

İşverenin Gözetim ve Koordinasyon Yükümlülüğü

Estimated Time:1m 30s

Question 52Question →

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca, işyerinde ciddi ve yakın bir tehlike ile karşı karşıya kalan bir çalışanın "çalışmaktan kaçınma hakkı"nı kullanma süreci ve bu süreçteki haklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kurula veya kurulun bulunmadığı yerlerde işverene başvurarak durumun tespitini ve gerekli tedbirlerin alınmasını talep etmelidir; çalışmaktan kaçındığı dönemdeki ücreti ve diğer hakları saklı kalır.

Çalışmaktan kaçınma hakkının kullanılabilmesi için öncelikle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedilmesi ve işten fiilen ayrılınması yasal bir zorunluluktur.

Tehlikenin tespiti için yapılan başvuru sonuçlanana kadar çalışan işine devam etmek zorundadır; aksi halde iş sözleşmesi devamsızlık nedeniyle işverence feshedilebilir.

Çalışmaktan kaçınma hakkı kullanılan dönemde iş görme borcu yerine getirilmediği için işverenin ücret ödeme ve sigorta primlerini yatırma yükümlülüğü askıya alınır.

Çalışan, kurula başvurmadan doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na şikayette bulunmalı ve müfettiş kararı gelene kadar işyerini terk etmemelidir.

Show answer & explanation

Answer: Kurula veya kurulun bulunmadığı yerlerde işverene başvurarak durumun tespitini ve gerekli tedbirlerin alınmasını talep etmelidir; çalışmaktan kaçındığı dönemdeki ücreti ve diğer hakları saklı kalır.

Answer

Çalışan ciddi ve yakın tehlike durumunda kurula veya işverene başvurmalı, bu süreçte çalışmaktan kaçınabilir ve ücreti ile diğer hakları korunur.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 13. maddesine göre, ciddi ve yakın tehlike ile karşılaşan çalışanlar kurula, kurul yoksa işverene başvurarak durumun tespitini talep edebilirler. Bu tespit süresince ve gerekli tedbirler alınana kadar çalışmaktan kaçınma hakları vardır. Ayrıca bu süre zarfında çalışanın ücreti ve diğer yasal hakları eksiksiz olarak devam eder.

Step-by-Step Solution

Tehlikenin fark edilmesi ve başvuru

Çalışan, ciddi ve yakın tehlikeyi fark ettiğinde kurula (veya işverene) durumun tespiti için başvurur.

Yasal prosedürün başlaması ve hakkın korunması için tespit talebi şarttır.

Karar ve kaçınma sürecinin başlatılması

Tespit kararı verilene kadar çalışan iş görme borcunu yerine getirmeyebilir (çalışmaktan kaçınabilir).

Çalışanın yaşam hakkı ve bedensel bütünlüğünün korunması önceliklidir.

Hakların muhafaza edilmesi

Çalışılmayan sürenin ücreti ödenir ve kıdem gibi diğer hakları işlemeye devam eder.

6331 sayılı Kanun'un 13/4 maddesi uyarınca haklar saklıdır.

Key Concept

6331 Sayılı Kanun Md. 13: Çalışmaktan Kaçınma Hakkı ve Ücret Güvencesi

Practice More

İşin durdurulması (Md. 25) ile çalışmaktan kaçınma hakkı (Md. 13) arasındaki farkları inceleyiniz; biri idari bir yaptırımken diğeri çalışanın bireysel hakkıdır.

Estimated Time:1m 15s

Question 53Question →

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında görev yapan iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri, işyerinde tespit ettikleri hayati tehlike arz eden eksikliklerin işveren tarafından makul bir süre içinde giderilmemesi hâlinde bu durumu bildirmekle yükümlüdür. Buna göre, hayati tehlikenin devam etmesi durumunda söz konusu bildirimin yapılması gereken yetkili resmi kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Sosyal Güvenlik Kurumu (

SGK

)

Bölge Adliye Mahkemesi

Türkiye İş Kurumu (

İŞKUR

)

Kamu Denetçiliği Kurumu

Show answer & explanation

Answer: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Answer

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı,

6331

sayılı Kanun uyarınca iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin denetlenmesinden ve mevzuatın uygulanmasından sorumlu en üst idari makamdır. Kanun'un

8

. maddesi, hayati tehlike durumunda işverenin adım atmaması hâlinde İSG uzmanı ve hekimine bu durumu Bakanlığa bildirme görevini vermiştir.

Step-by-Step Solution

6331

sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun

8

. maddesinde düzenlenen "İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanlarının hak ve yükümlülükleri" hükmü analiz edilir.

İSG personelinin, işyerindeki hayati tehlikeleri işverene bildirme ve giderilmemesi durumunda bildirim yapma yükümlülüğü saptanır.

Yasal prosedürün hangi makam üzerinden yürütüldüğünü belirlemek gerekir.

Hayati tehlike arz eden eksikliğin işveren tarafından makul sürede giderilmemesi durumunda başvurulacak resmi makam saptanır.

Bildirimin Bakanlığın (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı) yetkili birimine yapılacağı belirlenir.

Kanun koyucu, denetim ve yaptırım yetkisini doğrudan ilgili Bakanlığa vermiştir.

Key Concept

İSG Personelinin Bildirim Yükümlülüğü ve Yetkili Makamlar

Estimated Time:50s

Question 54Question →

Bir lojistik merkezinde asıl işveren (A Lojistik A.Ş.) ile depo yönetim ve paketleme işlerini üstlenen alt işveren (B Depo Hizmetleri Ltd. Şti.) birlikte faaliyet göstermektedir. $6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde işverenin genel yükümlülükleri ve risklerden korunma ilkeleri dikkate alındığında, bu işyerindeki İSG uygulamalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İşyerinde alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyeti, asıl işveren ve alt işveren arasındaki hizmet sözleşmesinde aksine bir hüküm bulunsa dahi hiçbir şekilde çalışanlara yansıtılamaz.

Alt işverenin bir çalışanının iş kazası geçirmesi durumunda; alt işveren bu kazayı yerel kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumu'na ise kazadan sonraki

3

iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür.

Asıl işveren; kendi çalışanları ile alt işverenin çalışanlarının aynı anda bulunduğu alanlarda, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin uygulanması konusunda koordinasyonu sağlamak ve denetim yükümlülüğünü yerine getirmekten sorumludur.

İş kazası meydana gelmesi durumunda, işyerinin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin dışarıdaki bir Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi'nden (OSGB) satın alınmış olması, asıl işverenin veya alt işverenin hukuki ve cezai sorumluluğunu ortadan kaldırır.

Risklerden korunma ilkeleri uyarınca işverenler; tehlikeli olanın tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirilmesine ve kişisel korunma önlemlerine, toplu korunma önlemlerine göre öncelik verilmesine özen göstermelidir.

Show answer & explanation

Answer: Risklerden korunma ilkeleri uyarınca işverenler; tehlikeli olanın tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirilmesine ve kişisel korunma önlemlerine, toplu korunma önlemlerine göre öncelik verilmesine özen göstermelidir.

Answer

Risklerden korunma ilkeleri kapsamında toplu korunma önlemlerine, kişisel korunma önlemlerine göre öncelik verilmesi gerektiği ifadesi yanlıştır; zira kanun toplu korunmayı her zaman önceler.

Doğru yanıt olan seçenek risklerden korunma ilkelerini ters yüz etmiştir.

6331

sayılı Kanun'un

5

. maddesinin (g) bendi uyarınca, 'toplu korunma önlemlerine, kişisel korunma önlemlerine göre öncelik verilmesi' yasal bir zorunluluktur. İfadede ise kişisel korunmanın öncelikli olduğu belirtilerek hata yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

6331

sayılı Kanun'un

5

. maddesindeki 'Risklerden Korunma İlkeleri'ni inceleyin.

Kanun, tehlikelerle kaynakta mücadele edilmesini ve toplu korunmanın kişisel korunmadan önce gelmesini emreder.

Kişisel koruyucu donanımlar (baret, maske vb.) en son çare olarak değerlendirilir; öncelik her zaman çalışma ortamının tamamını güvenli hale getirmektir.

Asıl işveren ve alt işveren arasındaki koordinasyon yükümlülüğünü değerlendirin.

Asıl işveren, tüm işyerinde İSG denetimi ve koordinasyonu sağlamak zorundadır.

İşyerinin bütünlüğü ve güvenliğin tek elden yönetilmesi ilkesi gereği asıl işverenin gözetim borcu devam eder.

İş kazası bildirim sürelerini kontrol edin.

SGK için

3

iş günü, kolluk kuvvetleri için derhal bildirim kuralı geçerlidir.

Kolluk kuvvetlerine yapılan bildirim cezai süreçler, SGK'ya yapılan bildirim ise sosyal güvenlik hakları içindir.

Key Concept

İşverenin Risklerden Korunma İlkeleri ve Koordinasyon Yükümlülüğü

Question 55Question →

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca; "çok tehlikeli" sınıfta yer alan ve $800$ çalışanı bulunan bir sanayi tesisinde görevlendirilecek İSG personeli ve çalışma süreleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İşyerinde en az bir tam süreli işyeri hekimi görevlendirilmesi zorunlu olduğundan, bu işyerinde ayrıca diğer sağlık personeli görevlendirilmesi şartı aranmaz.

İş güvenliği uzmanlarının aylık toplam çalışma süresi hesaplanırken, çalışan başına en az

20

dakika süre ayrılması yasal olarak yeterlidir.

İşyerinde

800

çalışan bulunduğu için, tam süreli görev yapacak en az

2

adet (A) sınıfı iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi yeterlidir.

İşyerinde diğer sağlık personeli görevlendirilmesi zorunlu olup, bu personelin aylık çalışma süresi çalışan başına en az

20

dakika olarak hesaplanmalıdır.

İşyeri hekiminin aylık toplam çalışma süresi, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alındığında çalışan başına ayda en az

10

dakika üzerinden hesaplanmalıdır.

Show answer & explanation

Answer: İşyerinde en az bir tam süreli işyeri hekimi görevlendirilmesi zorunlu olduğundan, bu işyerinde ayrıca diğer sağlık personeli görevlendirilmesi şartı aranmaz.

Answer

Çok tehlikeli sınıfta

750

ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde tam süreli işyeri hekimi görevlendirilmesi zorunludur ve bu durum işyerini diğer sağlık personeli istihdam etme yükümlülüğünden muaf tutar.

6331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliğe göre, çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde her

750

çalışan için bir tam süreli işyeri hekimi görevlendirilmesi esastır. İşyerinde

800

çalışan bulunduğu için işveren en az bir adet tam süreli hekim istihdam etmekle yükümlüdür. Mevzuat uyarınca, bünyesinde tam süreli işyeri hekimi görevlendiren işyerlerinde ayrıca diğer sağlık personeli (DSP) bulundurma zorunluluğu yoktur. Bu nedenle doğru olan ifade, tam süreli hekim zorunluluğu nedeniyle DSP şartının aranmayacağıdır.

Step-by-Step Solution

Tehlike sınıfına göre tam süreli personel sınırlarını belirle.

Çok tehlikeli sınıfta: İş Güvenliği Uzmanı için

250

, İşyeri Hekimi için

750

çalışan tam süreli görevlendirme sınırıdır.

Yasal mevzuatta tam süreli görevlendirme yükümlülüğü çalışan sayılarına göre kademelendirilmiştir.

Verilen çalışan sayısı (

800

) üzerinden personel ihtiyacını hesapla.

Uzman:

800 / 250 = 3

tam süreli + kısmi süreli; Hekim:

800 / 750 = 1

tam süreli + kısmi süreli görevlendirme gereklidir.

Tam süreli uzman ve hekim sayıları, toplam çalışan sayısının ilgili sınıra bölünmesiyle bulunur.

Diğer Sağlık Personeli (DSP) muafiyet durumunu kontrol et.

İşyerinde

800

çalışan olduğu ve bu sayı

750

sınırını aştığı için en az bir 'tam süreli' hekim görevlendirilmiştir; bu da DSP zorunluluğunu ortadan kaldırır.

Yönetmeliğin 19. maddesi gereği tam süreli hekimin varlığı DSP istihdamı şartını aramaz.

Key Concept

Tam Süreli İSG Personeli Görevlendirme ve DSP Muafiyeti

Alternative Method

Toplam dakikaları hesaplamak yerine, yönetmelikteki sabit 'tam süreli görevlendirme sayılarını' (250/1000/2000 uzman ve 750/1000/2000 hekim) ezberlemek bu tarz karmaşık soruları daha hızlı çözmenizi sağlar.

Estimated Time:2m 30s

Question 56Question →

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 'İşverenin Genel Yükümlülükleri' ve 'Risklerden Korunma İlkeleri' başlıklı hükümleri uyarınca, işyerinde yürütülen faaliyetlerdeki sorumluluk rejimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan tam ve hatasız bir değerlendirmedir?

İşveren; risklerden kaçınmak, kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek ve teknik gelişmelere uyum sağlayarak toplu korunma önlemlerine kişisel korunma önlemlerine göre öncelik vermekle yükümlüdür.

İş sağlığı ve güvenliği kapsamında alınacak tedbirlerin maliyeti, işyerindeki ekonomik risklerin dengelenmesi amacıyla dürüstlük kuralı çerçevesinde işveren ve çalışanlar arasında paylaştırılabilir.

İşyerinde meydana gelen iş kazalarının Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilme yükümlülüğü, kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren en geç 3 takvim günü içerisinde yerine getirilmelidir.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulduğu işyerlerinde; asıl işveren sadece kendi çalışanlarından sorumlu olup, alt işverenin çalışanlarına yönelik risk değerlendirmesi yapma veya koordinasyon sağlama yükümlülüğü bulunmamaktadır.

İşverenin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki gözetim borcu, çalışanın kendi kusuruyla tedbirlere uymaması durumunda sona erer ve işveren bu durumda idari yaptırımlardan muaf tutulur.

Show answer & explanation

Answer: İşveren; risklerden kaçınmak, kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek ve teknik gelişmelere uyum sağlayarak toplu korunma önlemlerine kişisel korunma önlemlerine göre öncelik vermekle yükümlüdür.

Answer

İşverenin risk hiyerarşisine uygun olarak toplu korunma önlemlerine öncelik vermesi ve riskleri kaynağında yok etmeye çalışması asıldır.

Doğru olan değerlendirme, işverenin risk yönetiminde belirli bir hiyerarşiyi takip etmesi gerektiğini belirtmektedir. 6331 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre işveren; öncelikle risklerden kaçınmalı, kaçınamıyorsa bunları analiz etmeli, risklerle kaynağında mücadele etmeli ve her halükarda toplu korunma önlemlerini (örneğin işyerinin genel havalandırması) kişisel korunma önlemlerine (örneğin her çalışana maske verilmesi) tercih etmelidir. Ayrıca teknik gelişmelere uyum sağlamak da objektif bir yükümlülüktür.

Step-by-Step Solution

Kanuni temeli belirle

6331 sayılı Kanun m. 4 ve m. 5 kapsamına odaklanıldı.

Soruda işverenin genel yükümlülükleri ve korunma ilkeleri sorgulanmaktadır.

Risklerden korunma hiyerarşisini analiz et

Kaçınma > Analiz > Kaynakta Mücadele > Toplu Korunma > Kişisel Korunma.

Kişisel koruyucu donanım (maske, baret vb.) ancak toplu korunma (havalandırma, bariyer vb.) yetersiz kaldığında son çaredir.

Maliyet ve bildirim gibi teknik detayları kontrol et

Maliyetin yansıtılamayacağı ve bildirim süresinin 'iş günü' olduğu saptandı.

Çeldiriciler genellikle bu teknik nüanslar üzerine kuruludur.

Key Concept

İşverenin Risklerden Korunma Hiyerarşisi (Toplu Korunmanın Önceliği)

Practice More

İşverenin risk değerlendirmesi yükümlülüğünün kapsamı ve stajyerlerin bu kapsamdaki yerini inceleyiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 57Question →

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu bir sanayi tesisinde yürütülen faaliyetler ve işverenin genel yükümlülükleri kapsamında; risklerden korunma ilkeleri ve maliyetlerin yönetimi ile ilgili aşağıdaki uygulamalardan hangisi kanuna açıkça aykırılık teşkil eder?

İşverenin, işyerindeki havalandırma sistemini yenilemek yerine, maliyet avantajı sağladığı gerekçesiyle çalışanlara yüksek korumalı toz maskesi dağıtarak toplu korunma yerine kişisel korunmaya öncelik vermesi

İş kazası meydana gelmesi durumunda alt işverenin durumu kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumuna ise 3 iş günü içinde bildirmesinin asıl işveren tarafından denetlenmesi

İşverenin, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında alınacak önlemlerin maliyetini hiçbir şekilde çalışanlara yansıtmaması ve tüm giderleri kendi işletme bütçesinden karşılaması

Asıl işverenin, alt işveren tarafından yürütülen işlerdeki risk değerlendirme çalışmalarını koordine etmesi ve alt işverenin bu yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini kontrol etmesi

İşverenin, teknik gelişmelere uyum sağlamak amacıyla tehlikeli bir kimyasal maddeyi, iş akışını geçici olarak yavaşlatsa bile daha az tehlikeli olan bir maddeyle değiştirmesi

Show answer & explanation

Answer: İşverenin, işyerindeki havalandırma sistemini yenilemek yerine, maliyet avantajı sağladığı gerekçesiyle çalışanlara yüksek korumalı toz maskesi dağıtarak toplu korunma yerine kişisel korunmaya öncelik vermesi

Answer

İşverenin maliyet avantajı gerekçesiyle toplu korunma önlemleri yerine kişisel korunma önlemlerine öncelik vermesi kanuna aykırıdır.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca işveren, 'toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek'le yükümlüdür. Havalandırma sistemi kurmak toplu bir korunma yöntemi iken, maske kullanımı kişisel bir korunma yöntemidir. Teknik olarak mümkün olan durumlarda maliyet veya uygulama zorluğu gerekçe gösterilerek bu hiyerarşi ihlal edilemez. Bu nedenle kişisel korunmaya öncelik verilmesi kanuna aykırıdır.

Step-by-Step Solution

6331 sayılı İSG Kanunu'nun 5. maddesindeki 'Risklerden Korunma İlkeleri'ni analiz edin.

Kanun, risklerle mücadelede belirli bir hiyerarşi öngörür.

Hiyerarşinin en temel kurallarından biri, toplu korunma önlemlerinin kişisel korunma önlemlerine göre önceliğidir.

İşverenin mali yükümlülüklerini (Madde 4/4) değerlendirin.

İSG tedbirlerinin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz.

İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri işverenin yönetim yetkisi ve sorumluluğu altındadır.

Seçeneklerdeki uygulamaları bu yasal çerçeveyle karşılaştırın.

Toplu korunma (havalandırma) yerine kişisel korunma (maske) seçimi, maliyet gerekçesiyle meşrulaştırılamaz.

Kanun, ekonomik verimliliği temel koruma hiyerarşisinin üzerinde tutmamıştır.

Key Concept

Risklerden Korunma İlkeleri (Toplu Korunma Önceliği)

Practice More

İşverenin sağlık gözetimi yükümlülüğü ve bu kapsamdaki giderlerin hukuki niteliğini inceleyen bir soru çözebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 58Question →

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun $13$ . maddesinde düzenlenen “çalışmaktan kaçınma hakkı” ve bu hakkın kullanımına ilişkin prosedürler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar; kurulun bulunduğu işyerlerinde kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespitini ve gerekli tedbirlerin alınmasını talep edebilirler.

Tehlikenin ciddi, yakın ve aynı zamanda önlenemez olduğu durumlarda çalışanlar; kurul veya işverene başvuru şartı aranmaksızın işi bırakarak güvenli bir yere gidebilirler.

Çalışmaktan kaçınma hakkını kullanan çalışanların, bu süre zarfındaki ücretleri ile kanunlardan ve sözleşmeden doğan diğer hakları saklı olup bu süreler fiilen çalışılmış sayılır.

İşyerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu bulunması durumunda, tehlike 'önlenemez' nitelikte olsa dahi çalışanın işi bırakabilmesi için öncelikle kurulun toplanıp karar vermesi zorunludur.

Bu hak kapsamında işyerinden uzaklaşan çalışanlar; gerekli tedbirler alınmadığı takdirde tabi oldukları kanun hükümlerine göre iş sözleşmelerini haklı nedenle fesih hakkına sahiptirler.

Show answer & explanation

Answer: İşyerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu bulunması durumunda, tehlike 'önlenemez' nitelikte olsa dahi çalışanın işi bırakabilmesi için öncelikle kurulun toplanıp karar vermesi zorunludur.

Answer

İşyerinde kurul bulunsa dahi, tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda kurul kararı beklenmesi zorunluluğunun bulunmadığını belirten seçenek yanlıştır.

Doğru yanıt olan seçenek, işyerinde kurul varsa tehlike önlenemez olsa bile karar beklenmesinin zorunlu olduğunu iddia etmektedir. Ancak

6331

sayılı Kanun’un

13

. maddesinin

3

. fıkrası; tehlikenin ciddi, yakın ve önlenemez olduğu durumlarda kurulun veya işverenin kararını bekleme şartını ortadan kaldırarak çalışana derhal güvenli yere gitme hakkı tanımıştır.

Step-by-Step Solution

6331

sayılı Kanun Madde

13/1

kapsamındaki genel başvuru usulünü analiz et.

Çalışan ciddi ve yakın tehlike durumunda Kurula (yoksa işverene) başvurmalıdır.

Tespit ve tedbir talebi için resmi yol budur.

Madde

13/3

kapsamındaki istisnai durumu incele.

Tehlike 'ciddi, yakın ve önlenemez' ise başvuru şartı aranmaz.

Çalışanın can güvenliğinin bürokratik süreçten öncelikli olması prensibi.

Maddenin hukuki sonuçlarını ve çalışan haklarını değerlendir.

Ücret, kıdem ve diğer tüm sosyal haklar bu dönemde korunur ve çalışılmış sayılır.

Çalışanın hak arama özgürlüğünün ekonomik baskı altında kalmaması sağlanır.

Seçeneklerdeki iddiaları kanun metni ile karşılaştır.

Kurul kararının her durumda zorunlu olduğunu iddia eden ifade kanunun istisnai hükmüyle çelişmektedir.

Yanlış olan hukuki bilginin tespiti.

Key Concept

Çalışmaktan Kaçınma Hakkı Prosedürü ve İstisnaları

Practice More

Çalışmaktan kaçınma hakkının kullanımı sırasında işverenin çalışanı başka bir işe yönlendirip yönlendiremeyeceği konusuna odaklanabilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 59Question →

Bir baraj inşaatı projesinde, projenin yürütücüsü olan asıl işveren ile tünel kazı işlerini üstlenen uzman bir alt işveren aynı çalışma alanını paylaşmaktadır. $6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca, bu işyerinde işverenin yükümlülükleri ve risk yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Asıl işveren, alt işverenin yürüttüğü işlerle ilgili İSG koordinasyonunu sağlamakla yükümlüdür; ancak bu durum alt işverenin kendi çalışanlarına karşı sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Meydana gelen bir iş kazasının Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirim süresi, kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren en geç

2

iş günüdür.

İşveren, risklerden korunma ilkeleri çerçevesinde İSG önlemlerine ilişkin maliyetlerin yarısını çalışanların ücretlerinden kesinti yaparak karşılayabilir.

İşverenin genel yükümlülükleri gereği, riskler oluştuktan sonraki düzeltici faaliyetler, henüz risk oluşmadan yapılacak önleyici faaliyetlerden yasal olarak daha önceliklidir.

İşyerinde görev yapan stajyerler ve geçici görevli kamu personeli, asıl işverenin İSG eğitimi ve bilgilendirme yükümlülüğünün kapsamı dışında tutulur.

Show answer & explanation

Answer: Asıl işveren, alt işverenin yürüttüğü işlerle ilgili İSG koordinasyonunu sağlamakla yükümlüdür; ancak bu durum alt işverenin kendi çalışanlarına karşı sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Answer

Asıl işverenin koordinasyon sağlama yükümlülüğünün bulunması ve bu durumun alt işverenin kendi çalışanlarına karşı olan sorumluluğunu etkilememesi ilkesi doğrudur.

Doğru olan ifade, asıl işverenin aynı alanda çalışan alt işverenlerle koordinasyonu sağlama görevi olduğunu ancak bunun alt işverenin kendi yasal sorumluluklarını azaltmadığını belirten açıklamadır. Bu durum

6331

sayılı Kanun'un

23

. maddesinde düzenlenen 'İş sağlığı ve güvenliği koordinasyonu' ilkesine tam uyum sağlar.

Step-by-Step Solution

6331

sayılı Kanun'un kapsamı ve genel ilkelerini hatırla.

Kanun, aynı çalışma alanında birden fazla işverenin bulunması durumunda koordinasyon görevini asıl işverene yükler.

İş sağlığı ve güvenliğinin bütüncül bir şekilde sağlanması için yönetimsel bir hiyerarşi gereklidir.

İşverenin maliyet sorumluluğunu değerlendir.

İSG maliyetleri hiçbir şekilde işçiye yansıtılamaz (Madde

4/4

Çalışanın güvenli bir ortamda çalışma hakkı temel bir haktır ve mali külfeti işverene aittir.

Bildirim sürelerini kontrol et.

İş kazası bildirimi SGK'ya

3

iş günü içinde yapılmalıdır.

Yasal sürelerin doğru takibi idari yaptırımlardan kaçınmak için kritiktir.

Key Concept

İşverenin İSG Yükümlülüklerinin Devredilemezliği ve Koordinasyon Sorumluluğu

Practice More

İşverenin risklerden korunma ilkeleri (Madde 5) arasındaki hiyerarşiyi (kaçınma, analiz etme, kaynağında yok etme) gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 60Question →

Bir tekstil fabrikasında (asıl işveren), makinelerin periyodik bakım ve onarım işlerini yürütmek üzere uzman bir teknik servis firması (alt işveren) ile sözleşme imzalanmıştır. Teknik servis çalışanlarının fabrikada aktif olarak çalıştığı bu süreçte, $6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işverenin yükümlülüklerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin dışarıdaki uzman kişi veya kuruluşlardan (OSGB) hizmet alınarak yerine getirilmesi, asıl işverenin bu alandaki hukuki sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırır.

Tekstil fabrikası yönetimi, aynı çalışma alanını paylaşan alt işveren çalışanları ile kendi çalışanlarının İSG faaliyetleri arasında koordinasyonu sağlamakla yükümlüdür.

İşyerinde alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyeti, işin tehlike sınıfına göre belirli bir oranda çalışanların ücretlerinden kesilerek karşılanabilir.

Meydana gelebilecek bir iş kazasının Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi yükümlülüğü, kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren en geç 5 iş günü içerisinde yerine getirilmelidir.

Alt işverenin kendi çalışanları için yaptığı risk değerlendirmesi yeterli olup, asıl işverenin bu değerlendirmeleri denetleme veya kendi risk analiziyle birleştirme zorunluluğu yoktur.

Show answer & explanation

Answer: Tekstil fabrikası yönetimi, aynı çalışma alanını paylaşan alt işveren çalışanları ile kendi çalışanlarının İSG faaliyetleri arasında koordinasyonu sağlamakla yükümlüdür.

Answer

Asıl işverenin aynı çalışma alanını paylaşan alt işveren ile koordinasyon sağlama yükümlülüğü olduğunu belirten seçenek doğrudur.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 23. maddesi uyarınca, aynı çalışma alanının birden fazla işveren tarafından paylaşılması durumunda işverenler, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin uygulanmasında iş birliği yapmak ve faaliyetlerini koordine etmekle yükümlüdür. Bu koordinasyon sorumluluğu asıl işverene aittir. Ayrıca Kanun'un 4. maddesine göre işveren, tedbirlerin maliyetini çalışanlara yansıtamayacağı gibi, dışarıdan hizmet alması da sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Step-by-Step Solution

6331 Sayılı Kanun'un 4. maddesini analiz et.

İşverenin genel yükümlülükleri kapsamında risklerden korunma, denetim ve maliyetin çalışanlara yansıtılamayacağı kuralına ulaşılır.

İşverenin temel sorumluluk sınırlarını belirlemek için gereklidir.

Kanun'un 23. maddesini (Koordinasyon) değerlendir.

Aynı çalışma alanını birden fazla işverenin paylaşması durumunda koordinasyonun asıl işverence sağlanacağı tespit edilir.

Alt işveren ve asıl işveren ilişkisindeki özel İSG sorumluluğunu netleştirmek için gereklidir.

Seçeneklerdeki süre ve maliyet unsurlarını kontrol et.

İş kazası bildiriminin 3 iş günü olduğu ve maliyetin yansıtılamayacağı bilgisiyle yanlış seçenekler elenir.

Hukuki süreler ve emredici kurallar arasındaki farkı doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

İşverenin Genel Yükümlülükleri ve İSG Koordinasyonu

Practice More

İşverenin risklerden korunma ilkeleri (ikame, toplu korunma önceliği vb.) hiyerarşisini tekrar edebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

PreviousPage 3 / 5Next

İş Sağlığı ve Güvenliği

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes