Question

Difficulty: HardII. Göktürk (Kutluk) Devleti

II. Göktürk (Kutluk) Devleti'nin en önemli devlet adamlarından biri olan Vezir Tonyukuk; Bilge Kağan'ın şehirlerin etrafına surlar çekilmesi ve Budizm gibi inançların kabul edilmesi yönündeki fikirlerine şiddetle karşı çıkmıştır. Tonyukuk, bu önerilerin Türklerin milli benliğini ve askerî dinamizmini yok edeceğini savunmuştur.

Tonyukuk'un bu muhalefetinin temelinde yatan stratejik gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Nüfusça az olan Türklerin yerleşik hayata geçerek Çin içerisinde asimile olmasını önlemekAnswer
  2. B
    Maniheizm dininin et yemeyi yasaklayan kurallarının hayvancılık ekonomisine zarar vereceğini düşünmek
  3. C
    Kut inancının gereği olan 'cihan hakimiyeti' idealinden vazgeçilerek sadece bölgesel bir güç olunmasından çekinmek
  4. D
    Şehirleşme ile birlikte artacak olan tarımsal üretimin, Türk boyları arasındaki ticari rekabeti bozacağına inanmak
  5. E
    I. Göktürk Devleti'nin yıkılış nedeni olan 'ikili teşkilat' sisteminin şehirli bir toplumda uygulanamayacağını savunmak

Answer

Tonyukuk'un temel stratejik gerekçesi, Türklerin sayıca az olması nedeniyle yerleşik hayata geçip surlar arasına kapanmalarının, kalabalık Çin karşısında asimilasyona ve savunma zafiyetine yol açacağı düşüncesidir.
Vezir Tonyukuk, Türklerin nüfusunun az olması nedeniyle yerleşik hayata geçip surlar arkasına saklanmalarını bir intihar olarak görmüştür. Ona göre Türklerin en büyük gücü konar-göçer yaşamın verdiği baskın ve geri çekilme kabiliyetidir. Ayrıca Budizm gibi pasifliği öğütleyen dinlerin Türklerin savaşçı kimliğini bozarak Çin içerisinde erimelerine neden olacağını fark etmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki Tonyukuk'un uyarılarını analiz etme
Şehirleşmeye (surlar çekmeye) ve Budizm'e karşı net bir duruş sergilenmesi.
Türk devlet adamlarının geleceğe dair kaygılarını anlamak için.
2
Dönemin demografik ve askerî koşullarını değerlendirme
Türklerin nüfusunun Çin'e oranla çok az olması ve en büyük gücünün 'hareket kabiliyeti' (atlı göçebe kültürü) olması.
Stratejik kararın mantıksal zeminini oturtmak için.
3
Seçenekler arasında ayrım yapma
Asimilasyon ve milli benliği koruma vurgusunun en temel neden olduğunun saptanması.
Dönemsel gerçeklik ile Tonyukuk'un vizyonunu eşleştirmek için.

Key Concept

Tonyukuk'un Milli Politika Stratejisi (Asimilasyon Direnci)

Hints

1
Türklerin en büyük askerî gücü olan 'manevra kabiliyeti' ile yerleşik yaşam arasındaki ilişkiyi düşünün.
2
Tonyukuk, Türk nüfusunun kalabalık komşuları karşısında neden 'konar-göçer' kalması gerektiğini savunmuş olabilir?
3
Cevap, Türklerin milli kimliğini koruma ve Çin gibi devasa bir nüfus içinde kaybolmama (asimilasyon) kaygısıyla ilgilidir.

Practice More

Orhun Yazıtları'ndaki 'Çin'in tatlı sözlerine kanmama' uyarısını Tonyukuk'un bu stratejik tavrıyla birleştirerek analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question