Question

Difficulty: MediumII. Göktürk (Kutluk) Devleti

Kutluk Kağan liderliğinde bağımsızlığını kazanan II. Göktürk Devleti'nde Bilge Kağan, Kültigin ve Vezir Tonyukuk gibi şahsiyetlerin faaliyetleri millî bilincin güçlenmesini sağlamıştır. Bu bağlamda, İslamiyet öncesi Türk devletlerinin özelliklerine dair hazırlanan aşağıdaki tabloda bazı bilgiler verilmiştir:

DevletBelirgin Özellik / İlk
I. Göktürk DevletiTürk adını siyasi bir isim olarak kullanan ilk devlet olması
II. Göktürk (Kutluk) Devleti?
Uygur DevletiManiheizm'i benimseyerek yerleşik hayata geçen ilk devlet olması

Tabloda soru işareti (??) ile boş bırakılan yere, II. Göktürk Devleti’nin Türk tarihindeki özgün yerini ve millî kimliğini vurgulamak amacıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A
    Bizans İmparatorluğu ile ilk resmi diplomatik ilişkileri başlatan Türk devleti olmaları
  2. Kendilerine özgü bir alfabe ile ilk yazılı edebî ve tarihî eserleri oluşturmalarıAnswer
  3. C
    Asya'da yaşayan tüm Türk boylarını tarihte ilk kez tek bir bayrak altında toplamaları
  4. D
    Gök Tanrı inancını terk ederek farklı bir dini kurumsal olarak kabul eden ilk devlet olmaları
  5. E
    Devlet yönetiminde 'ikili teşkilat' sistemini ilk kez uygulayan Türk siyasi yapısı olmaları

Answer

Kendilerine özgü bir alfabe ile ilk yazılı edebî ve tarihî eserleri oluşturmaları
II. Göktürk (Kutluk) Devleti'nin Türk tarihindeki en önemli farkı ve 'ilk' olma özelliği, Türkçenin gramer yapısına uygun 3838 harfli Orhun alfabesini geliştirmiş olmaları ve bu alfabeyle Bilge Kağan, Kültigin ile Vezir Tonyukuk adına kitabeler dikmeleridir. Bu durum, Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı örneklerinin verilmesini sağlamış, millî bilincin gelecek nesillere aktarılmasında temel bir rol oynamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Tablodaki diğer devletlerin özelliklerini analiz etmek.
Tabloda I. Göktürk ve Uygur devletlerinin Türk tarihindeki 'ilk' ve en belirgin özellikleri verilmiştir.
Sorunun mantığını anlamak için tabloda kullanılan karşılaştırma kriterini saptamak gerekir.
2
II. Göktürk (Kutluk) Devleti'nin millî kimlik ve yazılı kültür açısından en önemli başarısını hatırlamak.
Bu devletin en özgün başarısı, Orhun Alfabesi ile yazılan ve Türk tarihinin ilk yazılı belgeleri sayılan Orhun Abideleri'dir.
Kutluk Kağan'ın bağımsızlık mücadelesi ve Bilge Kağan dönemindeki kültürel miras bu devletin karakterini belirler.
3
Seçenekler arasından bu özgün ve ilk olma niteliği taşıyan bilgiyi seçmek.
Millî alfabe ve yazılı eser vurgusu yapan seçenek doğru cevaptır.
Diğer seçeneklerdeki özellikler ya farklı devletlere aittir ya da II. Göktürklerin 'ilk' başarısı değildir.

Key Concept

Orhun Abideleri ve Türk Millî Kimliği
Estimated Time:1m 15s
Rate this question