Orhun Yazıtları'nda yer alan; "Türk milleti ilini, töresini elden çıkarmış... Türk milleti yok olmasın diye, millet olsun diye babam İlteriş Kağan'ı, annem İlbilge Hatun'u Tanrı tepesinden tutup yukarı kaldırmış..." ifadeleriyle anlatılan tarihsel süreç ve Kutluk Kağan'ın faaliyetleri dikkate alındığında; Kağan'a verilen "İlteriş" unvanının temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
- Dağınık haldeki Türk boylarını bir araya getirerek devlet teşkilatını ve geleneksel hukuk nizamını yeniden tesis etmesiAnswer
- BTürklerin göçebe yaşam tarzını tamamen terk ederek yerleşik hayata ve şehirleşme modeline geçmesini sağlaması
- CGök Tanrı inancının yanına Maniheizm ve Budizm gibi yeni dinleri ekleyerek toplumsal kültürü çeşitlendirmesi
- DVeraset sisteminde köklü bir değişiklik yaparak 'ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışını merkeziyetçi bir krallığa dönüştürmesi
- EÇin ile yapılan İpek Yolu ticaretinde parayı ilk kez kullanan Türk hükümdarı olarak ekonomik bağımsızlığı tescillemesi
Answer
Dağınık haldeki Türk boylarını bir araya getirerek devlet teşkilatını ve geleneksel hukuk nizamını yeniden tesis etmesi
Kutluk Kağan'a verilen 'İlteriş' unvanı, Çin esaretindeki Türk boylarını bir araya getirerek ('derleyerek') Türk devletini (İl) ve toplumsal yasayı (Töre) yeniden kurması nedeniyle verilmiştir. Yazıtlarda bu süreç, yok olma tehlikesi yaşayan bir milletin yeniden 'millet olması' ve teşkilatlanması olarak tarif edilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İlteriş (Devleti Derleyen) ve Türk Devlet Geleneğinin Restorasyonu
Hints
1
'İlteriş' kelimesindeki 'İl' sözcüğünün eski Türkçede ne anlama geldiğini düşünün.
2
Kutluk Kağan'ın yıllık esaret döneminden sonra dağınık boylara ne yaptığını hatırlayın.
3
'Derleyen ve toparlayan' anlamına gelen bu unvan, devleti ve geleneksel yasayı (Töre) yeniden kurma başarısıyla ilgilidir.
Practice More
II. Göktürk Devleti'nin meşhur Veziri Tonyukuk'un, yerleşik hayata geçilmesine neden karşı çıktığını araştırmak bu konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s