Türk hukuk sisteminde hâkim, bir uyuşmazlığı karara bağlarken yazılı hukuk kurallarında olaya doğrudan uygulanabilecek bir hüküm bulamazsa, kanun boşluğu ile karşı karşıya kalır. Ancak kanun koyucu, bazı durumlarda meselenin çözümünü bilerek ve isteyerek; 'haklı sebepler', 'hâlin icabı' veya 'adalet gereği' gibi esnek kavramlar kullanarak doğrudan hâkimin değerlendirmesine bırakmıştır.
Bu parçada ifade edilen; kanun koyucunun uyuşmazlığın çözümünü somut olayın özelliklerine göre belirlemesi için hâkime bıraktığı boşluk türü ve bu boşluğun doldurulmasında hâkimin başvurduğu yetki aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?
- AHukuk boşluğu - Hukuk yaratma yetkisi
- Kural içi boşluk - Takdir yetkisiAnswer
- CAçık boşluk - Kıyas (Analoji) yetkisi
- DÖrtülü boşluk - Teleolojik indirgeme yöntemi
- EBilinçsiz boşluk - Örf ve âdet hukukuna başvurma
Answer
Kanun koyucunun bilerek bıraktığı boşluk türü 'Kural içi boşluk', bu boşlukta başvurulan imkân ise 'Takdir yetkisi'dir.
Doğru yanıt olan seçenek, kanun koyucunun esnek kavramlar (haklı sebep, uygun tazminat vb.) kullanarak çözümü hâkime devrettiği durumu ifade etmektedir. Bu durum doktrinde 'kural içi boşluk' olarak tanımlanır ve hâkim bu boşluğu doldururken 'takdir yetkisini' (TMK m. 4) kullanır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Kural içi boşluk ve Takdir yetkisi ayrımı
Hints
1
Kanun koyucunun 'bilerek' bıraktığı boşluklar ile 'hataen' bıraktığı boşluklar farklıdır.
2
Eğer kanunda 'haklı sebep' veya 'hâlin icabı' gibi ifadeler varsa, kanun koyucu çözümü hâkimin değerlendirmesine bırakmış demektir.
3
Hukuk yaratma yetkisi (TMK m. 1) 'hukuk boşluğu'nda, takdir yetkisi (TMK m. 4) ise 'kural içi boşluk'ta kullanılır.
Practice More
Gerçek (açık) ve gerçek olmayan (örtülü) boşluklar arasındaki farkı pekiştirmek için teleolojik indirgeme kavramını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s