Examkin

Question

Difficulty: MediumHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Türk hukuk sisteminde uyuşmazlıkların çözümünde izlenecek yol ve yöntemler 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenmiştir. Bu kapsamda, hâkimin önüne gelen bir uyuşmazlıkta karşılaşabileceği boşluk türleri ve bu boşlukların doldurulmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Somut bir olaya uygulanacak yazılı bir hükmün bulunmaması 'kanun boşluğu', hem yazılı hem de yazılı olmayan kaynaklarda hüküm bulunmaması durumu ise 'hukuk boşluğu' olarak adlandırılır.
  2. Kanun koyucunun uyuşmazlığın çözümünü bilerek ve isteyerek hâkimin değerlendirmesine bıraktığı 'kural içi boşluk' hallerinde, hâkim hukuk yaratma yetkisini kullanır.Answer
  3. C
    Hâkimin 'hukuk yaratma' yetkisi sadece hukuk boşluğu durumunda ortaya çıkar ve hâkim bu yetkiyi kullanırken kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre hareket eder.
  4. D
    Uygulanacak bir kanun hükmü olmasına rağmen, hükmün kapsamının çok geniş tutulması nedeniyle adaletsiz sonuçlar doğurduğu 'örtülü boşluk' durumunda hâkim, amaca uygun sınırlama yöntemine başvurur.
  5. E
    Hâkimin bir uyuşmazlığı çözerken yararlandığı bilimsel görüşler (doktrin) ve yargı kararları (içtihatlar), yardımcı kaynaklar olup kural olarak hâkim için bağlayıcı nitelik taşımaz.

Answer

Kanun koyucunun bilerek ve isteyerek bıraktığı 'kural içi boşluk' hallerinde hâkimin 'hukuk yaratma' yetkisini kullandığını belirten ifade yanlıştır; bu durumda hâkim 'takdir yetkisini' kullanır.
Türk hukuk doktrininde ve Medeni Kanun uygulamasında, kanun koyucunun bilerek bıraktığı ve hâkimi uyuşmazlığı somut olayın özelliklerine göre çözmeye davet ettiği durumlara 'kural içi boşluk' denir. Bu durumda hâkim yeni bir hukuk kuralı ihdas etmez (hukuk yaratmaz), mevcut kanunun kendisine tanıdığı 'takdir yetkisini' kullanır. Hukuk yaratma ise ancak hem yazılı hem de yazılı olmayan kaynaklarda uyuşmazlığa uygulanacak hiçbir hükmün bulunmadığı 'hukuk boşluğu' durumunda söz konusu olur.

Step-by-Step Solution

1
Boşluk türlerinin tanımını analiz etme
Kanun boşluğu (yazılı kural yokluğu) ve hukuk boşluğu (yazılı + yazılı olmayan kural yokluğu) ayrımı teyit edildi.
Sorudaki kavramsal çerçeveyi oturtmak için temel tanımlar bilinmelidir.
2
Kural içi ve kural dışı boşluk ayrımını değerlendirme
Kural içi boşluğun bilinçli (takdir yetkisi), kural dışı boşluğun ise bilinçsiz (boşluk doldurma/hukuk yaratma) olduğu belirlendi.
Hâkimin yetkisinin sınırlarını belirleyen en temel doktrinal fark budur.
3
Hâkimin hukuk yaratma yetkisinin şartlarını kontrol etme
Hâkimin ancak hukuk boşluğu durumunda kanun koyucu gibi hareket ederek hukuk yaratabileceği sonucuna varıldı.
Medeni Kanun Madde 1'deki hiyerarşik uygulama sırasını doğrulamak gerekir.
4
Örtülü boşluk ve yardımcı kaynakların niteliğini inceleme
Örtülü boşlukta amaca uygun sınırlama yapıldığı ve yardımcı kaynakların bağlayıcı olmadığı doğrulandı.
Diğer seçeneklerin doğruluğundan emin olunarak yanlış seçenek kesinleştirilir.

Key Concept

Hâkimin Takdir Yetkisi ile Hukuk Yaratma Yetkisi Arasındaki Fark
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Hukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

More questions from this topic