Examkin

Question

Difficulty: Very hardHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Türk hukuk sisteminde hâkimin uyuşmazlıkları çözerken karşılaştığı boşluk türleri ve bu boşlukları doldurma yöntemlerine ilişkin;

I. Kanun koyucunun bir konuyu bilerek düzenlemediği ve çözümün somut olayın özelliklerine göre belirlenmesini hâkime bıraktığı durumlarda 'kural içi boşluk' söz konusudur ve hâkim bu boşluğu hukuk yaratarak doldurur.
II. Somut uyuşmazlığa uygulanacak ne yazılı bir kuralın ne de örf ve âdet hukuku kuralının bulunması durumunda 'hukuk boşluğu' oluşur; bu durumda hâkim 'hukuk yaratma' yetkisini kullanır.
III. Kanunda bir hüküm bulunmasına rağmen, bu hükmün lafzı itibarıyla olaya uygulanmasının kanunun amacıyla bağdaşmadığı veya adaletsiz sonuçlar doğurduğu durumlarda 'örtülü boşluk' mevcuttur.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve II
  4. II ve IIIAnswer
  5. E
    I, II ve III

Answer

Hukuk boşluğu ve örtülü boşluk tanımlarının yer aldığı II ve III numaralı öncüller doğrudur.
Hukuk boşluğu, bir mesele hakkında uygulanacak ne yazılı ne de yazısız bir kuralın bulunmamasıdır ve Medeni Kanun madde 1 uyarınca hâkim bu durumda hukuk yaratır. Örtülü boşluk ise kanunda bir hüküm bulunmasına rağmen, bu hükmün kapsamının adaletsiz sonuçlar doğuracak kadar geniş olmasıdır (lafzi uygulama yerine amaca uygun sınırlama gerektirir).

Step-by-Step Solution

1
Kural içi boşluk kavramını analiz etme
Hâkim kural içi boşlukta 'takdir yetkisini' kullanır; 'hukuk yaratma' sadece hukuk boşluğunda (yazılı ve yazısız kaynak yoksa) söz konusudur.
Birinci öncülün hatalı olduğunu saptamak için bu ayrım kritiktir.
2
Hukuk boşluğu tanımını doğrulama
Hukuk boşluğu, hem yazılı (kanun) hem de yazısız (örf-âdet) kaynaklarda bir kural bulunmamasıdır.
İkinci öncülün doğruluğunu teyit etmek.
3
Örtülü boşluk kavramını değerlendirme
Örtülü boşluk (istisnai boşluk), kuralın lafzının çok geniş olması nedeniyle amaca aykırı sonuç doğurmasıdır.
Üçüncü öncülün doğruluğunu teyit etmek.

Key Concept

Hâkimin Hukuk Yaratması ve Boşluk Türleri Arasındaki Farklar

Hints

1
Hâkimin 'hukuk yaratma' yetkisi sadece hem yazılı hem de yazısız kaynaklar tükendiğinde devreye girer.
2
Kural içi boşlukta kanun koyucu bilerek bir kapı bırakmıştır; burada hâkim kanun koyucunun yerine geçmez, sadece ona verilen yetkiyi (takdir) kullanır.
3
Örtülü boşluk, kanun metninin sözü (lafzı) ile ruhu (özü/amacı) arasındaki çelişkiden doğan bir 'istisnai' boşluk türüdür.

Practice More

Hâkimin hukuk yaratırken uyması gereken sınırlamaları (üst normlara bağlılık gibi) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Hukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

More questions from this topic