Examkin

Question

Difficulty: MediumII. Göktürk (Kutluk) Devleti

Kutluk Kağan, 682682 yılında bağımsızlık mücadelesini başlattığında Çin esaretinde dağınık halde bulunan Türk boylarını yeniden bir araya getirmiş ve bu başarısından dolayı kendisine "İlteriş" (İli/devleti derleyip toplayan) unvanı verilmiştir. Bu tarihsel gelişme, II. Göktürk Devleti'nin kuruluş başarısının doğrudan aşağıdakilerden hangisine dayandığını kanıtlamaktadır?

  1. Boylar arasındaki kopukluğun giderilerek güçlü bir siyasi organizasyonun (teşkilatlanmanın) gerçekleştirilmesineAnswer
  2. B
    Yerleşik hayata geçilerek ekonomik sistemin tamamen tarımsal üretime dayandırılmasına
  3. C
    Geleneksel inanç sisteminden vazgeçilerek Maniheizm'in resmi din olarak kabul edilmesine
  4. D
    Çin ile yapılan askeri ittifaklar sayesinde Orta Asya'da kalıcı barışın sağlanmasına
  5. E
    Veraset sisteminde yapılan değişiklikle 'Kut' yetkisinin doğrudan halk meclisine devredilmesine

Answer

II. Göktürk Devleti'nin başarısı, dağınık boyların siyasi bir disiplin altında birleştirilerek teşkilatlandırılmasına dayanmaktadır.
Kutluk Kağan'a verilen "İlteriş" unvanı, kelime anlamı itibarıyla "devleti derleyip toplayan" demektir. 5050 yıllık esaret döneminde başarılı olunamamasının temel sebebi boyların dağınık olmasıdır. Kutluk Kağan'ın bu boyları bir disiplin altında birleştirerek siyasi bir güç haline getirmesi (teşkilatlandırması), bağımsız devletin kurulmasını sağlayan asıl etkendir.

Step-by-Step Solution

1
"İlteriş" unvanının anlamını analiz etme.
"İl" devlet, "teriş" ise derleyen/toplayan demektir.
Unvanın içeriği, liderin gerçekleştirdiği temel faaliyeti açıklar.
2
Devletin kuruluş sürecindeki boylar arası ilişkiyi değerlendirme.
Çin esaretinde parçalanmış olan Türk boylarının yeniden bir araya getirildiği sonucuna varılır.
Münferit isyanların aksine, toplu bir hareketin devletleşmesi için birlik şarttır.
3
Siyasi sonuç ile seçenekler arasında bağ kurma.
Dağınıklığın giderilmesinin "teşkilatlanma" (organizasyon) kavramı ile örtüştüğü görülür.
Türk devlet geleneğinde devlet kurmak, boyları bir nizam (töre) altında toplamak demektir.

Key Concept

İlteriş Unvanı ve Siyasi Teşkilatlanma

Hints

1
Kutluk Kağan'a verilen "İlteriş" unvanının kelime anlamını düşünün.
2
Bir devletin kurulabilmesi için sadece savaşmak yetmez, insanların ortak bir amaç ve otorite etrafında toplanması gerekir.
3
Çin esaretindeki Türklerin en büyük sorunu bir lider etrafında birleşememekti; Kutluk Kağan bu birliği sağlayarak "derleyen" unvanını aldı.

Practice More

Tonyukuk'un II. Göktürk Devleti'nin kuruluşundaki stratejik rolü ve 'Apa Tarkan' unvanı üzerine çalışabilirsiniz.

Alternative Method

Unvanın (İl-teriş) kökeninden giderek "İl"in devlet, "Ter"in ise (derlemek/toplamak) kökü olduğunu fark ederseniz doğrudan siyasi birleşmeye ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics

II. Göktürk (Kutluk) Devleti

More questions from this topic