Question

Difficulty: MediumII. Göktürk (Kutluk) Devleti

682682 yılında Türklerin Çin esaretine karşı başlattığı bağımsızlık mücadelesi başarıya ulaşmış ve Ötüken merkezli yeni bir devlet kurulmuştur. Dağınık haldeki Türk boylarını bir bayrak altında toplayarak devleti ve töreyi yeniden canlandıran bu hükümdara, başarısından dolayı verilen ve "derleyen, toplayan" anlamına gelen unvan aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İlterişAnswer
  2. B
    Baga Tarkan
  3. C
    Moyun Çur
  4. D
    Ay Tengri
  5. E
    Alp Er Tunga

Answer

İlteriş Kağan, Türk boylarını bir araya getirip devleti yeniden kurduğu için "derleyen, toplayan" anlamına gelen İlteriş unvanını almıştır.
İlteriş unvanı, Eski Türkçe'de "İl" (devlet) ve "teriş" (derlemek, toplamak) köklerinden türetilmiştir. Kutluk Kağan, Çin esaretindeki Türk boylarını tek bir ideal etrafında toplayıp II. Göktürk Devleti'ni kurduğu için bu anlamlı unvanla onurlandırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Dönemi ve lideri belirleme
682 yılındaki bağımsızlık mücadelesinin lideri Kutluk Kağan'dır.
I. Göktürk Devleti'nin yıkılışından sonraki 50 yıllık esaret dönemini Kutluk Kağan sonlandırmıştır.
2
Unvanın etimolojik anlamını analiz etme
"İl" (devlet) ve "teriş" (derleyen/toplayan) kelimeleri birleşmiştir.
Eski Türkçede dağınık boyları birleştiren liderlere bu sıfat verilmektedir.
3
Doğru eşleştirmeyi yapma
Kutluk Kağan = İlteriş Kağan.
Devletin kurucu iradesi ve unvanı tarihsel verilerle (Orhun Yazıtları) örtüşmektedir.

Key Concept

İlteriş Kağan'ın devleti yeniden teşkilatlandırma rolü ve unvanının önemi.

Hints

1
Bu hükümdar, I. Göktürk Devleti'nin yıkılışından sonra başlayan esaret dönemini bitirmiştir.
2
Unvanın içindeki "İl" kelimesi "devlet" anlamına gelmektedir.
3
Orhun Yazıtları'nda bu liderin Türk milletini derleyip topladığı özellikle vurgulanır.

Practice More

Vezir Tonyukuk'un 'Türklerin Bismarck'ı' olarak anılma nedenlerini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question