Question

Difficulty: HardII. Göktürk (Kutluk) Devleti

Çin egemenliğinde geçen yaklaşık 5050 yıllık "Esaret Devri"nin (Matem Yılları) ardından, Kutluk Kağan'ın başlattığı bağımsızlık mücadelesi sonucunda kurulan II. Göktürk Devleti'nin Türk siyasi tarihi içindeki stratejik dönüşümü dikkate alındığında, bu devletin yapılanma süreci ve politikaları hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlış bir değerlendirmedir?

  1. A
    Kutluk Kağan, dağılmış Türk boylarını bir araya getirerek devlet birliğini sağladığı için "İlteriş" (İli derleyen) unvanını almıştır.
  2. Devletin kuruluşu, Orta Asya'daki Avar (Juan-Juan) hakanlığına karşı yapılan bir isyanın sonucunda gerçekleşmiş ve Aşina soyunun liderliği bu yolla pekişmiştir.Answer
  3. C
    Vezir Tonyukuk, devletin Çin karşısında asimile olmasını engellemek amacıyla yerleşik hayata geçilmesine ve şehirlerin surlarla çevrilmesine karşı çıkmıştır.
  4. D
    Orhun Yazıtları (Köktürk Kitabeleri), bu devlet döneminde dikilerek Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı belgeleri olarak milli hafızaya kazandırılmıştır.
  5. E
    II. Göktürk Devleti'nin bağımsızlık süreci, Türk tarihinde sistemli bir milli istiklal mücadelesi karakteri taşıyan ilk başarılı harekettir.

Answer

Devletin kuruluşu, Avar (Juan-Juan) hakanlığına karşı yapılan bir isyanın sonucu değil, Çin (Tang Hanedanı) esaretine karşı yürütülen bir bağımsızlık savaşı sonucunda gerçekleşmiştir.
Avar hakanlığına karşı isyan ederek bağımsızlık kazanan devlet I. Göktürk Devleti'dir (Bumin Kağan dönemi). II. Göktürk Devleti ise yaklaşık 5050 yıllık Çin esaretinden sonra, Çin'e karşı verilen bir bağımsızlık mücadelesiyle Kutluk Kağan önderliğinde kurulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Dönem analizi yapılması
Soruda bahsedilen devlet 682682 yılında kurulan II. Göktürk (Kutluk) Devleti'dir.
II. Göktürk Devleti, 630630-681681 yılları arasındaki Çin esaretinden sonra kurulmuştur.
2
Kuruluş dinamiklerinin karşılaştırılması
I. Göktürk Devleti (552552) Avarlara karşı; II. Göktürk Devleti (682682) ise Çin'e karşı kurulmuştur.
Yanlış seçeneği belirlemek için iki devletin kurucu düşmanlarını ayırt etmek gerekir.
3
Siyasi figürlerin ve kavramların kontrolü
İlteriş unvanı ve Vezir Tonyukuk'un etkisi II. Göktürk dönemine aittir.
Bu kavramlar devletin restorasyon sürecindeki temel unsurlardır.

Key Concept

II. Göktürk Devleti'nin Kuruluş Dinamikleri ve I. Göktürk Devleti ile Farkları

Hints

1
I. ve II. Göktürk devletlerinin hangi dış güçlere karşı mücadele ederek kurulduğunu düşünün.

Practice More

Vezir Tonyukuk'un Türk tarihindeki 'Bismarck' olarak anılmasının nedenlerini ve Orhun Yazıtları'ndaki siyasi öğütleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question