Question

Difficulty: MediumII. Göktürk (Kutluk) Devleti

I.I. Göktürk Devleti'nin yıkılmasıyla başlayan 'Esaret Dönemi' (630630-682682), Türk boylarının bağımsızlık arzusunu kırmamış; aksine milli bilincin güçlenmesine zemin hazırlamıştır. Bu sürecin sonunda Kutluk Kağan önderliğinde kurulan II.II. Göktürk Devleti'nde, hükümdara verilen 'İlteriş' unvanı devletin kuruluş karakterini doğrudan yansıtmaktadır.

Buna göre Kutluk Kağan'ın aşağıdaki faaliyetlerinden hangisi, ona 'İlteriş' unvanının verilmesinin temel nedenidir?

  1. Dağınık haldeki Türk boylarını bir bayrak altında toplayarak siyasi birliği yeniden kurmasıAnswer
  2. B
    Yerleşik hayata geçişi başlatarak Türk şehir kültürünün temellerini atması
  3. C
    'Kut' inancına dayalı veraset sisteminde köklü bir değişikliğe giderek taht kavgalarını bitirmesi
  4. D
    Maniheizm inancını benimseyerek halkın yaşam biçimini ve savaşçı özelliklerini değiştirmesi
  5. E
    Orta Asya'dan Avrupa'ya göç ederek bölgedeki diğer kavimlerle yeni bir siyasi yapı oluşturması

Answer

Kutluk Kağan'ın dağınık durumdaki Türk boylarını siyasi bir birlik altında toplaması, ona 'devleti derleyen' anlamındaki İlteriş unvanının verilmesini sağlamıştır.
Kutluk Kağan, Çin esaretinden kurtulmak isteyen Türk boylarını tek bir ideal etrafında birleştirmiş ve Türk birliğini yeniden sağladığı için kendisine 'devleti derleyen' anlamındaki 'İlteriş' unvanı layık görülmüştür.

Step-by-Step Solution

1
'İlteriş' unvanının etimolojik kökenini analiz etme
'İl' devlet, 'ter-iş' ise derleyen, toplayan demektir.
Unvanın verilme nedenini anlamak için kelime anlamını bilmek gerekir.
2
630630-682682 arası dönemdeki siyasi durumu değerlendirme
Türk boyları Çin esaretinde ve dağınık durumdaydı.
Kuruluş sürecindeki en büyük zorluğun boyların birleşmesi olduğunu belirlemek için gereklidir.
3
Kutluk Kağan'ın başarısını bu bağlamda yorumlama
Kutluk Kağan, Tonyukuk ile birlikte boyları birleştirmiş ve bağımsızlığı kazanmıştır.
Unvanın neden başka bir hükümdara değil de Kutluk Kağan'a verildiğini açıklar.

Key Concept

İlteriş (Devleti Derleyen/Toplayan) unvanı ve Türk siyasi birliğinin yeniden tesisi.

Hints

1
'İlteriş' kelimesindeki 'il' ekinin Türk devlet geleneğindeki anlamını düşünün.
2
II.II. Göktürk Devleti'nin, dağınık boyları bir araya getiren bir 'restorasyon' (yeniden kurma) devleti olduğunu hatırlayın.
3
Kelime anlamı 'derleyen, toplayan' olan bu unvan, hükümdarın Türk birliğini sağlama başarısına vurgu yapar.

Practice More

Bilge Kağan döneminde dikilen Orhun Yazıtları'nın devletin bu kuruluş ruhunu nasıl yansıttığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question