Question

Difficulty: HardHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Hâkimin önüne gelen bir uyuşmazlıkta, somut olaya uygulanabilecek bir kanun hükmünün bulunmasına karşın; bu hükmün 'lafzı' (sözü) ile 'ruhu' (özü ve amacı) arasında bir uyumsuzluk olması, hükmün kapsamının hakkaniyete aykırı düşecek derecede geniş tutulmuş olması ve dürüstlük kuralı (TMKTMK maddemadde 22) uyarınca bu kapsamın daraltılmasının gerekmesi durumunda ortaya çıkan boşluk türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Açık boşluk
  2. B
    Kural içi boşluk
  3. Örtülü boşlukAnswer
  4. D
    Hukuk boşluğu
  5. E
    Gerçek boşluk

Answer

Uygulanacak bir hüküm olmasına rağmen, hükmün amacını aşan genişlikteki lafzının hakkaniyet gereği daraltılması 'Örtülü Boşluk' olarak adlandırılır.
Doğru cevap olan 'Örtülü boşluk', kanunda bir hüküm bulunmasına rağmen, bu hükmün dürüstlük kuralı ve hakkaniyet uyarınca uyuşmazlığa uygulanmaması veya daraltılarak uygulanması gereken durumları ifade eder. Burada kuralın 'lafzı' (metni) çok geniştir ve bu genişlik yasa koyucunun asıl amacıyla çelişmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun hükmünün varlığını kontrol etme.
Olayda uygulanacak bir hüküm mevcuttur. Bu durum, 'açık boşluk' (veya gerçek boşluk) ihtimalini doğrudan eler.
Açık boşlukta hüküm hiç yoktur, oysa burada bir hüküm vardır ancak sorunludur.
2
Hükmün lafzı (metni) ile amacı (ruhu) arasındaki ilişkiyi analiz etme.
Hükmün metni uyuşmazlığı kapsasa da, bu kapsam dürüstlük kuralına ve hakkaniyete aykırı olacak kadar geniştir.
Hukukta kuralın sözü ile özü çatıştığında, kuralın amacına uygun şekilde 'teleolojik redüksiyon' (amaçsal sınırlama) yapılması gerekir.
3
Boşluk türünü isimlendirme.
Görünürde bir kural olduğu için 'örtülü' (gizli) kalan bu boşluk türü 'Örtülü Boşluk'tur.
Bu boşluk, kuralın lafzının daraltılması yoluyla hakimin hukuk yaratması ile doldurulur.

Key Concept

Örtülü Boşluk ve Teleolojik Redüksiyon

Hints

1
Soruda uyuşmazlığa uygulanacak bir 'kanun hükmünün bulunduğu' ancak bu hükmün 'kapsamının çok geniş' olduğu vurgulanmaktadır.
2
Hâkimin bir hükmü 'daraltarak' dışarıda bırakması süreci, kuralın altında yatan gizli bir eksikliği giderdiği anlamına gelir.

Practice More

Hakimin hukuk yaratması ile takdir yetkisini kullanması arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

Alternative Method

Hukuk boşluğu ile kanun boşluğu ayrımını yaparak başlayın. Kanunda bir hüküm varsa bu bir 'Kanun Boşluğu'dur. Kanun boşlukları da kural içi ve kural dışı olarak ayrılır. Lafız ile ruhun çatışması kural dışı boşluklardan 'Örtülü Boşluk' kapsamına girer.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question