Examkin

Question

Difficulty: HardHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Bir davanın görülmesi sırasında hâkim, önüne gelen uyuşmazlığa uygulanabilecek herhangi bir yazılı hukuk kuralının (kanun, yönetmelik vb.) bulunmadığını tespit etmiştir. Ancak hâkimin yaptığı araştırma sonucunda, uyuşmazlığın çözümü için ilgili bölgede yüzyıllardır süregelen ve toplumca genel kabul görmüş, bağlayıcı nitelikte bir örf ve adet hukuku kuralının var olduğu anlaşılmıştır.

Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi ve hukuk sistemimizdeki boşluk türleri dikkate alındığında; bu uyuşmazlıkta karşılaşılan boşluk türü ve hâkimin izlemesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Hukuk Boşluğu - Hâkimin kendisini kanun koyucu yerine koyarak hukuk yaratması
  2. Kanun Boşluğu - Hâkimin mevcut olan örf ve adet hukuku kuralını uygulamasıAnswer
  3. C
    Örtülü Boşluk - Hâkimin mevcut kanun hükmünü daraltıcı yorumla (teleolojik redüksiyon) uygulamaması
  4. D
    Kural İçi Boşluk - Hâkimin kanun koyucu tarafından kendisine tanınan takdir yetkisini kullanması
  5. E
    Açık Boşluk - Hâkimin yazılı kural bulunmadığı gerekçesiyle uyuşmazlığı reddetmesi

Answer

Kanun Boşluğu mevcuttur ve hâkim bu durumda örf ve adet hukuku kuralını uygulamalıdır.
Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesine göre hâkim, kanunda uygulanabilir bir hüküm bulamadığında (Kanun Boşluğu), örf ve adet hukukuna göre karar verir. Eğer örf ve adet hukukunda da bir kural bulunmasaydı o zaman 'Hukuk Boşluğu' ortaya çıkar ve hâkim 'hukuk yaratma' yetkisini kullanırdı. Senaryoda bağlayıcı bir örf ve adet kuralı bulunduğu belirtildiğinden, hâkimin doğrudan bu kuralı uygulaması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Uyuşmazlığa uygulanacak yazılı kaynakların kontrolü
Yazılı kaynaklarda (kanun, CBK, yönetmelik) hüküm bulunmadığı görüldü.
Hukukun uygulanmasında ilk sıra yazılı kaynaklarındır.
2
Boşluk türünün tespiti
Yazılı kuralın eksikliği sebebiyle 'Kanun Boşluğu' (Açık Boşluk) tespiti yapıldı.
Yazılı kuralın uyuşmazlığı kapsamaması kanun boşluğu oluşturur.
3
Yazısız kaynakların (örf ve adet hukuku) kontrolü
Bağlayıcı bir örf ve adet kuralı bulundu.
TMK Madde 1 uyarınca yazılı kural yoksa yazısız kurallara bakılır.
4
Karar aşaması
Hâkim örf ve adet kuralını uygulayarak uyuşmazlığı çözer.
Hukuk boşluğu oluşmadığı (yazısız kural olduğu) için hukuk yaratmaya gerek kalmaz.

Key Concept

Kanun Boşluğu ve Hukuk Boşluğu Ayrımı

Hints

1
Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi hukukun kaynaklarını hangi sırayla saymaktadır?
2
Bir durumda sadece yazılı kuralın olmaması 'Hukuk Boşluğu' için yeterli midir, yoksa başka bir kaynağa daha bakılmalı mıdır?
3
Hâkim ancak uyuşmazlığın çözümü için hiçbir yazılı veya yazısız kaynak bulamadığında 'hukuk yaratır'. Senaryoda bir kaynak var mı?

Practice More

Hâkimin hukuk yaratırken uyması gereken sınırları ve yarattığı hukukun bağlayıcılığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Hukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

More questions from this topic