Question

Difficulty: HardHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Bir uyuşmazlıkta, somut olaya uygulanabilecek bir kanun hükmü bulunmasına rağmen; bu hükmün sözü (lafzı) ile özü (amacı) arasında bir çelişki bulunmaktadır. Hükmün olduğu gibi uygulanması durumunda dürüstlük kuralına aykırı ve adaletsiz bir sonuç ortaya çıkacağı, kanun koyucunun ilgili hükmün kapsamını gereğinden fazla geniş tutarak bu özel durumu istisna tutmayı ihmal ettiği anlaşılmaktadır.

Medeni Kanun doktrinine göre, hakimin bu durumda tespit edeceği boşluk türü ve izlemesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kural içi boşluk - Hakimin takdir yetkisini kullanarak karar vermesi
  2. Örtülü boşluk - Teleolojik reduksiyon (Amaca göre sınırlama) yoluyla kuralı daraltmasıAnswer
  3. C
    Açık boşluk - Kıyas (Örnekseme) yöntemine başvurarak benzer bir kuralı uygulaması
  4. D
    Hukuk boşluğu - Hakimin kendisini kanun koyucu yerine koyarak hukuk yaratması
  5. E
    Örtülü boşluk - Olaya örf ve adet hukuku kurallarını öncelikli olarak uygulaması

Answer

Örtülü boşluk - Teleolojik reduksiyon (Amaca göre sınırlama)
Örtülü boşluk, bir kanun hükmünün sözüyle olayı kapsamasına rağmen, kuralın amacının (telos) o olayı kapsamaması gerektiği durumlarda ortaya çıkar. Bu durumda hakim, kuralın kapsamını dürüstlük kuralı ve hakkaniyet gereği daraltarak bir istisna yaratır; bu işleme ise teleolojik reduksiyon adı verilir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun metni ile olay arasındaki uyumu analiz etmek
Hükmün sözü (lafzı) olayı kapsıyor ancak özü (amacı) ile çelişiyor.
Boşluğun varlığını ve türünü belirlemek için önce lafız ve amaç karşılaştırılmalıdır.
2
Boşluk türünü sınıflandırmak
Durumun 'Örtülü Boşluk' (Gizli Boşluk) olduğu saptandı.
Kanun koyucunun bir istisna getirmesi gerekirken kuralı çok genel tutması örtülü boşluktur.
3
Uygun çözüm yöntemini belirlemek
Teleolojik reduksiyon (Amaca göre sınırlama) yöntemi uygulanmalıdır.
Kuralın adaletsizce geniş olan kapsamı, kuralın amacına uygun şekilde daraltılarak adalet sağlanır.

Key Concept

Örtülü Boşluk ve Teleolojik Redüksiyon

Hints

1
Kanunda bir hüküm varken sonucun adaletsiz çıkması 'eksiklik' değil, 'gereksiz genişlik' sorunudur.
2
Kuralın 'sözü' ile 'özü' çelişiyorsa bu örtülü bir durumdur.
3
Gereğinden geniş bir kuralın amacına uygun şekilde daraltılmasına 'teleolojik reduksiyon' denir.

Practice More

Kural içi boşluk ile kural dışı boşluk arasındaki farkları belirlemek için hakimin takdir yetkisini hangi durumlarda kullandığını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question