Türkiye'de Enerji Kaynakları

Türkiye'de inşası devam eden Mersin-Akkuyu ve planlama aşamasındaki Sinop nükleer santrallerinin sahaları belirlenirken çeşitli coğrafi ve teknik kriterler göz önünde bulundurulmuştur. Buna göre, söz konusu santrallerin yer seçiminde aşağıdakilerden hangisinin belirleyici bir etkisi olduğu savunulamaz?

Türkiye'nin hemen hemen her bölgesinde linyit yataklarına rastlanmaktadır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de son yıllarda enerji portföyünde payı hızla artan biyokütle (biyoenerji) santralleri; kentsel atıkların, bitkisel ve hayvansal artıkların işlenmesiyle elektrik üretmektedir. Bu üretim modelinde hammaddenin taşıma maliyetlerinin yüksek olması ve kısa sürede işlenmesi gerekliliği, tesislerin konumunu doğrudan etkilemektedir.

Buna göre, biyokütle enerji santrallerinin Türkiye haritası üzerindeki yoğunluk alanları ile aşağıdakilerden hangisi arasında en güçlü ilişki kurulabilir?

Türkiye'de nükleer enerji santrallerinin kurulum süreci kapsamında belirlenen Mersin-Akkuyu ve Sinop-İnceburun sahalarının coğrafi özellikleri incelendiğinde, bu yerlerin seçiminde belirli stratejik ve teknik kriterlerin ön planda tutulduğu görülmektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de nükleer enerji santrallerinin yer seçiminde doğrudan bir coğrafi gerekçe veya kriter olarak kabul edilemez?

Türkiye'nin sahip olduğu coğrafi özellikler; hem yer altı kaynaklarının çeşitliliğini hem de yenilenebilir enerji potansiyelini doğrudan etkilemiştir. Ülke ekonomisinde enerji arz güvenliğini sağlamak ve dışa bağımlılığı azaltmak adına yerli kaynakların kullanımına yönelik stratejik politikalar uygulanmaktadır.

Buna göre, Türkiye'nin enerji kaynakları ve bu kaynakların kullanım özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Ekonomik faaliyetler içerisinde enerji kaynaklarının yeri oldukça önemlidir. Türkiye'de bazı enerji kaynaklarının rezervleri oldukça kısıtlıdır ve sadece belirli alanlarda çıkarılmaktadır. Buna göre, Türkiye'de ham petrol üretiminin en yoğun olduğu coğrafi alan aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de termik santrallerin kuruluş yerleri belirlenirken bazen hammaddeye yakınlık, bazen de ulaşım ve pazarlama olanakları dikkate alınmaktadır. Kırklareli il sınırları içerisinde yer alan Hamitabat Termik Santrali'nde elektrik enerjisi üretmek amacıyla kullanılan temel enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'nin enerji planlamasında kaynakların coğrafi dağılımı, jeolojik özellikleri ve üretim karakteristikleri (baz yük, kesintili kaynak, depolama kapasitesi) bir bütün olarak değerlendirilmektedir. Bu planlama, hem enerji arz güvenliğini sağlamayı hem de dışa bağımlılığı azaltmayı amaçlamaktadır.

Türkiye'nin enerji kaynakları ve bu kaynakların işletilmesine yönelik coğrafi/teknik yaklaşımlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir değerlendirmedir?

Türkiye'nin enerji kaynakları potansiyeli ve jeolojik yapısı dikkate alındığında; taş kömürü yataklarının sadece Batı Karadeniz Bölümü'nde (Zonguldak çevresi) sınırlı kalmasına rağmen, linyit yataklarının ülkenin hemen her bölgesinde oldukça yaygın bir dağılım göstermesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'nin genel topografik özellikleri incelendiğinde, ortalama yükseltinin fazla olması ve arazinin engebeli yapısı belirli bir enerji kaynağının potansiyelini doğrudan etkilemektedir.

Buna göre, Türkiye'deki yer şekillerinin bu özellikleri aşağıdaki enerji kaynaklarından hangisinin potansiyelinin yüksek olmasını sağlamıştır?

Türkiye'nin enerji kaynaklarının jeolojik özellikleri, bölgesel dağılımı ve üretim stratejileri dikkate alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi coğrafi veriler ışığında yanlıştır?

Türkiye'de son yıllarda yenilenebilir enerji yatırımları kapsamında biyokütle (biyogaz, çöpgazı, pirolitik yağ vb.) enerjisinin toplam elektrik üretimindeki payı hızla artmaktadır. Bu enerji türüne ait tesislerin Türkiye genelindeki dağılımı incelendiğinde; İstanbul, Bursa, İzmir ve Ankara gibi büyükşehirlerin çevresinde belirgin bir yoğunlaşma olduğu görülmektedir.

Söz konusu tesislerin bu merkezlerin çevresinde yoğunlaşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'nin enerji stratejisi, elektrik üretiminde yerli kaynakların payını artırmayı ve dışa bağımlılığı azaltmayı hedefler. Bu doğrultuda, yenilenebilir enerji kaynakları ile rezervi bol olan yerli fosil yakıtların kullanımına öncelik verilmektedir. Ancak enerji potansiyelimizin değerlendirilmesinde santrallerin kuruluş yeri faktörleri, kaynakların jeolojik geçmişi ve rezerv özelliklerinin doğru analiz edilmesi kritik önem taşır.

Türkiye'deki enerji kaynaklarının özellikleri, elektrik üretimindeki payları ve önemli santraller dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sanayi tesislerinde ve elektrik üretiminde faydalanılan enerji kaynakları, doğal süreçlerde kendini yenileyebilme durumlarına göre iki ana gruba ayrılır. Buna göre; linyit, güneş, taş kömürü ve rüzgâr gibi kaynaklar değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisinde sadece yenilenemez (kullanıldıkça tükenen) enerji kaynakları bir arada verilmiştir?

Türkiye'nin enerji arz güvenliğini sağlamak ve enerji sepetini çeşitlendirmek amacıyla hayata geçirdiği nükleer güç santrali projelerinde (NGS) yer seçimi yapılırken birçok teknik ve güvenlik kriteri esas alınmıştır. Bu doğrultuda Mersin-Akkuyu ve Sinop sahalarının nükleer santral kurulumu için tercih edilmesinde aşağıdakilerden hangisinin temel belirleyici olduğu savunulabilir?

Türkiye'de termik santrallerin kuruluş yerleri belirlenirken hammaddeye yakınlık, su kaynaklarına erişim ve ulaşım kolaylığı gibi faktörler belirleyici olmaktadır. $2026$ yılı itibarıyla Türkiye'nin enerji görünümü ve mevcut tesislerin karakteristikleri incelendiğinde; Zonguldak (Çatalağzı), Kütahya (Seyitömer) ve Adana (Sugözü) termik santrallerinin konumsal tercihleri dikkate alındığında, bu tesislerin özellikleri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

Türkiye’nin enerji potansiyelini oluşturan kaynaklar; doğadaki varlık durumlarına, yenilenme hızlarına ve çevreye etkilerine göre 'yenilenebilir' ve 'yenilenemez' enerji kaynakları olarak iki grupta incelenmektedir.

Aşağıdaki tabloda bazı enerji kaynakları ve bu kaynakların ait olduğu gruplar eşleştirilmiştir:

Tablodaki eşleştirme mantığı dikkate alındığında, soru işareti (?) ile gösterilen yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Türkiye'de petrol rafinerilerinin büyük bir çoğunluğu deniz kıyısında, liman tesislerine yakın alanlarda kurulmuştur. İzmit (İpraş) ve İzmir (Aliağa) rafinerileri bu duruma örnektir. Ancak Kırıkkale'de bulunan Orta Anadolu Rafinerisi'nin kuruluş yeri seçimi bu genel dağılım ilkesine uymamaktadır.

Buna göre, Kırıkkale Orta Anadolu Rafinerisi'nin kuruluş yeri seçiminde aşağıdakilerden hangisi temel gerekçe olarak gösterilebilir?

Enerji coğrafyası araştırmalarında kaynaklar, rezerv özelliklerine ve üretim süreçlerindeki dış faktörlere göre sınıflandırılmaktadır.

Bir coğrafyacı, hazırladığı tez çalışmasında Türkiye'de elektrik üretiminde kullanılan X ve Y enerji kaynakları hakkında şu bulguları paylaşmıştır:

• X kaynağı: Doğada rezervi sınırlıdır, yenilenemez. Elektrik üretim miktarı yıllara göre iklim koşullarına bağlı bir dalgalanma göstermez.
• Y kaynağı: Doğada kendini sürekli yenileyebilir. Ancak elektrik üretim potansiyeli meteorolojik koşullara ve mevsimlere göre belirgin dalgalanmalar yaşar.

Buna göre, raporda bahsedilen X ve Y enerji kaynakları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru örneklendirilmiştir?

Türkiye'de son yıllarda enerji arz güvenliğini artırmak ve enerji ithalatından kaynaklanan cari açığı azaltmak amacıyla nükleer enerji yatırımlarına stratejik önem verilmektedir. Bu doğrultuda Mersin-Akkuyu ve Sinop-İnceburun gibi sahalar nükleer güç santrali (NGS) projeleri için belirlenmiştir.

Nükleer güç santrallerinin yer seçiminde yukarıda belirtilen merkezlerin tercih edilmesindeki en temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?