Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası

$1924$ yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve sonrasında yayımlanan yönetmeliklerle yabancı okullarda; Türkçe, tarih ve coğrafya derslerinin Türk öğretmenler tarafından Türkçe okutulması, bu kurumların Türk müfettişlerince denetlenmesi ve okul binalarında dini sembollerin bulundurulmaması kararlaştırılmıştır. Fransa ve Vatikan başta olmak üzere bazı devletler bu kararlara itiraz ederek konuyu diplomatik yollarla tartışmaya açmak istemişlerdir. Bu durum karşısında Türkiye'nin sergilediği temel diplomatik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

1930'lu yıllarda Almanya ve İtalya'nın yayılmacı politikaları karşısında uluslararası güvenliğin sarsılması, Türkiye'nin Boğazlar rejiminin değiştirilmesi için diplomatik girişimlerde bulunmasına zemin hazırlamıştır. 20 Temmuz 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan Boğazlar Sözleşmesi'nde yer alan ve Türkiye'nin egemenlik haklarını kısıtlayan hangi yapısal unsur tamamen ortadan kaldırılmıştır?

1934 yılında Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanan Balkan Antantı, 1930'lu yılların sonuna doğru Avrupa'da güç dengelerinin değişmesi ve yayılmacı politikaların artmasıyla işlevini yitirmeye başlamıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Balkan Antantı'nın zayıflamasında ve parçalanma sürecine girmesinde etkili olan faktörlerden biri değildir?

1934 yılında Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanan Balkan Antantı'na; komşu devletlerden toprak talebinde bulunması ve "revizyonist" (mevcut sınırları değiştirmeye yönelik) bir politika izlemesi nedeniyle katılmayan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk dönemi Türk dış politikası; $1923-1930$ yılları arasında ağırlıklı olarak Lozan Barış Antlaşması'ndan kalan pürüzlerin giderilmesine odaklanırken, $1930$'dan sonra 'milletlerarası iş birliği ve kolektif güvenlik' anlayışını merkeze almıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $1923-1930$ dönemi gelişmeleri ve bu dönemde benimsenen dış politika ilkeleri arasında gösterilemez?

1925 yılında yayımlanan bir talimatname ile yabancı okullarda Türk dili, tarih ve coğrafya derslerinin Türk öğretmenler tarafından okutulması ve bu derslerin Türkçe yapılması zorunluluğu getirilmiştir. Bu kurallara uymayan okulların kapatılması kararını uluslararası bir platformda görüşmek isteyen Fransa ve Vatikan'a karşı Türkiye; bu okulların Türk kanunlarına tabi olduğunu belirterek görüşme taleplerini kesin bir dille reddetmiştir.

Türkiye’nin bu süreçteki kararlı tutumu ve sorunu bir "iç mesele" olarak tanımlaması, aşağıdaki temel ilkelerden hangisinin bir gereği olarak ortaya çıkmıştır?

1934 yılında Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanan Balkan Antantı, üye devletlerin sınırlarını karşılıklı olarak güvence altına almayı hedeflemiştir. Bölgenin önemli devletlerinden biri olan Bulgaristan'ın, Balkan Antantı'na davet edildiği halde katılmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Antlaşması ile hükme bağlanan Osmanlı borçlarının tasfiyesi sürecinde, $1929$ Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkisiyle Türkiye'nin ödeme dengesi ciddi şekilde sarsılmıştır. Bu tıkanıklığı aşmak amacıyla Türkiye'nin en büyük alacaklı konumundaki Fransa ile yeni bir taksitlendirme planı yapmasına imkân tanıyan ve borç ödemelerinin bir süreliğine ertelenmesini sağlayan uluslararası gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

1930'lu yıllarda totaliter rejimlerin yayılmacı politikaları karşısında Türkiye, bölgesel barışı korumak ve sınır güvenliğini sağlamak amacıyla çok taraflı ittifaklara öncülük etmiştir. Bu doğrultuda 8 Temmuz 1937 tarihinde kurulan Sadabat Paktı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Atatürk döneminde Türk dış politikası; Lozan Barış Antlaşması’ndan kalan meselelerin 'gerçekçilik' ilkesiyle çözülmeye çalışıldığı birinci safha ($1923-1932$) ve dünya barışına katkı sağlama amacıyla 'kolektif güvenlik' arayışlarının ön plana çıktığı ikinci safha ($1932-1939$) olarak ikiye ayrılır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin dış politikadaki bu 'ikinci safha' içerisinde gerçekleştiği söylenemez?

1930'lu yıllarda İtalya'nın Habeşistan'ı (Etiyopya) işgal etmesi ve Orta Doğu'daki yayılmacı politikalarına karşı bölgesel güvenliği sağlamak amacıyla 1937 yılında kurulan Sadabat Paktı'na, Türkiye ile yaşadığı Hatay sorunu ve sınır anlaşmazlıkları nedeniyle katılmayan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nden kalan borçlar, İmparatorluk'tan ayrılan devletler arasında paylaştırılmış; en büyük borç yükü Türkiye Cumhuriyeti'ne kalmıştır. 1929 yılında başlayan Dünya Ekonomik Bunalımı, Türkiye'nin borç ödeme takvimini aksatmış ve bu durum Türkiye ile en büyük alacaklı konumunda olan devlet arasında gerginliğe neden olmuştur. Türkiye'nin bu süreçte dış borç ödemelerini ertelemesine olanak sağlayan ve 1933 yılında borçların yeniden yapılandırılmasına zemin hazırlayan uluslararası gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk Dönemi'nde Orta Doğu'da bölgesel güvenliği sağlamak amacıyla imzalanan Sadabat Paktı'nın önündeki en büyük engellerden biri, paktın tarafları arasında yer alan bazı devletlerin kendi aralarındaki sınır anlaşmazlıklarıydı. Özellikle Irak ve bir diğer bölge devleti arasındaki Sattülarap (Shatt al-Arab) su yolu üzerindeki sorunların çözüme kavuşması, paktın 8 Temmuz 1937'de imzalanmasını hızlandırmıştır. Buna göre, Irak ile yaşadığı sınır sorununu çözerek Sadabat Paktı'nın imzalanmasına zemin hazırlayan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Türk Devleti'nin dış siyaseti; $1923$ ile $1930$'lu yılların başı arasındaki süreçte bağımsızlığı pekiştirme ve Lozan Antlaşması'ndan kalan pürüzleri giderme üzerine kurulmuştur. Bu safhanın ardından, dünyada artan savaş tehdidi karşısında bölgesel ve küresel barışı korumaya yönelik "kolektif güvenlik" stratejisi ön plana çıkmıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'nin **$1932$ sonrasında benimsediği bu kolektif güvenlik anlayışı kapsamında gerçekleştirdiği faaliyetlerden biri değildir**?

Türkiye’nin 1930’lu yıllarda takip ettiği barışçı diplomasi doğrultusunda, Doğu sınırlarını güvence altına almak amacıyla İran, Irak ve Afganistan ile 1937 yılında imzaladığı Sadabat Paktı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$1930$’lu yıllarda İtalya ve Almanya gibi devletlerin revizyonist (yayılmacı) politikalarının yarattığı küresel güvenlik tehdidi üzerine imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile sağlanan aşağıdaki hükümlerden hangisi, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını kısıtlayan "idari" engelin tamamen ortadan kaldırıldığını doğrudan kanıtlar?

Atatürk Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nden kalan dış borçların tasfiyesi sürecinde Türkiye ile en büyük alacaklı konumundaki Fransa arasında uzun süren diplomatik gerginlikler yaşanmıştır. Bu gerginliğin temelini oluşturan ve $1933$ yılındaki yeni düzenlemeye kadar çözüm bekleyen temel uyuşmazlık konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Barış Konferansı’nda çözümü Türkiye ile İngiltere arasındaki ikili görüşmelere bırakılan Musul Sorunu sürecinde, Milletler Cemiyeti tarafından geçici bir sınır çizgisi olarak 'Brüksel Hattı' raporu kabul edilmiştir. Türkiye bu haksız karara karşı askeri bir müdahale hazırlığı içerisindeyken, Doğu Anadolu’da patlak veren Şeyh Sait İsyanı dış politikadaki manevra alanını kısıtlamış ve hükümeti diplomatik bir çözüme zorlamıştır.

Bu tarihsel süreç ve iç politikadaki gelişmelerin etkisiyle imzalanan $1926$ Ankara Antlaşması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Atatürk Dönemi'nde Türkiye, uluslararası barışın korunmasına katkı sağlamak ve sınırlarının güvenliğini pekiştirmek amacıyla bölgesel ittifaklara önem vermiştir. Bu doğrultuda $8$ Temmuz $1937$ tarihinde Tahran'da imzalanan Sadabat Paktı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Lozan Antlaşması'na ek olarak imzalanan Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'ne göre İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türkleri "etabli" (yerleşik) sayılarak değişim dışında tutulmuştur. Ancak 1923'ten 1930 yılına kadar geçen süreçte "etabli" kavramının kapsamı ve uygulanması, Türkiye ile Yunanistan arasında büyük bir diplomatik krize dönüşmüştür.

Buna göre, iki ülke arasında yaşanan bu anlaşmazlığın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?