Türk-İslam Tarihi

Türk-İslam tarihinde kendilerini "Büyük Selçuklu Devleti’nin mirasçısı" olarak tanımlayan, $1230$ yılında Anadolu Selçuklu Devleti ile yaptıkları Yassı Çemen Savaşı'nı kaybederek zayıflama sürecine giren ve Moğol istilasına karşı bir tampon bölge konumundayken bu savaşın ardından kısa süre sonra tarih sahnesinden silinen devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Türk-İslam devletlerinde hukuk sistemi, toplumsal düzeni sağlamak amacıyla şer’i ve örfi olmak üzere iki ana temel üzerine inşa edilmiştir. Bu sistemde; hükümdarın fermanlarına aykırı davrananları yargılayan, kamu düzenini bozan siyasi suçlara bakan ve gerektiğinde en üst düzey devlet görevlilerini bile tutuklatma yetkisine sahip olan örfi yargı temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?

Türk-İslam devletlerinde uygulanan toprak yönetimi ve ekonomik hayatın işleyişi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Büyük Selçuklu Devleti'nde ordu teşkilatının en kalabalık kısmını oluşturan ve 'İkta Sistemi' dahilinde yetiştirilen 'Eyalet Askerleri (Sipahiyan)' ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Büyük Selçuklu Devleti'nde devlet teşkilatlanması ve ordu yapısını oluşturan temel kurumlar olan Gulam sistemi, İkta sistemi ve Atabeylik müessesesinin işleyiş özellikleri dikkate alındığında; bu kurumların devletin siyasi, askeri ve ekonomik yapısı üzerindeki etkilerine dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Eyyubiler, Salahaddin Eyyubi döneminde sadece Haçlılara karşı kazanılan askeri başarılarla değil, aynı zamanda Kahire ve Şam gibi önemli merkezlerde kurulan medreseler ve 'Darülhadis' kurumlarıyla da dikkat çekmiştir. Salahaddin Eyyubi'nin bu yoğun eğitim ve kültür faaliyetlerine öncelik vermesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Mısır'da kurulan Türk-İslam devletlerinden biri olan Memlüklerde (Kölemenler), geleneksel Türk veraset anlayışından farklı olarak "ülke hanedanın ortak malıdır" prensibi yerine "her güçlü emirin (komutanın) sultan olma hakkı vardır" anlayışı uygulanmıştır.

Memlük Devleti'nde görülen bu özel veraset sisteminin aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı söylenebilir?

Türk-İslam devletlerinde devletin en üst yönetim organı olan Divan-ı Saltanat'ın (Meclis-i Ali) altında, belirli uzmanlık alanlarına göre işleyen alt divanlar kurulmuştur. Buna göre, Büyük Selçuklu Devleti'nde devletin her türlü mali işlerinden sorumlu olan ve başında "Müstevfi" ünvanlı görevlinin bulunduğu kurul aşağıdakilerden hangisidir?

Mısır'da kurulan Türk-İslam devletleri (Tolunoğulları, İhşidiler, Eyyubiler ve Memlükler) bölge tarihinde hem siyasi hem de sosyo-kültürel açıdan derin izler bırakmışlardır. Bu devletlerin genel özellikleri ve faaliyetleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

11. yüzyıl başlarında Gazneli Mahmut’un Şii Büveyhoğulları baskısı altındaki Abbasi halifesini bu durumdan kurtarması ve karşılığında halifeden 'Sultan' unvanını alması, Türk-İslam devlet geleneğinde salt bir unvan değişiminden öte stratejik bir dönüşümü ifade eder. Bu gelişmenin Türk devletlerinin İslam dünyasındaki konumu üzerindeki en temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Mısır coğrafyasında hüküm süren Türk-İslam devletlerinden Eyyubiler döneminde yaşanan ve tüm İslam dünyasında büyük bir sevinçle karşılanırken Avrupa'da III. Haçlı Seferi'nin düzenlenmesine zemin hazırlayan tarihi gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Türk-İslam devletlerinde Karahanlılar döneminden itibaren inşa edilmeye başlanan; başlangıçta sınır güvenliğini sağlamak amacıyla askerî garnizon (karakol) olarak tasarlanan, ancak zamanla kervanların konakladığı ticari ve dinî bir merkeze dönüşen mimari yapı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük Selçuklu Devleti hükümdarı Tuğrul Bey, 1055 yılında Bağdat Seferi'ni gerçekleştirerek Şii Büveyhoğulları Devleti'ne son vermiş ve Abbasi halifesini baskıdan kurtarmıştır. Bu hizmetinden dolayı halife tarafından Tuğrul Bey'e "Doğunun ve Batının Sultanı" unvanı verilmiştir.

Bu gelişmenin Türk-İslam tarihi açısından temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Türk-İslam medeniyetinde matematik ve astronomi alanındaki çalışmalarıyla tanınan, 'Hisâbü'l-Cebri ve'l-Mukābele' adlı eseriyle cebir biliminin temellerini atan ve Hint sayı sisteminden 'sıfır' ($0$) kavramını alarak matematiksel işlemlerde sistemli bir şekilde kullanan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Türk-İslam devletlerinde askerî teşkilatın önemli bir parçasını oluşturan; farklı etnik kökenlerden gelen gençlerin sarayda özel bir eğitimle yetiştirilmesi esasına dayanan ve hizmetleri karşılığında doğrudan devlet hazinesinden "bistegani" adı verilen maaş alan askerî sınıf aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük Selçuklu Devleti ile Bizans İmparatorluğu arasında $1048$ yılında gerçekleşen Pasinler Savaşı'nın ardından imzalanan antlaşma ile Bizans; İstanbul'daki (Konstantiniyye) caminin onarılmasını, bu camide Abbasi halifesi ve Selçuklu sultanı adına hutbe okutulmasını ve caminin mihrabına Selçuklu hanedan sembolü olan "ok ve yay" işaretinin işlenmesini kabul etmiştir.

Buna göre, Pasinler Savaşı'nın ardından ulaşılan bu diplomatik sonuç aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Türk-İslam devletlerinde adaletin sağlanması ve idari denetimin yapılması amacıyla kurulan "Divan-ı Mezalim", hükümdarın başkanlığında toplanan en yüksek yargı organıdır. Bu divan, sıradan mahkemelerin yetki sınırlarını aşan veya devletin güvenliğini ilgilendiren önemli davaları karara bağlar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Divan-ı Mezalim'in doğrudan görev ve yetki alanlarından biri değildir?

$751$ yılında gerçekleşen Talas Savaşı'nda Karluk Türklerinin Abbasileri desteklemesiyle Çin mağlup edilmiş, bu zafer Türklerin kitleler hâlinde İslamiyet'i seçmesine zemin hazırlamıştır. Türklerin bu yeni dini benimsemesinde, eski Türk inancı olan Gök Tanrı sistemi ile İslamiyet arasındaki bazı benzerlikler etkili olmuştur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türklerin İslamiyet'i kabulünü kolaylaştıran bu benzerlikler arasında yer almaz?

Türk-İslam devletlerinde, sosyal devlet anlayışının bir gereği olarak inşa edilen; din, dil, ırk ve sosyal statü farkı gözetmeksizin hastalara ücretsiz sağlık hizmeti sunan, aynı zamanda tıp eğitiminin de uygulamalı olarak verildiği kurumlara verilen genel ad aşağıdakilerden hangisidir?

Karahanlılar; Ribat adı verilen kervansaraylar, Bimaristan denilen hastaneler ve tarihin ilk burslu medreselerini inşa ederek Türk-İslam kültürünün temellerini atmışlardır. Bu süreçte resmi dil olarak 'Hakaniye Türkçesini' kullanmaya devam etmeleri ve devlet yönetiminde 'İkili Teşkilat' yapısını sürdürmeleri dikkat çekicidir.

Buna göre Karahanlılar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?