Söz Öbeklerinde Anlam

106 questions

Question 61Question

Günümüz edebiyatında bazı yazarlar, okuru tedirgin etmemek adına toplumsal sancıları estetik bir ambalajla sunmayı tercih ediyor. Oysa gerçek sanatçı, gerçeğin çıplak ayaklarını halıların yumuşaklığına feda etmeyen kişidir.

Bu parçadaki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hayatın can yakıcı ve sert gerçeklerini, okuru rahatlatacak estetik bir örtü altına gizlemeden, olduğu gibi yansıtmak.

Answer

Hayatın can yakıcı ve sert gerçeklerini, okuru rahatlatacak estetik bir örtü altına gizlemeden, olduğu gibi yansıtmak.
Doğru yanıt olan seçenek, metindeki zıtlığı tam olarak karşılar. 'Çıplak ayak' gerçeğin ham ve sert doğasını, 'halıların yumuşaklığı' ise okuru rahatsız etmeyecek estetik bir sunumu temsil eder. Sanatçının bunları birbirine feda etmemesi, gerçeği olduğu gibi, tüm can yakıcılığıyla anlatması demektir.

Step-by-Step Solution

1
Mecaz çözümlemesi yapmak
'Gerçeğin çıplak ayakları' ifadesi hayatın ham, işlenmemiş ve can yakan sert gerçeklerini simgeler.
Söz öbeğinin temel ve yan anlamlarından yola çıkarak kurgulanan mecazı anlamak gerekir.
2
Karşıt kavramı belirlemek
'Halıların yumuşaklığı' ifadesi ise okuru rahatlatan, konfor sunan ve gerçekleri gizleyen estetik süslemeleri temsil eder.
Metindeki zıtlık, gerçeğin sertliği ile anlatımın yumuşaklığı arasındadır.
3
Eylemin yönünü tayin etmek
'Feda etmemek' fiili, sert gerçeklerin bu konforlu anlatım uğruna değiştirilmediğini gösterir.
Yazarın tutumu, gerçeği estetik bir örtüye kurban etmemek yönündedir.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Anlam ve Mecazlı Söyleyiş

Hints

1
'Çıplak ayaklar' ile 'halıların yumuşaklığı' arasındaki karşıtlığın neyi simgelediğine odaklanın.
2
'Halıların yumuşaklığı' okuru rahat ettiren bir anlatımı temsil ediyor olabilir. Peki, çıplak ayaklar neden bu konfora feda edilmiyor?
3
Sanatçının gerçeği, onu 'yumuşatacak' veya 'süsleyecek' bir estetiğe kurban etmeden anlatması gerektiğini düşünün.

Practice More

Benzer mecazlı söyleyişleri içeren deneme yazıları okuyarak bağlamdan anlam çıkarma becerinizi geliştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 62Question

Bir sanat eserinin üretim süreci tamamlanıp kamuoyuyla paylaşıldığı an artık okun yaydan çıktığı andır; bu aşamadan sonra eser üzerindeki yorumlama ve değerlendirme yetkisi sanatçıdan ziyade alıcıya aittir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir eylemin veya sürecin artık geri dönülemez bir aşamaya gelmiş olması

Answer

Söz öbeğinin cümleye kattığı anlam, bir eylemin veya sürecin artık geri dönülemez bir aşamaya gelmiş olmasıdır.
Okun yaydan çıkması deyimi, bir işin artık geri dönülemeyecek bir noktaya varmasını, sonucun değişmeyeceği bir sürece girilmesini ifade eder. Metinde sanat eserinin paylaşılmasıyla birlikte sürecin kesinleştiği ve sanatçının müdahale alanının kapandığı vurgulandığı için bu anlam uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Bağlamı Analiz Etme
Sanat eserinin paylaşılmasıyla birlikte sanatçının eser üzerindeki kontrolünün bittiği anlaşılmaktadır.
Söz öbeklerinin anlamı, içinde bulundukları cümledeki kullanımlarıyla belirlenir.
2
Deyim Analizi
'Okun yaydan çıkması' ifadesi, fiziksel olarak geri döndürülemeyecek bir eylemi temsil eder.
Mecaz anlamlı söz öbekleri genellikle somut bir durumun soyut bir kavramı karşılamasıyla oluşur.
3
Seçeneklerle Karşılaştırma
Geri dönülemezlik vurgusu yapan ifade ile metindeki anlam örtüşmektedir.
Sanat eserinin paylaşılması geri dönüşü olmayan bir adımdır, bu da doğru seçeneği doğrular.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Mecaz Anlam ve Deyim Yorumlama

Hints

1
Deyimin günlük hayattaki somut karşılığını düşünün: Bir yaydan fırlayan oku durdurmak mümkün müdür?
2
Cümledeki 'bu aşamadan sonra' ifadesine dikkat edin; bu, bir dönüm noktasını işaret eder.
3
Deyim, bir sürecin geri getirilemez bir safhaya girdiğini anlatmak için kullanılır.

Practice More

Benzer anlamı taşıyan 'İplerin kopması' veya 'Köprüleri atmak' deyimlerini araştırarak anlam farklarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Söz öbeğinin yerine 'artık geri dönüşü olmayan bir yola girildiği' ifadesini koyarak cümleyi yeniden okumak, anlamın korunup korunmadığını kontrol etmenizi sağlar.
Estimated Time:50s
Question 63Question

Genç tarih araştırmacısı, Osmanlı dönemine ait tek bir vakfiye kaydına ulaşabilmek için binlerce sayfalık defteri iğneyle kuyu kazarcasına inceleyerek sonunda amacına ulaştı.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yetersiz araçlarla, büyük bir sabır ve titizlikle çok güç bir işi başarmaya çalışmak

Answer

Yetersiz araçlarla, büyük bir sabır ve titizlikle çok güç bir işi başarmaya çalışmak
Cümlede kullanılan 'iğneyle kuyu kazmak' söz öbeği, eldeki araçların (iğne) yapılacak işe (kuyu kazmak) göre çok küçük kaldığı, dolayısıyla işin ancak devasa bir sabır ve titizlikle bitebileceği durumları anlatır. Araştırmacının binlerce sayfayı tek bir veri için taraması bu sabırlı ve zorlu süreci tam olarak karşılar.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki bağlamı analiz et
Araştırmacının tek bir belge için binlerce sayfayı incelediği görülüyor.
Söz öbeklerinin anlamı cümlede kullanıldıkları bağlama göre netleşir.
2
'İğneyle kuyu kazmak' deyiminin temel anlamını hatırla
İğne gibi küçük bir aletle devasa bir kuyu açmaya çalışmak gibi, imkanların azlığına rağmen büyük bir sabır gerektiğini ifade eder.
Deyimlerin kalıplaşmış anlamları söz öbeği sorularının temelini oluşturur.
3
Bağlam ve deyim anlamını şıklarla eşleştir
Büyük sabır, titizlik ve zor bir iş vurgusu yapan seçenek belirlenir.
Cümledeki 'binlerce sayfa' (zorluk) ve 'tek bir kayıt' (sabır gerektiren hedef) eşleşmesini en iyi karşılayan şık doğrudur.

Key Concept

Deyimlerin bağlamsal ve kalıplaşmış anlamları

Hints

1
Cümledeki 'binlerce sayfa' ve 'tek bir kayıt' arasındaki zıtlığa odaklanın.
2
Kullanılan aracın (iğne) yapılan işe (kuyu) göre ne kadar yetersiz kaldığını düşünün.
3
Deyim, bir işin ancak çok büyük bir sabır ve iğne ucu kadar küçük adımlarla bitebileceğini anlatır.

Practice More

Benzer şekilde 'akıntıya kürek çekmek' ve 'havanda su dövmek' arasındaki farkı inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Söz öbeğinin yerini boş bırakıp şıklardaki anlamları oraya yerleştirerek cümlenin akışını kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 64Question

Modern edebiyatın sınırlarını zorlayan yazar, son yapıtında geleneksel anlatı formlarının dışına çıkarak anlatımın dar gömleğini yırtmayı başarmış; böylece okuru, kelimelerin alışılagelmiş dünyasından koparıp yeni bir duygu atmosferine taşımıştır.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Verili dilsel sınırların ve kalıplaşmış ifade biçimlerinin dışına çıkarak özgün bir üslup yaratmak

Answer

Verili dilsel sınırların ve kalıplaşmış ifade biçimlerinin dışına çıkarak özgün bir üslup yaratmak
Doğru cevap olan seçenek, 'dar gömlek' ifadesinin kısıtlayıcı dil kalıplarını temsil ettiğini ve 'yırtmak' eyleminin bu kalıpları aşarak özgün bir ifade alanı yaratma çabasını vurguladığını doğru şekilde çözümlemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Metaforik bileşenleri analiz etme
'Anlatımın dar gömleği' ifadesinde 'gömlek' anlatım formunu/dil kalıplarını, 'dar' sıfatı ise bu formun yetersizliğini ve kısıtlayıcılığını temsil eder.
Söz öbeğindeki mecaz anlamı çözmek için anahtar kelimelerin sembolik değerini belirlemek gerekir.
2
Eylem bildiren sözcüğü yorumlama
'Yırtmak' eylemi, bu kısıtlayıcı formdan kurtulmayı, onu zorlayarak dışına çıkmayı simgeler.
Eylemin bağlam içindeki işlevi, yazarın geleneksel olanla kurduğu ilişkiyi anlamamızı sağlar.
3
Bağlamla birleştirme
Cümlenin devamındaki 'yeni bir duygu atmosferine taşımıştır' ifadesi, bu kısıtlamaları aşmanın sonucunda ortaya çıkan özgünlüğü destekler.
Cümle bütünlüğü, altı çizili ifadenin anlamını pekiştiren ipuçları sunar.

Key Concept

Mecazlı Söz Öbeklerinde Anlamı Bağlamdan Çıkarma

Hints

1
'Gömlek' kelimesinin burada kıyafet anlamında değil, anlatımı içine alan bir 'kalıp' veya 'form' anlamında kullanıldığını düşünün.
2
'Dar' sıfatı mevcut dil olanaklarının yazara yetmediğini, onu kısıtladığını hissettirir. 'Yırtmak' ise bir kurtuluş çabasıdır.
3
Cümlenin sonundaki 'yeni bir duygu atmosferi' ifadesi, yazarın bilinen yolların dışına çıktığını ve özgünleştiğini gösteren en önemli ipucudur.

Practice More

Benzer şekilde 'anlamı kabuğundan soymak' veya 'kelimelerin tozunu almak' gibi üslup odaklı metaforları inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Söz öbeğindeki kelimeleri tek tek soyutlayın: Dar (Kısıtlı/Yetersiz) + Gömlek (Biçim/Kalıp) + Yırtmak (Aşmak/Kurtulmak). Bu üç kavramı birleştiren şıkkı arayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 65Question

Felsefi bir soruşturma, verili kabullerin üzerinde yükselen konforlu bir inşa süreci değil; aksine, ayağımızın altındaki o güvenli zemini sürekli olarak sarsan ve her türlü kesinliği askıya alan bir devinimdir. Bu cümledeki altı çizili sözle felsefeye dair anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Doğruluğu sorgulanmadan benimsenen temel inanç ve bilgileri tartışmaya açmak

Answer

Doğruluğu sorgulanmadan benimsenen temel inanç ve bilgileri tartışmaya açmak
Metinde felsefenin verili kabullerle yetinmediği, aksine 'güvenli zemin' olarak nitelendirilen sarsılmaz inanç ve bilgileri sorgulayarak bireyi bir belirsizlik ve devinim içine soktuğu anlatılmaktadır. Bu durum, yerleşik doğruları tartışmaya açmakla birebir örtüşür.

Step-by-Step Solution

1
Bağlamı Analiz Et
Cümle felsefenin 'konforlu bir inşa' olmadığını, aksine sarsıcı bir 'devinim' olduğunu vurguluyor.
Altı çizili sözün anlamını belirlemek için cümlenin genelinde kurulan karşıtlığı anlamak gerekir.
2
Metaforu Çözümle
'Ayağımızın altındaki zemin' ifadesi sarsılmaz kabul edilen inançları; 'sarsmak' ise bu inançların doğruluğunun sorgulanmasını temsil eder.
Söz öbeğindeki mecazlı anlatımı günlük dilin mantığına aktarmak doğru cevaba ulaşmayı sağlar.
3
Seçenekleri Ele
Yıkıcı/sorgulayıcı eylemi (sarsma) en net karşılayan ifade belirlenir.
Diğer seçenekler felsefenin daha çok inşa edici veya açıklayıcı yönlerine odaklandığı için elenir.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Bağlamsal Anlam

Hints

1
Cümledeki 'güvenli zemin' ifadesinin neyi temsil edebileceğini düşünün: Herkesin doğru kabul ettiği şeyler mi?
2
'Sarsmak' eylemi, bir şeyin sağlamlığını test etmek veya onu yerinden oynatmak anlamına gelir. Felsefe düşüncelere bunu nasıl yapar?
3
Metin, felsefenin rahatlatıcı olmadığını, aksine bizi şüpheye ve sorgulamaya ittiğini söylüyor. Bu bağlamda 'sarsmak' sorgulamakla eş anlamlıdır.

Practice More

Benzer mecazlı ifadeler barındıran (örneğin 'zihinsel prangaları kırmak') soruları çözerek soyutlama yeteneğinizi geliştirebilirsiniz.

Alternative Method

Söz öbeğindeki kelimeleri zıtlarıyla değiştirerek anlamı test edebilirsiniz: 'Sarsmak' yerine 'pekiştirmek' gelseydi anlam nasıl değişirdi? Bu, ifadenin 'eleştirel/sorgulayıcı' doğasını netleştirir.
Estimated Time:1m 30s
Question 66Question

Yeni kurulan işletmede ilk aylar oldukça sancılı geçse de personelin görev dağılımı netleştikçe ve çalışma prensipleri oturdukça her şey yavaş yavaş rayına oturmaya başladı.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İşlerin belli bir düzen ve yöntem içinde, aksamadan yürür hâle gelmesi

Answer

Doğru yanıt, işlerin belli bir düzen ve yöntem içinde aksamadan yürür hâle gelmesini belirten seçenektir.
İşlerin belli bir düzen ve yöntem içinde aksamadan yürür hâle gelmesi seçeneği doğrudur çünkü 'rayına oturmak' deyimi, bir sürecin veya işleyişin karışıklıktan kurtularak istenen düzenli akışa kavuşması durumunu ifade eder. Cümlede geçen 'görev dağılımının netleşmesi' ve 'prensiplerin oturması' ifadeleri de bu düzenli işleyişe geçişi desteklemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Deyimin mecaz anlamını tespit etme
'Rayına oturmak' deyimi, bir işin karışıklıktan kurtulup düzene girmesi anlamını taşır.
Deyimlerin çoğu gerçek anlamından uzaklaşarak soyut bir durumu temsil eder.
2
Cümle bağlamını analiz etme
İşletmenin 'sancılı' geçen ilk aylarından sonra görev dağılımının netleşmesiyle gelen 'düzen' vurgulanmaktadır.
Söz öbeğinin anlamı, içinde bulunduğu cümlenin diğer ögeleriyle (görev dağılımı, çalışma prensipleri) desteklenmelidir.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Seçenekler içinde 'düzen' ve 'yöntem' vurgusu yapan ifade belirlenir.
Doğru seçenek, deyimin kattığı anlamla tam bir örtüşme sağlamalıdır.

Key Concept

Deyimlerin cümleye kattığı anlam ve bağlamsal yorum

Hints

1
Cümledeki 'sancılı geçmek' ifadesi ile 'rayına oturmak' ifadesi arasındaki zıtlığa odaklanın.
2
Bir trenin raydan çıkması düzensizliği, raya oturması ise sistemli hareketi simgeler.
3
'Rayına oturmak', belirsizliklerin ortadan kalkıp işlerin bir sistem dâhilinde ilerlemesi demektir.

Practice More

Benzer anlamdaki 'yoluna girmek' veya 'düzene girmek' ifadeleriyle ilgili örnek cümleleri inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 67Question

Eleştirmen, yazarın son romanında kullandığı metaforların metne derinlik katmaktan ziyade, yazarın yetersizliğini gizlemek amacıyla seçildiğini vurgular. Ona göre bu üslup, okuru hakikate ulaştıran bir keşif yolculuğu değil, anlamın üzerine şal örtmekten ibarettir.

Bu parçadaki altı çizili sözle asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Anlatılmak istenen asıl meseleyi kapalılık yaratarak gizlemek

Answer

Anlatılmak istenen asıl meseleyi kapalılık yaratarak gizlemek
Anlatılmak istenen asıl meseleyi kapalılık yaratarak gizlemek ifadesi, metindeki 'yetersizliği gizlemek' ve 'anlamın üzerine şal örtmek' kavramlarıyla birebir örtüşmektedir. 'Şal örtmek', altındaki nesnenin hatlarını belirsizleştiren ve onu görünmez kılan bir örtme eylemidir; bu da düşünsel bir kapalılık yaratıldığını simgeler.

Step-by-Step Solution

1
Metin bağlamını analiz etme
Yazarın metaforları derinlik katmak için değil, 'yetersizliğini gizlemek' için kullandığı belirlendi.
Söz öbeklerinin anlamı, içinde bulundukları cümlenin genel iletisiyle doğrudan ilişkilidir.
2
Mecazlı söyleyişi çözümleme
'Şal örtmek' eyleminin bir nesneyi kapatmak ve onun görülmesini engellemek anlamındaki temel işlevi tespit edildi.
Deyim ve mecazlar, somut bir eylemden yola çıkarak soyut bir durumu (anlamın gizlenmesi) karşılar.
3
Seçenekleri değerlendirme
'Gizlemek' ve 'kapalılık (belirsizlik) yaratmak' vurgusunu içeren seçenek belirlendi.
Altı çizili sözün asıl amacı, hakikati aydınlatmanın zıddı olan 'saklama' eylemidir.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Bağlamsal Anlam

Hints

1
Altı çizili söz öbeğinden hemen önce gelen 'yetersizliği gizlemek' ifadesine odaklanın.
2
'Şal örtmek' eylemi bir şeyi daha iyi göstermek için mi yoksa bir şeyi saklamak için mi yapılır?
3
Yazarın süslü dili (metaforları) bir araç olarak kullanarak asıl anlatması gerekeni okurdan kaçırmasını ifade eden şıkkı arayın.

Practice More

Benzer şekilde 'gerçeğin üzerine perde çekmek' veya 'kelime oyunlarının arkasına sığınmak' gibi deyimlerin kullanıldığı soruları çözebilirsiniz.

Alternative Method

Söz öbeğindeki kelimelerin gerçek anlamlarından yola çıkarak (örtmek = kapatmak/gizlemek) seçeneklerdeki fiil benzerliklerini tarayabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 68Question

Bazı yazarlar, popüler kültürün geçici rüzgârlarına kapılmak yerine eserlerini zamanın imbiğinden geçirerek oluşturmayı tercih ederler. Bu sayede ortaya koydukları ürünler, sadece yazıldıkları döneme hapsolmaz; her çağda okurla buluşmaya devam eder.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Eserlerini titiz bir eleme sürecinden geçirerek kalıcılığı yakalayacak niteliğe ulaştırmak

Answer

Eserlerini titiz bir eleme sürecinden geçirerek kalıcılığı yakalayacak niteliğe ulaştırmak ifadesi, altı çizili söz öbeğinin anlamını tam olarak karşılamaktadır.
Doğru yanıt olan seçenek, 'imbik' kelimesinin damıtma/eleme işlevini ve 'zaman' kelimesinin kalıcılıkla olan ilişkisini tam olarak karşılamaktadır. Sanatçının eserini titizlikle süzmesi, onu her devirde okunabilir kılma çabasını anlatır.

Step-by-Step Solution

1
Söz öbeğindeki temel kelimeleri analiz et.
'İmbik', sıvıları damıtarak saflaştıran bir araçtır. 'Zaman' ise kalıcılığın ölçütüdür.
Mecazlı ifadelerin anlamını çözmek için kelimelerin gerçek anlamlarından yola çıkarak sembolik anlamlara ulaşılmalıdır.
2
Cümledeki bağlamı değerlendir.
Yazarın popüler kültürün geçiciliğine karşı kalıcılığı hedeflediği görülmektedir.
Söz öbekleri, içinde bulundukları cümlenin genel anlamıyla uyumlu bir mesaj taşırlar.
3
Eritme/Damıtma ve zaman kavramlarını birleştir.
Zamanın imbiğinden geçirmek; değersiz, geçici ve sıradan olanı ayıklayıp sadece nitelikli ve kalıcı olanı bırakmak demektir.
Damıtma işlemi saflaştırmayı, zaman ise dayanıklılığı temsil eder.

Key Concept

Söz öbeklerinde mecazlı anlam ve kalıcılık (evrensellik) kavramı.

Hints

1
'İmbik' kelimesinin ne işe yaradığını (damıtma/süzme) düşünün.
2
Cümlede popüler kültürün 'geçici' olduğu vurgulanmış. Bu durumun zıttı olan kavramı arayın.
3
Damıtmak (saflaştırmak) ile kalıcılık (her çağda okunmak) arasındaki bağı kuran seçeneğe odaklanın.

Practice More

Kalıcılık (evrensellik) ve özgünlük ile ilgili 'kendine has bir yol çizmek', 'geleceğe miras bırakmak' gibi diğer söz öbeklerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Söz öbeğinin yerine 'nitelikli hale getirip ölümsüzleştirmek' ifadesini koyarak cümleyi tekrar okuduğunuzda anlam bütünlüğünün korunduğunu görebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 69Question

Gerçek sanatçı, zihninde filizlenen o saf ve kusursuz imgeyi kelimelere dökerken derin bir iç çatışma yaşar; çünkü o, aslında zihindeki imgeyi dilin paslı aynasında yansıtmaya çalışmaktadır. Ne kadar uğraşırsa uğraşsın, o aynadaki oksitlenmiş lekeler ve pürüzler, hakikatin berraklığını gölgelemekten ve imgenin netliğini bozmaktan geri durmaz.

Bu parçadaki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Düşüncelerin, ifade imkanları kısıtlı ve işlevini tam yerine getiremeyen bir araçla aktarılmasındaki güçlük

Answer

Düşüncelerin, ifade imkanları kısıtlı ve işlevini tam yerine getiremeyen bir araçla aktarılmasındaki güçlük
Doğru cevap olan ifade, metindeki 'imge' (saf düşünce) ve 'paslı ayna' (kusurlu dil aracı) metaforlarının yarattığı anlamı tam olarak karşılar. Paslı bir aynanın görüntüyü net yansıtmadığı gibi, kısıtlı bir dilin de zihindeki düşünceyi tam ve berrak bir şekilde aktaramayacağı vurgulanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki anahtar sembolleri tanımla
'İmge' zihindeki saf düşünceyi, 'ayna' ise düşünceyi aktaran aracı yani dili temsil eder.
Söz öbeğinin anlamını çözmek için kullanılan metaforların karşılıklarını belirlemek gerekir.
2
'Paslı' sıfatının bağlamdaki işlevini analiz et
Paslı ayna, görüntüyü net yansıtamaz; bu durum dilin kusurlu, yetersiz veya yıpranmış olduğunu simgeler.
Sıfatın kattığı olumsuz anlam (netliği bozma, oksitlenme) dilin kısıtlılığını vurgular.
3
Eylemin sonucunu değerlendir
Sanatçının çabasına rağmen 'aynanın pürüzleri' nedeniyle hakikatin gölgelenmesi, aktarımın tam olarak gerçekleşemediğini gösterir.
Çabanın önündeki engelin aracın kendisinden kaynaklandığı sonucuna ulaşılır.
4
Seçenekleri karşılaştır
Dilin yetersiz bir araç olması ve bu nedenle aktarımın güçleşmesi vurgusu en net şekilde doğru cevapta sunulmuştur.
Parçanın bütününde işlenen 'dilin ifade kısıtlılığı' temasını en iyi bu ifade özetler.

Key Concept

Söz öbeklerinde bağlamdan hareketle mecaz anlamı yorumlama

Hints

1
'Paslı ayna' imgesi, yansımanın kalitesini nasıl etkiler? Bunu düşünün.
2
Zihindeki 'saf imge' ile 'paslı ayna' arasındaki ilişkiyi, bir aracın (dil) o düşünceyi aktarırken çıkardığı zorluklar üzerinden kurun.
3
'Paslı' ve 'pürüzlü' ifadeleri, dilin mükemmel bir aktarıcı olmaktan uzak olduğunu ve aktarımın gücünü azalttığını simgeler.

Practice More

Benzer şekilde 'dilin dar elbiseleri' veya 'kelimelerin prangası' gibi ifadelerin metin içindeki olumsuz aktarım anlamlarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Söz öbeğindeki kelimelerin gerçek anlamlarından (ayna = yansıtıcı, pas = bozukluk/engel) yola çıkarak, bu durumun zihinsel bir eyleme (anlatım) nasıl uyarlandığını analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 70Question

Sanatçı, dili miras aldığı bir hazır kalıplar yığını olarak değil; işlenmeyi bekleyen ham bir cevher olarak görür. Onun asıl başarısı, sözcükleri kendi dar hacimlerinden çıkarıp onlara yeni yaşantılar yükleyebilmesinde gizlidir. Bu sayede okur, her gün kullandığı bir kelimenin içinde daha önce hiç fark etmediği bir dünyanın kapılarını aralar.

Bu parçadaki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sözcüklerin bilinen, alışılmış anlam sınırlarını genişleterek onlara özgün ve taze anlam değerleri katmak

Answer

Sözcüklerin alışılmış anlam sınırlarını aşarak onlara özgün anlamlar kazandırılması kastedilmektedir.
Doğru yanıt olan seçenek, parçadaki 'dar hacim' metaforunun kelimelerin herkesçe bilinen sığ ve kısıtlı anlamlarını, 'yeni yaşantı yüklemek' ifadesinin ise yazarın yaratıcılığıyla bu kelimelere kattığı taze ve özgün anlamları karşıladığını doğru şekilde açıklamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili söz öbeğindeki anahtar kavramları (dar hacim, yeni yaşantı) belirleme
'Dar hacim' kelimelerin genel/sözlük anlamını, 'yeni yaşantı' ise bağlamsal derinliği temsil eder.
Mecazi ifadelerin temelini oluşturan somutlaştırmaları anlamlandırmak için.
2
Yazarın sözcükler üzerinde yaptığı 'çıkarma' ve 'yükleme' eylemlerini analiz etme
Sözcüklerin mevcut sınırlarından kurtarılıp yeni anlamlarla donatıldığı anlaşılır.
Eylemlerin kelime üzerindeki etkisini (değişim ve dönüşüm) saptamak için.
3
Parçanın bütünüyle söz öbeği arasındaki ilişkiyi kurma
Sanatçının başarı kriterinin 'sıradan olanı özgün kılmak' olduğu görülür.
Anlamın metin bağlamındaki tutarlılığını doğrulamak için.

Key Concept

Söz öbeklerinin bağlamsal ve mecazi anlamlarını yorumlama

Hints

1
'Sözcüklerin dar hacmi' ifadesi, kelimelerin sözlükteki ilk ve en genel anlamlarını simgeliyor olabilir.
2
'Yeni yaşantı yüklemek', bir kelimeye o metne özel, canlı ve taze bir anlam katmak demektir.
3
Şıklar arasında, kelimelerin 'alışılmış' anlamlarından sıyrılıp 'özgün' bir hale gelmesini vurgulayan ifadeyi arayın.

Practice More

Benzer sorularda 'kabuğunu kırmak', 'kalıpları zorlamak' veya 'yeni pencereler açmak' gibi metaforların genellikle 'özgünlük' ve 'sıradanlıktan kurtulma' ile ilişkili olduğunu unutmayın.

Alternative Method

Söz öbeğindeki 'dar hacim' (sınırlılık) ve 'yeni yaşantı' (zenginlik/farklılık) arasındaki karşıtlıktan yola çıkarak, 'sınırlardan kurtulup zenginleşme' temasını içeren seçeneğe odaklanabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 71Question

Günün değişen şartlarını ve bilimsel gerçekleri görmezden gelerek eski yöntemlerde ısrar etmek, akıntıya kürek çekmekten başka bir şey değildir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Gerçekleşmesi mümkün olmayan, boş bir çaba içinde olmak

Answer

Altı çizili 'akıntıya kürek çekmek' söz öbeği, gerçekleşmesi imkansız veya faydasız bir iş için beyhude emek harcamak anlamına gelmektedir.
Gerçekleşmesi mümkün olmayan, boş bir çaba içinde olmak ifadesi deyimin anlamını tam olarak karşılar. Çünkü akıntıya karşı kürek çekmek, ne kadar emek verilirse verilsin ilerleme sağlamayacak beyhude bir uğraştır.

Step-by-Step Solution

1
Bağlam analizi yapma
Cümlede, bilimsel gerçeklere aykırı şekilde eski yöntemlerde ısrar etmenin faydasız olduğu belirtiliyor.
Söz öbeğinin anlamını netleştirmek için cümlenin genel iletisini anlamak gerekir.
2
Söz öbeğinin mecaz anlamını belirleme
'Akıntıya kürek çekmek' deyimi, sonucu değiştirmeyecek boş bir uğraşı temsil eder.
Türkçede akıntıya karşı kürek çekmek fiziksel olarak ilerlemeyi engellediği için bu durum mecazen 'boş çaba' olarak adlandırılır.
3
Seçeneklerle karşılaştırma yapma
Boş bir çaba içinde olmayı belirten ifade en uygun cevaptır.
Deyimlerin sözlük anlamları ile cümledeki bağlamın örtüşmesi kontrol edilir.

Key Concept

Deyimlerin mecaz anlamlarını cümle bağlamından yola çıkarak belirleme.

Hints

1
Altı çizili ifade, fiziksel bir eylemden ziyade mecazi bir durumu anlatmaktadır.
2
Kürek çekilen yönün suyun akış yönüne ters olduğunu düşünün; bu durumda ilerlemek mümkün müdür?
3
Bu deyim, sonuç alınamayacak bir iş için boşuna emek harcamak anlamında kullanılır.

Practice More

Benzer bir anlam taşıyan 'havanda su dövmek' deyimi ile bu sorudaki deyimi karşılaştırarak anlam pekiştirmesi yapabilirsiniz.

Alternative Method

Deyimin zıt anlamlılarını (örneğin: 'yol almak', 'meyvesini toplamak') düşünerek, cümlede neden bu ifadenin seçildiğini sorgulayabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 72Question

Eğitim sistemindeki yenilikçi projelerin başarısı, yalnızca müfredat değişikliği ile değil; öğretmenlerin ders işleme süreçlerinde ezber bozan bir tutum sergilemeleriyle de yakından ilgilidir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Alışılagelmiş, kalıplaşmış yöntemlerin dışına çıkarak yenilik getiren

Answer

Alışılagelmiş, kalıplaşmış yöntemlerin dışına çıkarak yenilik getiren
Doğru cevap olan ifade, deyimin mecazi karşılığını tam olarak yansıtmaktadır. 'Ezber bozmak', bir konuda herkesçe kabul gören veya alışılmış olan yöntemlerin dışına çıkıp yeni ve sarsıcı bir yaklaşım sergilemek anlamına gelir.

Step-by-Step Solution

1
Bağlam Analizi
Cümlede 'yenilikçi projeler' ve 'müfredat değişikliği' gibi kavramlar kullanılarak bir değişimden bahsedilmektedir.
Söz öbeğinin anlamı, içinde bulunduğu bağlamdan ayrı düşünülemez.
2
Kavram Çözümlemesi
'Ezber' kelimesinin burada mecazi olarak 'rutin, sorgulanmayan kalıp' anlamında kullanıldığı belirlenir.
Deyimlerin çoğu gerçek anlamından uzaklaşarak yeni bir anlam kazanır.
3
Anlam Eşleştirmesi
'Bozan' ifadesiyle bu kalıpların yıkıldığı ve alışılmışın dışına çıkıldığı sonucuna varılır.
Eylemin niteliği, söz öbeğinin temel işlevini belirler.

Key Concept

Söz öbeklerinin bağlam içerisinde kazandığı mecazi anlamı belirleme.

Hints

1
Cümledeki 'yenilikçi' kelimesine odaklanın; bu kelime mevcut düzenin ötesine geçildiğini fısıldar.
2
'Ezber' kelimesi burada bir ders çalışma yöntemi değil, sorgulanmadan yapılan rutinleri temsil eder.
3
'Ezber bozmak' deyimi, genellikle alışılmışın dışına çıkmak ve şaşırtıcı bir farklılık yaratmak durumları için kullanılır.

Practice More

Benzer anlamlar taşıyan 'kabuğunu kırmak' veya 'statükoyu sarsmak' gibi ifadelerin geçtiği örnekleri inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Söz öbeğinin yerine 'alışılmışın dışına çıkan' veya 'kalıpları yıkan' ifadelerini koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 73Question

Hukuk sisteminde bir davanın hakkaniyetle karara bağlanması, toplanan delillerin ince eleyip sık dokunarak değerlendirilmesini ve adaletin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde tesis edilmesini gerektirir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir konuyu en küçük ayrıntısına kadar büyük bir dikkat ve titizlikle incelemek

Answer

Bir konuyu en küçük ayrıntısına kadar büyük bir dikkat ve titizlikle incelemek
Doğru cevap olan ifade, 'ince eleyip sık dokumak' deyiminin Türkçedeki standart karşılığını yansıtmaktadır. Cümlede geçen 'delillerin değerlendirilmesi' ve 'şüpheye yer bırakmamak' vurguları, bir işin yüzeysel değil, en ince detayına kadar büyük bir özenle yapıldığını göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili ifadeyi ve bağlamı belirleme
İfade 'ince eleyip sık dokumak', bağlam ise 'hukuk, delil değerlendirme ve adalet'tir.
Söz öbeklerinin anlamı cümle içindeki kullanımına göre kesinleşir.
2
Söz öbeğinin mecaz anlamını analiz etme
'İnce elemek' ve 'sık dokumak' eylemleri, bir süzgeçten geçirme ve hata payını yok etme çabasını simgeler.
Deyimler genellikle somut olaylardan yola çıkarak soyut kavramları (titizlik gibi) anlatır.
3
Metinle uyumu kontrol etme
'Şüpheye yer bırakmayacak şekilde' ifadesi, 'titiz inceleme' anlamını destekler.
Cümlenin geri kalanı, seçilen anlamın doğruluğunu teyit eden ipuçları sunar.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Mecaz Anlam ve Titizlik Kavramı

Hints

1
Cümledeki 'şüpheye yer bırakmayacak şekilde' ifadesine dikkat edin; bu durum nasıl bir çalışma gerektirir?
2
'Elek' ve 'dokuma' kelimeleri bir işin ne kadar sıkı ve detaylı yapıldığını simgeler.
3
Bu deyim, 'titizlik' ve 'ayrıntılara önem verme' kavramlarıyla doğrudan ilişkilidir.

Practice More

Benzer anlamlara gelen 'kılı kırk yarmak' deyimini de inceleyerek aralarındaki nüansı kavrayabilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 74Question

Kamu kurumlarında bürokrasiyi azaltmaya yönelik çalışmalar yapılırken, mevcut yasal düzenlemeleri ve hiyerarşik yapıyı dikkate almadan yeni sistemler kurmaya çalışmak adeta <u>akıntıya kürek çekmek</u> gibidir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Olumsuz şartlara rağmen gerçekleşmesi imkânsız olan bir iş için boşuna emek harcamak

Answer

Olumsuz şartlara rağmen gerçekleşmesi imkânsız olan bir iş için boşuna emek harcamak
Akıntıya kürek çekmek deyimi, mevcut şartların veya genel gidişatın aksine hareket ederek, sonuç alınamayacak bir durum için boş yere enerji ve zaman harcamayı ifade eder. Cümlede geçen 'yasal düzenlemeleri dikkate almadan sistem kurmak' eylemi, gidişata (akıntıya) aykırı olduğu için başarısızlığa mahkûmdur ve 'boşuna emek harcamak' anlamını tam olarak karşılar.

Step-by-Step Solution

1
Bağlamı Analiz Et
Cümlede, yasal düzenlemeleri dikkate almamanın işleri zorlaştırdığı belirtiliyor.
Söz öbeğinin anlamını belirlemek için cümlenin genel iletisini anlamak gerekir.
2
Söz Öbeğinin Mecaz Anlamını Düşün
'Akıntıya kürek çekmek', suyun akış yönünün tersine gitmeye çalışarak yorulmak demektir.
Türkçedeki deyimler genellikle fiziksel bir eylem üzerinden soyut bir durumu betimler.
3
Eşleştirme Yap
Akıntıya karşı gitmek nasıl faydasızsa, yanlış yöntemle bir işi yapmaya çalışmak da o derece 'boşuna emek' harcamaktır.
Deyimin mecaz anlamı ile seçeneklerdeki tanımlar karşılaştırılır.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Mecaz Anlam ve Deyim Yorumlama

Hints

1
Cümledeki 'dikkate almadan' ifadesinin işin sonucunu nasıl etkileyeceğini düşünün.
2
Akıntıya karşı kürek çeken birinin ilerlemesi mümkün müdür yoksa sadece yorulur mu?
3
Bu deyim, yanlış bir yöntemle imkânsız bir şeyi yapmaya çalışırken harcanan beyhude çabayı anlatır.

Practice More

Benzer anlamdaki 'havanda su dövmek' deyimini araştırarak aradaki farkı öğrenin.
Estimated Time:45s
Question 75Question

Yeni atandığı birimde yıllardır birikmiş olan dosyaları tasnif ederken adeta iğneyle kuyu kazıyor, her bir belgeyi büyük bir titizlikle inceliyordu.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kısıtlı imkânlarla, büyük bir sabır ve titizlik göstererek zor bir işi başarmaya çalışmak

Answer

Kısıtlı imkânlarla, büyük bir sabır ve titizlik göstererek zor bir işi başarmaya çalışmak
Doğru cevap olan ifade, 'iğneyle kuyu kazmak' deyiminin Türkçedeki tam karşılığıdır. Deyim; eldeki imkânlar çok az olsa dahi, hedefe ulaşmak için gösterilen üstün sabrı ve titiz çalışmayı simgeler. Cümledeki dosya tasnif etme süreci de bu sabırlı çalışmaya örnektir.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili 'iğneyle kuyu kazmak' deyimindeki unsurları analiz edin.
İğne çok küçük ve yetersiz bir araçtır, kuyu kazmak ise büyük ve zorlu bir iştir.
Deyimin mantığını kavramak için kullanılan metaforların (iğne ve kuyu) işlevini anlamak gerekir.
2
Deyimin cümle içindeki kullanım bağlamına bakın.
Dosyaların titizlikle incelenmesi ve tasnif edilmesi sabır gerektiren bir sürece işaret etmektedir.
Bağlam, deyimin hangi anlamda (olumlu çaba mı yoksa boşuna uğraş mı) kullanıldığını netleştirir.
3
Seçenekler arasında sabır, titizlik ve zorluk içeren anlamı bulun.
Kısıtlı imkân ve sabırla başarmaya çalışmak ifadesinin deyimi tam karşıladığı görülür.
Türkçede 'iğneyle kuyu kazmak' kalıplaşmış olarak bu anlamda kullanılır.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Anlam (Deyimler)

Hints

1
Deyimin içindeki 'iğne' ve 'kuyu' kelimelerinin birbirine oranla büyüklüğünü ve işlevini düşünün.
2
İğne ile kuyu kazmaya çalışmak ne kadar zaman ve nasıl bir dikkat gerektirir?
3
Bu deyim, çok yavaş ilerleyen ama büyük bir sebatla sürdürülen zor işler için kullanılır.

Practice More

Benzer şekilde sabır ve azim vurgulayan 'sabırla koruk helva olur' gibi atasözlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 76Question

Kurum içindeki verimliliği artırmak adına düzenlenen toplantılarda, somut çözüm önerileri yerine sürekli geçmişteki hataların tartışılması, çalışanlar arasında havanda su dövüldüğü algısını oluşturmuştur. Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Boş yere uğraşmak, bir sonuç alınamayacak işlerle vakit kaybetmek

Answer

Deyim, bir sonuç alınamayacak işlerle boş yere vakit kaybetmek anlamını taşımaktadır.
Doğru cevap, deyimin mecaz anlamını tam olarak karşılamaktadır. 'Havanda su dövmek', yapılması mantıksız ve sonuçsuz bir eylemi temsil ederek, herhangi bir yarar sağlamayan uğraşları ifade etmek için kullanılır. Cümlede de çözüm üretilmeyen toplantıların bu durumda olduğu belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili 'havanda su dövmek' deyimini tespit et.
Deyimin gerçek anlamda (havanda su dövmek fiziksel olarak imkansız/faydasızdır) yapılamayacak bir işe işaret ettiği görülür.
Deyimlerin çoğu mecaz anlamlıdır ve mantıksız görünen eylemler genellikle boşa giden çabayı simgeler.
2
Cümledeki bağlam ipuçlarını (somut çözüm üretilememesi, sürekli eski hataların konuşulması) değerlendir.
Yapılan toplantıların verimsiz olduğu ve bir ilerleme kaydedilemediği sonucuna varılır.
Söz öbeklerinin anlamı, içinde bulundukları cümledeki diğer kelimelerle şekillenir.
3
Seçenekler arasından 'verimsizlik ve boşa giden emek' anlamını karşılayan ifadeyi bul.
Boş yere uğraşmak ve sonuç alınamayacak işlerle vakit kaybetmek ifadesi uygun bulunur.
Metindeki 'algı oluşturma' durumu, sürecin yararsızlığına yapılan bir eleştiridir.

Key Concept

Deyimlerin Cümledeki Anlamı

Hints

1
Deyimdeki 'su dövmek' eyleminin bir sonuç getirip getirmeyeceğini hayal edin.
2
Cümledeki 'somut çözüm önerisi olmaması' ifadesi, yapılan işin niteliği hakkında ne söyler?
3
Bu deyim, bir kişinin hiçbir işe yaramayan bir işle çok meşgul görünmesini eleştirmek için kullanılır.

Practice More

Benzer şekilde 'boşa kürek çekmek' deyiminin anlamını ve bu cümledeki kullanım farkını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Deyimi cümleden çıkarıp yerine seçeneklerdeki ifadeleri koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 77Question

Tarihçi, yalnızca yazılı belgelerin sunduğu hazır bilgilerle yetinmez. Onun asıl mahareti; antik bir vazodan, paslanmış bir kılıca kadar her türlü veriyi analiz ederek geçmişin dilsiz tanıklarını konuşturma yolundaki metodolojik çabasıdır. Bu çaba, tarihin karanlık dehlizlerinde unutulmuş gerçekleri gün yüzüne çıkarır.

Bu parçadaki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Maddi kültür kalıntılarından yola çıkarak tarihin bilinmeyen yönlerini yorumlayıp anlaşılır kılmak

Answer

Maddi kültür kalıntılarından yola çıkarak tarihin bilinmeyen yönlerini yorumlayıp anlaşılır kılmak
Parçada geçen 'dilsiz tanık' ifadesi, dile gelip konuşamayan ancak o dönemin yaşam tarzını, teknolojisini ve olaylarını yansıtan antik eşyaları temsil etmektedir. Bu nesneleri 'konuşturmak' ise, bir tarihçinin bu verileri yorumlayarak geçmişe dair gizli kalmış bilgileri gün ışığına çıkarması, yani onları anlaşılır hale getirmesi sürecidir. Bu nedenle 'nesnelerden yola çıkarak karanlık noktaları aydınlatmak' ifadesi tam karşılıktır.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili söz öbeğindeki 'dilsiz tanıklar' ifadesinin bağlam içindeki karşılığını belirlemek.
Bu ifadeyle; konuşma yetisi olmayan ancak geçmişe dair bilgi taşıyan antik vazolar, kılıçlar ve arkeolojik kalıntılar kastedilmiştir.
Söz öbeğinin temel bileşenlerini somutlaştırmak için.
2
'Konuşturma' eyleminin mecazi anlamını analiz etmek.
Cansız bir nesneyi konuşturmak, onu bilimsel yöntemlerle analiz ederek içindeki bilgiyi dışarı çıkarmak ve tarihsel bir gerçekliğe dönüştürmektir.
Eylemin hangi amaçla kullanıldığını saptamak için.
3
Belirlenen anlamları birleştirerek seçeneklerle karşılaştırmak.
Nesneler (dilsiz tanıklar) aracılığıyla geçmişi aydınlatma (konuşturma) fikrinin en iyi ifade edildiği yargıya ulaşılır.
Bağlamsal anlamı netleştirmek için.

Key Concept

Söz öbeklerinin bağlam içinde kazandığı mecazi ve yan anlamların tespiti

Hints

1
'Dilsiz tanıklar' ifadesiyle kastedilenlerin, metindeki örneklerden (vazo, kılıç) hareketle ne olduğunu düşünün.
2
Bir nesnenin konuşması mümkün olmadığına göre, onu 'konuşturmak' eylemi hangi bilimsel süreci (analiz, sentez, yorum) temsil ediyor olabilir?
3
Cansız nesnelerin taşıdığı veriyi kullanarak tarihin karanlık (bilinmeyen) taraflarını aydınlatma fikrine odaklanın.

Practice More

Benzer şekilde kullanılan 'satır aralarını okumak' veya 'iz sürmek' gibi söz öbeklerinin mecazi anlamları üzerine çalışabilirsiniz.

Alternative Method

Söz öbeğindeki kelimelerin gerçek anlamları ile bağlamdaki anlamları arasındaki zıtlığı bulun (Dilsiz/Konuşma). Bu zıtlık genellikle 'yorumlamak' veya 'anlam çıkarmak' gibi soyut bir eyleme işaret eder.
Estimated Time:1m 45s
Question 78Question

Bir eleştirmen, genç romancının son kitabı hakkında şu değerlendirmeyi yapmıştır: "Yazar, toplumsal çatışmaların tam merkezinde durmasına rağmen suya sabuna dokunmayan bir üslup benimsemiş; bu da karakterlerin derinliğini gölgede bırakmıştır."

Bu parçadaki altı çizili söz öbeğiyle yazarın üslubuna yönelik yapılan eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tartışmaya yol açabilecek riskli konulardan ve sorumluluktan kaçınması

Answer

Tartışmaya yol açabilecek riskli konulardan ve sorumluluktan kaçınması
Doğru seçenek, 'suya sabuna dokunmamak' deyiminin Türkçedeki tam karşılığı olan 'sakıncalı ve riskli durumlardan kaçınarak tarafsız görünmeye çalışmak' anlamını ifade etmektedir. Cümlede yazarın toplumsal meselelere yaklaşımında risk almadığı ve tartışmalardan uzak durduğu eleştirilmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki bağlamı analiz etme
Yazarın toplumsal çatışmaların içinde olduğu halde 'suya sabuna dokunmadığı' görülmektedir.
Deyimin anlamı cümledeki zıtlık veya paralelliklerden çıkarılır.
2
Deyimin mecaz anlamını belirleme
'Suya sabuna dokunmamak' ifadesi, bir işin tehlikeli veya sakıncalı yönlerine bulaşmamak demektir.
Türkçede deyimler genellikle gerçek anlamlarından uzaklaşmış mecazi yapılar taşır.
3
Seçeneklerle eşleştirme
Eleştirmenin yazarın riskli konulara girmediğini vurguladığı seçenek belirlenir.
Eleştiri, yazarın sorumluluk almaktan kaçınması üzerine kuruludur.

Key Concept

Deyimlerin Cümledeki Anlamı ve Bağlamsal Yorumu

Hints

1
Altı çizili ifadeyi gerçek anlamındaki (temizlik) değil, mecaz anlamıyla düşünmeye çalışın.
2
Cümledeki 'çatışmaların merkezinde durmasına rağmen' ifadesi, yazarın bu çatışmalara karşı takındığı tutumu niteliyor.
3
Bu deyim, başının ağrımasından korkan veya sorumluluk almak istemeyen kişilerin tavrını belirtmek için kullanılır.

Practice More

Bu deyimin karşıtı olan 'elini taşın altına koymak' deyimiyle ilgili soruları çözerek sorumluluk alma/kaçınma eksenindeki kavramları pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Deyimin yerine 'sorumluluk almamak' veya 'çekimser kalmak' ifadelerini koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 79Question

Gazeteci, kaleme aldığı makalelerde toplumsal sorunları sadece rapor etmekle kalmıyor; adeta yaşamın nabzını tutarak halkın duygu ve düşüncelerine tercüman oluyor.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Toplumsal değişimleri, güncel durumları ve halkın duyarlılıklarını yakından takip etmek

Answer

Deyimin mecaz anlamını karşılayan 'Toplumsal değişimleri, güncel durumları ve halkın duyarlılıklarını yakından takip etmek' ifadesi doğru cevaptır.
Toplumsal değişimleri ve halkın duyarlılıklarını takip etmek ifadesi doğrudur çünkü 'nabız tutmak' deyimi mecaz olarak bir durumun gidişatını, canlılığını ve gelişimini yakından izlemek, o konudaki eğilimleri anlamak manasına gelir. Cümlede gazetecinin toplumsal sorunlara yaklaşımı ve halkın sesini duyurması bu anlamı pekiştirmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili 'yaşamın nabzını tutmak' ifadesini analiz etme
Deyimin gerçek anlamı biyolojik bir ölçümdür ancak cümledeki bağlam toplumsaldır.
Deyimlerin cümle içindeki mecaz anlamlarını belirlemek çözümün temelidir.
2
Nabız kavramının yazınsal ve toplumsal karşılığını düşünme
Nabız canlılık ve hareketliliktir; nabız tutmak ise bu hareketliliğin yönünü ve hızını anlamaktır.
Söz öbeğinin çağrıştırdığı 'canlılık' ve 'takip' unsurlarını somutlaştırmak gerekir.
3
Bağlamla birleştirme
Gazetecinin yaşamın nabzını tutması, hayatın içindeki değişimleri ve halkın hislerini yakalamasıdır.
Cümlenin devamındaki 'halkın duygu ve düşüncelerine tercüman olmak' ifadesi bu anlamı destekler.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Bağlamsal Anlam

Hints

1
'Nabız' kelimesinin bir canlının yaşam belirtisi olduğunu ve bu belirtinin nasıl takip edildiğini düşünün.
2
Deyimlerin genellikle mecaz anlam taşıdığını hatırlayarak, 'toplumsal bir nabız' ifadesinin neyi temsil edebileceğine odaklanın.
3
Cümlede gazetecinin halkın duygu ve düşüncelerine tercüman olması, onun toplumdaki değişimleri ve güncel durumu ne kadar yakından izlediğini gösterir.

Practice More

Benzer şekilde 'yaşamın kıyısında durmak' veya 'zamanın imbiğinden geçmek' gibi sanatsal/toplumsal bağlamlı deyimleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 80Question

Tarihsel süreçte toplumların büyük dönüşümler yaşadığı dönemlerde liderlik pozisyonuna gelen bireyler, çoğu zaman kişisel çıkarlarını bir kenara bırakıp halkın refahı adına ateşten gömlek giymeyi kabul etmişlerdir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Büyük zorluklar ve tehlikeler içeren, özveri gerektiren bir sorumluluğu üstlenmek

Answer

Büyük zorluklar ve tehlikeler içeren, özveri gerektiren bir sorumluluğu üstlenmek.
Ateşten gömlek giymek deyimi, yerine getirilmesi çok güç, tehlikeli ve büyük fedakârlık gerektiren bir işi veya görevi kendi rızasıyla kabul etmek anlamına gelir. Cümledeki 'kişisel çıkarların bırakılması' ve 'halkın refahı adına' yapılması, bu durumun hem bir sorumluluk hem de bir özveri olduğunu netleştirmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Söz öbeğini parçalarına ayırarak temel kavramları belirle
'Ateşten gömlek' ve 'giymek' kavramları tespit edildi.
Mecaz anlamlı öbeklerde somut kelimelerin hangi soyut kavramları temsil ettiğini anlamak gerekir.
2
Kavramlar arasındaki anlamsal ilişkiyi kur
Ateş acıyı/tehlikeyi, gömlek ise kişiyi saran durumu/sorumluluğu temsil eder.
Deyimin kökenindeki 'katlanılması zor durum' mantığını kavramak için.
3
Cümledeki bağlamla anlamı test et
Liderlerin halk adına kişisel çıkarlarını bırakması, bir fedakârlık ve ağır bir sorumluluk üstlendiklerini doğrular.
Doğru anlamın metnin bütünüyle uyumlu olması gerekir.

Key Concept

Mecaz Anlamlı Deyimler ve Söz Öbekleri

Hints

1
'Ateş' ve 'gömlek' kelimelerinin yan yana gelmesinin yaratacağı fiziksel ve psikolojik durumu hayal edin.
2
Bu deyim genellikle bir liderin veya bir kahramanın, sonuçları kendisi için acı verici olsa da toplum için üstlendiği ağır görevler için kullanılır.
3
Halide Edip Adıvar'ın Milli Mücadele'yi anlatan 'Ateşten Gömlek' romanının ismini ve oradaki zorlu mücadeleyi hatırlayın.

Practice More

Benzer şekilde özveri anlatan 'elini taşın altına koymak' veya 'serden geçmek' gibi deyimlerin anlam farklarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Söz öbeğinin yerine 'büyük bir risk alarak zorlu bir görevi üstlenmek' ifadesini koyup cümlenin anlamlı olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 4 / 6Next