Anayasa Hukuku ve Türk Anayasa Tarihi
537 questions
Anayasası'nın hazırlık süreci, halkoylamasına sunulması ve bu dönemdeki hukuki düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Türk anayasal sürecinin ilk temel metni olan 1876 Kanun-i Esasi'nin, yılındaki köklü düzenlemelerden önceki orijinal hükümleri dikkate alındığında; yürütme organının yapısı ve bu organın parlamento ile olan hukuki ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi *yanlıştır*?
Kuvvetler ayrılığı ilkesinin "yumuşak" bir şekilde uygulandığı ve yasama ile yürütme organlarının birbiri üzerinde hukuki etki araçlarına sahip olduğu parlamenter hükümet sisteminde, yürütme organının yapısı ve siyasi sorumluluğuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
tarihli Kanun-i Esasi'nin ilk hali (orijinal metni) ile bu metinde parlamenter sisteme geçiş amacıyla yapılan değişiklikleri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi düzenlemeleriyle Padişah'ın yasama ve yürütme üzerindeki mutlak otoritesini sınırlayan gelişmelerden biri değildir?
Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) ve bu anayasada yılında yapılan değişikliklerin kapsamı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu döneme ait anayasal düzenlemelerden biri değildir?
1982 Anayasası, 12 Eylül 1980 askeri müdahalesinden sonra yeni bir anayasa metni oluşturmak üzere kurulan bir "Kurucu Meclis" tarafından hazırlanmıştır. Bu hazırlık sürecinde görev alan Kurucu Meclis, aşağıdaki organların hangilerinden oluşmuştur?
1961 Anayasası, Türk anayasa tarihinde 'çoğulcu demokrasi' anlayışına geçişi temsil ederken, yürütmeyi dengelemek ve temel hakları güvence altına almak adına birçok yeni kurumu anayasal düzene dahil etmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ilk kez 1961 Anayasası ile Türk hukuk sistemine giren kurumsal yapılardan biri değildir?
1924 Anayasası'nda yer alan; yasama yetkisi ve yürütme erkinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde toplanması ancak Meclisin yasama yetkisini bizzat, yürütme yetkisini ise Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu (İcra Vekilleri Heyeti) eliyle kullanması esası, bu anayasanın benimsediği hükûmet sistemi hakkında aşağıdakilerden hangisini doğrular?
Anayasa hukukunda kurucu iktidar teorisi, anayasayı yapan ve değiştiren güçler arasındaki farkı "hukuki bağlılık" kriterine göre belirler. Bu bağlamda, asli kurucu iktidarın hiçbir hukuk kuralıyla bağlı olmaması ve tali kurucu iktidarın ise mevcut anayasa ile sınırlandırılmış olması temel bir ayrım noktasıdır. Asli kurucu iktidarın sınırsızlığı ve tali kurucu iktidarın sınırlılığı üzerinden yapılan bir analizde; anayasada yer alan "değiştirme yasağı" (değiştirilemez maddeler), aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir sonucudur?
1924 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), 1921 Anayasası'nın eksiklerini tamamlayan, daha ayrıntılı ve sert bir anayasa olarak hazırlanmıştır. Bu anayasanın benimsediği devlet yapısı ve hükümet sistemi dikkate alındığında, 1924 Anayasası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Sert kuvvetler ayrılığı modelini esas alan ve yürütme erkinin demokratik meşruiyetini doğrudan halktan aldığı hükümet sistemlerinde, yasama ve yürütme organlarının birbirini dengelemesi ve denetlemesi (checks and balances) hayati bir öneme sahiptir.
Buna göre, başkanlık sistemi olarak adlandırılan bu modelde aşağıdakilerden hangisi yasama ve yürütme arasındaki denge ve denetleme mekanizmaları arasında yer almaz?
Osmanlı Devleti'nde anayasallaşma sürecinin ilk basamağı kabul edilen ve hazırlanış yöntemi bakımından diğer belgelerden farklı olarak, merkezi otorite ile yerel güçlerin (ayanların) karşılıklı rızasına dayanan "misak" (sözleşme) niteliğindeki belge aşağıdakilerden hangisidir?
Anayasası'nda ( ) yürütme organının bir kanadı olarak düzenlenen Cumhurbaşkanlığı makamı, seçim usulü ve görev süresi bakımından günümüzdeki düzenlemelerden önemli farklar içermektedir. Buna göre, Anayasası'nda öngörülen Cumhurbaşkanının seçimi ve nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Hükümet sistemleri, yasama ve yürütme kuvvetlerinin birbirleriyle olan ilişkilerine ve bu kuvvetlerin yapısal özelliklerine göre farklı isimler almaktadır. Bu bağlamda, başkanlık sistemini parlamenter sistemden ayıran temel yapısal ve işlevsel özellikler düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi başkanlık sistemine özgü, doğru bir bilgidir?
1982 Anayasası’nın hazırlık süreci, Kurucu Meclis’in yapısı ve taslak metnin kesinleşme aşamaları dikkate alındığında; sivil kanadı temsil eden Danışma Meclisi ile askeri kanadı temsil eden Milli Güvenlik Konseyi (MGK) arasındaki yetki ilişkisi ve halkoylaması süreci hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Hükümet sistemleri içerisinde "sert kuvvetler ayrılığı" ilkesinin benimsendiği, yürütme organının tek bir kişiden oluştuğu (monist yapı) ve yasama ile yürütme organlarının birbirinin hukuki varlığına son verme yetkisinin kural olarak bulunmadığı sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Anayasası ile benimsenen 'hukuk devleti' ve 'kuvvetler ayrılığı' ilkelerini güçlendirmek amacıyla oluşturulan 'çift meclisli' yasama yapısında; Millet Meclisi ile beraber görev yapan ikinci meclis kanadı aşağıdakilerden hangisidir?
1876 Kanun-i Esasi'nin 1909 yılındaki köklü değişikliklerden önceki orijinal metni ve bu metinle kurulan siyasi düzen dikkate alındığında; yasama, yürütme ve padişahın yetkileri bağlamında aşağıdakilerden hangisi doğru bir bilgidir?
1982 Anayasası’nda 2017 yılında gerçekleştirilen anayasa değişiklikleri ile kabul edilen hükümet sisteminin özellikleri ve Türk anayasa hukukundaki demokrasi modellerinin uygulanışı dikkate alındığında, yürütme organının hukuki yapısı ve siyasi sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Yarı doğrudan demokrasi uygulamalarında halkın, yasama organı tarafından kabul edilen ancak henüz yürürlüğe girmemiş olan bir kanun metnini, seçmenlerin belirli bir kısmının girişimiyle (imza toplama vb.) halk oyuna sunulmasını sağlayarak reddetme ve yürürlüğe girmesini engelleme yetkisine ne ad verilir?