İdare Hukuku

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısında, merkezi yönetimin (merkezi idare) kamu hizmetlerini tüm ülke düzeyinde yürütmek amacıyla Ankara dışındaki mülki birimlerde oluşturduğu "taşra teşkilatı" içerisinde aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?

Anayasa'nın 123. maddesinde düzenlenen "idarenin bütünlüğü" ilkesini hayata geçirmek amacıyla kullanılan "idari vesayet" yetkisinin hukuki rejimi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Türk idari teşkilat yapısında idarenin bütünlüğü ilkesi uyarınca, merkezden yönetim kuruluşları ile yerinden yönetim kuruluşları arasındaki koordinasyon ve denetim belirli hukuki araçlarla sağlanır. Bu doğrultuda, denetimi yapan ve denetlenen makamların farklı kamu tüzel kişiliklerine sahip olması durumunda karşımıza çıkan denetim türü idari vesayettir.

Buna göre, aşağıda verilen makamlar arasındaki denetim yetkilerinden hangisi bir "idari vesayet" örneğidir?

Türkiye'nin idari teşkilat yapısında merkezi yönetim, kamu hizmetlerini tüm ülke düzeyinde yürütmek ve merkezin kararlarını yerel düzeyde uygulamak amacıyla Ankara dışındaki birimlerden oluşan bir yapı kurmuştur. Bu yapı 'taşra teşkilatı' olarak adlandırılır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi merkezi yönetimin 'taşra teşkilatı' içerisinde yer alan birim veya görevlilerden biridir?

İdare hukukunda bireyler, idare ile kurdukları hukuki ilişkilerde şartları ve sonuçları kendi özgür iradeleriyle belirleyemezler. Bireyler; kanunlar ve düzenleyici işlemlerle önceden sınırları çizilmiş olan 'memur', 'öğrenci' veya 'vergi yükümlüsü' gibi belirli hukuki kalıpların ve konumların içine girerler. Bu konumların içeriği, tarafların isteğine bakılmaksızın idare tarafından tek taraflı olarak değiştirilebilir.

Metinde açıklanan bu durum, idare hukukunun aşağıdaki özelliklerinden hangisi ile doğrudan ilgilidir?

İdare hukukunda yer alan mal edinme yöntemlerinden 'kamulaştırma' ile 'devletleştirme' kurumları arasındaki temel farklar göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu iki yöntem arasındaki farklardan biri olarak gösterilebilir?

İdare hukukunda, bireylerin idare ile girdikleri hukuki ilişkilerde kural olarak "sözleşme serbestisi" ilkesi uygulanmaz. Bireyler, idare tarafından tek taraflı olarak düzenlenen ve kanunlarla önceden belirlenmiş olan genel, nesnel ve kişilik dışı bir hukuki rejime tabi olurlar. Bu durum, bireylerin kendi iradeleriyle bu rejimin içeriğini (hak ve ödevlerini) değiştirememeleri anlamına gelir.

Bu açıklamada vurgulanan idare hukuku özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

İdare hukukunda, idari teşkilatın parçaları arasındaki bütünlüğü sağlamak amacıyla kullanılan denetim yollarından biri olan 'hiyerarşi' yetkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdare hukukunda kamu düzenini korumak amacıyla yürütülen idari kolluk faaliyetleri; tüm ülkede ya da bir mülki sınır içerisinde yetkili olan 'genel idari kolluk' makamları tarafından yerine getirilir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de "genel idari kolluk" makamları arasında yer almaz?

İdare hukukunda idari işlemin unsurlarından olan 'yetki', idareye kanunla tanınan karar alma gücünü ve bu gücün sınırlarını ifade eder. Bu unsurun sakatlığı durumunda işlemin hukuki akıbeti, sakatlığın ağırlığına göre değişmektedir. Özellikle idarenin, devletin diğer temel erkleri olan yasama veya yargı organlarının görev alanına giren bir konuda işlem tesis etmesi durumu 'fonksiyon gasbı' olarak nitelendirilmekte ve bu işlem 'yokluk' yaptırımı ile karşılaşmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir 'fonksiyon gasbı' örneğidir?

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca disiplin cezalarının türleri, bu cezaların uygulanma usulleri ve memurun kariyer ilerlemesi üzerindeki hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İdare hukuku, idareye kamu yararını gerçekleştirebilmesi için kamu gücü ayrıcalıkları (tek taraflılık, doğrudan uygulama yetkisi vb.) tanırken; aynı zamanda idareyi özel hukukta bulunmayan bazı yükümlülükler (külfetler) altına da sokar. Örneğin, bir birey kendi mülkünü dilediği kişiye satabilirken; idarenin mal alımlarında veya personel istihdamında "fırsat eşitliği" ve "objektiflik" sağlamak amacıyla belirli yasal usullere (ihale, sınav vb.) uyması zorunludur. Buna göre, idarenin faaliyetlerinde uymak zorunda olduğu bu kısıtlayıcı usuller, idare hukukunun aşağıdaki özelliklerinden hangisi ile doğrudan ilişkilidir?

İdare hukukunda kolluk faaliyetleri; kamu düzenini korumaya yönelik önleyici işlemler (idari kolluk) ve suç işlendikten sonra yürütülen bastırıcı işlemler (adli kolluk) olarak iki temel kategoriye ayrılır. Bu iki faaliyet türü arasındaki geçiş, tabi olunan mevzuat ve hiyerarşik yapı göz önüne alındığında, genel idari kolluk personelinin görev ifasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan yanlıştır?

İdare hukuku, kamu gücünün kullanımı ve kamu hizmetlerinin yürütülmesini düzenleyen, özel hukuktan bağımsız kurallara sahip bir kamu hukuku dalıdır. Bu hukuk dalının yapısı ve işleyişi, onu diğer hukuk dallarından ayıran belirli karakteristik özellikler kazandırmıştır.

Buna göre, idare hukukunun genel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, "Kademe İlerlemesinin Durdurulması" cezasını gerektiren bir fiil işleyen memurun, bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunmaması hâlinde uygulanacak yaptırım ve sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

İdare hukukunda idarenin sorumluluğu; idarenin bir eylemi, işlemi veya ihmali sonucunda kişilerin uğradığı zararların tazmin edilmesini ifade eder. İdare, genellikle bir 'hizmet kusuru' (geç işleme, kötü işleme veya hiç işlememe) nedeniyle sorumlu tutulsa da, bazı durumlarda kusuru olmasa dahi 'kusursuz sorumluluk' esaslarına göre tazminat ödemekle yükümlüdür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi idarenin hukuka uygun bir faaliyeti sonucu belirli bir kişinin uğradığı özel zararın, toplumsal dengenin sağlanması amacıyla tazmin edilmesini öngören 'kamu külfetleri karşısında eşitlik (fedakarlığın denkleştirilmesi)' ilkesine uygun bir örnektir?

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısında 'idarenin bütünlüğü' ilkesini sağlamak amacıyla hiyerarşi ve idari vesayet denetimleri öngörülmüştür. Bu denetim yollarından hiyerarşi, aynı kamu tüzel kişiliği içerisindeki ast-üst ilişkisini; idari vesayet ise farklı kamu tüzel kişilikleri arasındaki denetim ilişkisini ifade eder. Buna göre, aşağıdaki yetki kullanımlarından hangisi 'hiyerarşi' gücüne bir örnektir?

İdarenin işlettiği bir yanıcı madde deposunda, mevzuatta öngörülen tüm yangın önleme ve soğutma sistemleri faal olmasına ve periyodik denetimlerin eksiksiz yapılmasına karşın; depolanan maddelerin kendi arasındaki kimyasal etkileşimi sonucu öngörülemeyen teknik bir reaksiyonla patlama meydana gelmiş ve çevre binalarda maddi hasar oluşmuştur. Yapılan incelemede, patlamaya yol açan herhangi bir dışsal etken (yıldırım düşmesi, deprem, sabotaj vb.) saptanmamıştır.

Buna göre, meydana gelen zararın tazmini konusunda idarenin sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdare hukukunda, idarenin bir zarardan sorumlu tutulabilmesi için zararın idari eylem veya işlemden kaynaklanması, yani aralarında bir "illiyet bağı" bulunması gerekir. Ancak bazı durumlarda mağdurun veya üçüncü bir kişinin kusuru, bu bağı tamamen kesebileceği gibi kısmen de etkileyebilir.

Aydınlatma sistemleri bozuk olan ve bekçisi bulunmayan bir kamu parkında, bir vatandaşın gece vakti üçüncü bir şahıs tarafından darp edilmesi olayında idarenin sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İdare tarafından işletilen bir liman tesisinde, denizde meydana gelen bir petrol sızıntısına müdahale etmek üzere acil müdahale ekibi görevlendirilmiştir. Ancak ekipler, müdahale gemilerinin periyodik bakımlarının bütçe yetersizliği bahanesiyle yapılmamış olması nedeniyle planlanandan $4$ saat geç yola çıkabilmiştir. Ekiplerin yolda olduğu sırada, bölgede meteorolojik kayıtlarda daha önce hiç rastlanmamış şiddette ve aniden yön değiştiren bir fırtına (mücbir sebep) patlak vermiştir. Fırtına nedeniyle yayılan petrol, kıyıdaki bir balıkçı köyünün tesislerini kullanılamaz hale getirmiştir. Yapılan teknik incelemede; 'fırtınanın şiddetinin petrolü her durumda yayacağı, ancak ekipler zamanında ulaşabilseydi bariyer sisteminin fırtınadan önce kurulabileceği ve balıkçı tesislerinin zarar görmesinin kesinlikle önlenebileceği' saptanmıştır.

Bu olayda idarenin mali sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?