İdari İşlemler

59 questions

Question 21Question →

İdare hukukunda 'yetki' unsuru, idari işlemi tesis etme konusunda hukuk düzenince belirlenmiş makam veya kişiyi ifade eder. Bir kamu görevlisinin, idareye tamamen yabancı bir kişi olmamasına rağmen, kendi görev alanına girmeyen ve başka bir idari makama ait olan bir konuda işlem tesis etmesi hali aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Show answer & explanation

Answer: Yetki Tecavüzü

Answer

İdari makamlar arasındaki yetki aşımı durumunu ifade eden Yetki Tecavüzü
Doğru cevap olan 'Yetki Tecavüzü', bir kamu görevlisinin veya idari makamın, idare içindeki bir başka makamın görev ve yetki alanına giren bir işlemi yapmasıdır. Örneğin bir Bakanın, Valinin yetkisindeki bir işlemi doğrudan yapması yetki tecavüzüdür.

Step-by-Step Solution

1
Failin statüsünü belirleme
İşlemi yapan kişi bir kamu görevlisidir (İdareye yabancı değildir).
Yetki gaspı ile yetki tecavüzü arasındaki temel farkı anlamak için failin idari statüsü kritiktir.
2
İşlemin alanını belirleme
İşlem idari bir alandadır ancak başka bir idari makama aittir.
İşlem yasama veya yargı alanında olsaydı fonksiyon gaspı söz konusu olurdu.
3
Kavramsal eşleştirme yapma
İdari makamlar arası yetki aşımı 'Yetki Tecavüzü' (Yetki Aşımı) olarak adlandırılır.
Bu tür sakatlıklar kural olarak iptal edilebilirlik yaptırımına tabidir.

Key Concept

İdari İşlemin Yetki Unsuru ve Sakatlık Halleri

Practice More

Yetki tecavüzünün 'iptal edilebilirlik' yaptırımına, yetki gaspının ise 'yokluk' yaptırımına tabi olduğunu hatırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 22Question →

İdari işlemlerin idare tarafından geri alınması (istirdat), işlemin tesis edildiği andan itibaren hukuk aleminden silinmesi sonucunu doğurur. Ancak hukuk devleti ilkesinin bir gereği olan 'kazanılmış hakların korunması', idarenin bu yetkisini belirli şartlarla sınırlandırmaktadır. Buna göre, idarenin sakat bir idari işlemi geri alma yetkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: İptal davası açma süresi geçtikten sonra, idari işlemde 'açık bir hata' (bariz hukuka aykırılık) bulunsa dahi idare bu işlemi artık geri alamaz.

Answer

İptal davası açma süresi geçtikten sonra bile işlemde 'açık bir hata' bulunması durumunda idarenin işlemi geri alma yetkisi devam eder; bu nedenle ilgili ifadenin 'geri alamaz' şeklinde belirtilmesi yanlıştır.
İdari yargılama hukukunda ve Danıştay içtihatlarında kabul edilen 'açık hata' doktrinine göre, idari işlemde ilk bakışta anlaşılabilen bariz bir hukuka aykırılık (örneğin yanlış maaş derecesi hesaplanması) varsa, bu işlem ilgilisi için kazanılmış hak doğurmaz. Dolayısıyla idare, 60 günlük genel dava açma süresi geçmiş olsa dahi, bu işlemi her zaman geri alabilir. Seçenekte belirtilen 'artık geri alamaz' ifadesi bu hukuki gerçeğe aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Geri alma işleminin hukuki niteliğini ve geçmişe etkili olma özelliğini belirlemek.
Geri alma, sakat bir işlemi yapıldığı andan itibaren hukuk düzeninden silen bir işlemdir.
İdari işlemlerin zaman içindeki etkisini anlamak için 'geri alma' ile 'kaldırma' arasındaki farkın bilinmesi gerekir.
2
Kazanılmış hakların geri alma üzerindeki sınırlayıcı etkisini değerlendirmek.
Sakat olan ancak hak doğuran işlemler, normal şartlarda ancak 60 günlük dava açma süresi içinde geri alınabilir.
Hukuki istikrar ilkesi gereği, belirli bir süreden sonra sakat işlemlerin bile kazanılmış hak oluşturabileceği kabul edilir.
3
Dava açma süresinden sonra bile geri alma yapılabilecek istisnai durumları (yokluk, hile, açık hata) tespit etmek.
İşlemde açık hata, ilgilinin hilesi veya yokluk derecesinde sakatlık varsa süre sınırlaması uygulanmaz.
Ağır hukuka aykırılık hallerinde kamu yararı ve hukuk devleti ilkesi, hukuki istikrardan üstün tutulur.
4
Seçeneklerdeki 'açık hata' ifadesinin doğruluğunu analiz etmek.
Danıştay'ın yerleşik içtihatlarına göre açık hata içeren işlemler her zaman geri alınabilir.
İptal davası açma süresinin geçmesinin bu tür ağır hatalı işlemleri 'dokunulmaz' kılmayacağını teyit etmek.

Key Concept

İdari İşlemlerin Geri Alınması ve Kazanılmış Haklar

Hints

1
İdarenin işlemlerini geri alma yetkisi ile kazanılmış hakların korunması arasındaki dengeyi düşünün.
2
Genellikle sakat işlemlerin geri alınması 60 günlük dava açma süresi ile sınırlıdır; ancak bazı ağır durumlar bu sürenin dışındadır.
3
Açık hata (bariz hukuki yanlışlık) durumunda idarenin hata yapma hakkı olmadığını ve bu hatanın her zaman düzeltilebileceğini unutmayın.

Practice More

İdari işlemlerin 'kaldırılması' (ileri etkili sonuçlar) ile 'geri alınması' (geçmişe etkili sonuçlar) arasındaki farkları karşılaştıran tabloyu inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 23Question →

İdari işlemlerin unsurlarındaki sakatlıkların derecesi, işlemin hukuk alemindeki akıbetini ve geçerliliğini doğrudan etkilemektedir. İdari bir makamın, anayasal olarak yasama veya yargı organının görev alanına giren bir konuda, kendisini yetkili görerek işlem tesis etmesi durumunda ortaya çıkan hukuki sakatlık türü ve bu işlemin yaptırımı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Fonksiyon gaspı - Yokluk

Answer

İdari makamın yasama veya yargı alanına müdahalesi 'Fonksiyon Gaspı' olarak adlandırılır ve yaptırımı 'Yokluk'tur.
İdarenin, devletin diğer temel fonksiyonları olan yasama (kanun yapma) veya yargı (hüküm verme) alanına giren bir konuda işlem yapması 'fonksiyon gaspı' teşkil eder. Bu durum, işlemin kurucu unsurlarından olan 'idari makamın yetkisi' sınırlarını aşarak devletin temel yapısına aykırılık oluşturduğu için, bu tür işlemler hukuk aleminde hiç oluşmamış sayılır ve yaptırımı 'yokluk'tur.

Step-by-Step Solution

1
İşlemi yapan makam ile işlemin konusunu analiz etme.
İşlem idari bir makam tarafından yapılmış ancak konu yargı veya yasama organına aittir.
Sakatlığın türünü belirlemek için yetki paylaşımının hangi düzeyde ihlal edildiğini anlamak gerekir.
2
Fonksiyon gaspı ile yetki gaspı arasındaki farkı ayırt etme.
Erkler arası (yasama-yürütme-yargı) yetki aşımı fonksiyon gaspıdır.
Yetki gaspı, idari sıfatı olmayanların işlem yapmasıyken; fonksiyon gaspı, idarenin diğer ana devlet fonksiyonlarına müdahalesidir.
3
Sakatlığın hukuki yaptırımını belirleme.
Fonksiyon gaspı, işlemin kurucu unsurlarını sakatladığı için yaptırımı yokluktur.
Hukuk düzeni, kuvvetler ayrılığına bu derece aykırı bir işlemin varlığını en başından reddeder.

Key Concept

İdari İşlemlerde Yetki Unsuru ve Fonksiyon Gaspı

Hints

1
İşlemin hangi devlet organının (Yasama, Yürütme, Yargı) alanına müdahale ettiğine dikkat edin.
2
Kuvvetler ayrılığı ilkesinin ihlali, idare hukukunda en ağır yetki sakatlığına yol açar.
3
Bir belediyenin boşanma kararı vermesi veya bir bakanlığın kanun maddesini yürürlükten kaldırması fonksiyon gaspıdır.

Practice More

İdari işlemlerin diğer unsurları olan 'şekil, sebep, konu ve amaç' üzerindeki sakatlık türlerini ve iptal davası sürelerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 24Question →

İdare hukukunda idari işlemlerin unsurlarındaki sakatlıklar, işlemin hukuk alemindeki geçerliliğini ve varlığını farklı derecelerde etkiler. Bir idari işlemin, idareye tamamen yabancı bir kişi (resmi bir sıfatı bulunmayan) tarafından tesis edilmesi veya idari bir makamın yasama ya da yargı organının görev alanına giren bir konuda işlem yapması durumunda ortaya çıkan hukuki yaptırım türü ve bu yaptırımın temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yokluk - İşlem hukuk aleminde hiç doğmamış sayılır ve her zaman ileri sürülebilir.

Answer

İdari işlemin kurucu unsurlarının yokluğu durumunda ortaya çıkan yaptırım 'Yokluk'tur; bu işlem hukuk aleminde hiç doğmamış sayılır ve her zaman ileri sürülebilir.
İdari işlemin unsurlarındaki sakatlık eğer işlemin kurucu unsurlarından birini (yetki, konu, irade açıklaması) etkiliyorsa, bu işlem hukuk aleminde hiç doğmamış kabul edilir. Resmi sıfatı bulunmayan bir kişinin işlem yapması (Yetki Gaspı) veya idarenin başka bir erkin alanına müdahale etmesi (Fonksiyon Gaspı), işlemin kurucu unsurlarındaki en ağır sakatlıklardır. Bu durumda ortaya çıkan 'Yokluk' yaptırımı gereği, işlem baştan itibaren geçersizdir ve herhangi bir dava açma süresiyle sınırlı olmaksızın her zaman geçersizliği ileri sürülebilir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemi tesis eden kişinin statüsünü analiz etme.
İşlemi yapanın resmi bir sıfatının olmaması 'Yetki Gaspı' olarak nitelendirilir.
Yetki unsuru, idari işlemin en temel kurucu unsurudur.
2
İşlemin kapsamını inceleme.
İdarenin yasama veya yargı yerine geçerek işlem yapması 'Fonksiyon Gaspı'dır.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği idare, diğer erklerin alanına müdahale edemez.
3
Sakatlığın derecesini belirleme.
Yetki gaspı ve fonksiyon gaspı durumları idari işlemin 'kurucu unsurlarında' bir eksiklik olduğunu gösterir.
Kurucu unsur eksikliği, işlemin 'iptal' değil 'yokluk' ile malul olmasına yol açar.
4
Yokluk yaptırımının sonuçlarını tespit etme.
Yok hükmündeki işlemler zamanaşımına tabi değildir, her zaman ileri sürülebilir ve idari yargı mercii tarafından re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır.
Hukuken hiç var olmamış bir işlemin sonuç doğurması mümkün değildir.

Key Concept

İdari İşlemlerde Sakatlık Türleri ve Yokluk Yaptırımı

Hints

1
İşlemi yapan kişinin devlet memuru veya yetkili bir görevli olup olmadığına dikkat edin.
2
İdarenin, yasama organının (TBMM) veya yargı organının (mahkemeler) yerine geçerek karar alması durumunu düşünün.
3
Kurucu unsurlardaki (en temel şartlar) bir eksikliğin, işlemin hukuk aleminde hiç var olamamasına yol açacağını hatırlayın.

Practice More

İdari işlemin 'yetki tecavüzü' (yetki aşımı) durumundaki hukuki sonucunu, yetki gaspı ile karşılaştırarak çalışabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 25Question →

İdare hukukunda idari işlemlerin yetki unsuru bakımından sakatlığı söz konusu olduğunda; idarenin, yasama veya yargı organının görev alanına giren bir konuda işlem tesis etmesi durumu ile bu işlemin karşılaşacağı hukuki yaptırım aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak eşleştirilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Fonksiyon gaspı - Yokluk

Answer

İdarenin yasama veya yargı organının yerine geçerek işlem yapması 'fonksiyon gaspı' olarak adlandırılır ve bu işlem 'yokluk' yaptırımına tabidir.
Doğru seçenekte belirtilen 'Fonksiyon gaspı - Yokluk' eşleşmesi, idarenin anayasal bir organın (örneğin TBMM veya Mahkeme) yerine geçerek işlem yapmasının tam karşılığıdır. Bu tür bir işlem, kurucu unsurlardan olan 'yetki' bakımından o kadar ağır bir sakatlık taşır ki, hukuk düzeni bu işlemi baştan itibaren ölü doğmuş kabul ederek 'yokluk' yaptırımı ile karşılar.

Step-by-Step Solution

1
İdari işlemin yetki unsuru açısından sakatlık türleri belirlenir.
İşlemin başka bir devlet erkinin alanına girip girmediği kontrol edilir.
Yetki sakatlıkları; fonksiyon gaspı, yetki gaspı ve yetki tecavüzü olarak farklı sonuçlar doğurur.
2
Yasama veya yargı organının görevine giren bir konuda idarenin işlem yapması tanımlanır.
Bu durumun 'fonksiyon gaspı' olduğu tespit edilir.
Fonksiyon (erkler) arası bir müdahale söz konusudur.
3
Fonksiyon gaspının hukuk alemindeki karşılığı olan müeyyide belirlenir.
İşlemin 'yokluk' yaptırımı ile sakat olduğu sonucuna varılır.
Bu derece ağır yetki sakatlıkları hukuk sisteminde işlemin hiç doğmamış sayılmasına (yokluk) yol açar.

Key Concept

Yetki Unsuru Sakatlıkları: Fonksiyon Gaspı ve Yokluk

Hints

1
İdarenin yasama veya yargı gibi farklı 'güçlerin' yerine geçmesi durumuna odaklanın.
2
Bu durum 'erkler ayrılığı' ilkesinin ihlali olup, idare hukuku literatüründe 'fonksiyon' kelimesiyle ifade edilir.
3
Bu kadar ağır bir yetki aşımı, işlemin hukuk dünyasında hiç var olmaması sonucunu doğurur; bu yaptırımın adı nedir?

Practice More

İdari işlemlerin diğer unsurları olan 'sebep' ve 'maksat' unsurlarındaki sakatlıkların hangi yargısal denetimle iptal edilebildiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 26Question →

İdari işlemler, yetkili idari makamlar tarafından tesis edildikleri andan itibaren, aksi bir yargı kararı ile saptanana kadar 'hukuka uygun' kabul edilirler. Bu varsayım sayesinde idare, bir işlemin hukuka aykırı olduğu iddia edilse dahi, mahkeme tarafından yürütmeyi durdurma veya iptal kararı verilmediği sürece o işlemi uygulamaya devam edebilir.

İdare hukukunda bu duruma verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hukuka uygunluk karinesi

Answer

İdari işlemlerin aksi ispatlanana kadar geçerli ve hukuka uygun kabul edilmesine 'Hukuka uygunluk karinesi' denir.
Hukuka uygunluk karinesi, idarenin faaliyetlerini kesintisiz sürdürebilmesi için kabul edilen bir ilkedir. Bu ilke gereği, bir idari işlem tesis edildiği andan itibaren geçerli bir hukuk normu gibi sonuç doğurur ve aksi bir yargı kararıyla ispatlanana kadar hukuka uygun olduğu varsayılır.

Step-by-Step Solution

1
İdari işlemin hukuk alemindeki geçerlilik durumunu tanımlayan anahtar kelimeleri tespit etmek.
'Aksi bir yargı kararı ile saptanana kadar hukuka uygun kabul edilme' ifadesinin bir varsayım (karine) olduğu anlaşıldı.
İdare hukukunda kavramların tanımları, işlemin niteliğini belirlemede temeldir.
2
Kavramlar arasındaki farkı ayırt etmek (Hukukilik vs. Uygulanabilirlik).
İşlemin sadece kurulması değil, mahkeme kararına kadar doğru sayılması ilkesinin adı belirlendi.
Öğrencinin 'İcrailik' (uygulanabilirlik) ile 'Karine' (varsayım) farkını anlaması sağlanır.

Key Concept

Hukuka Uygunluk Karinesi

Hints

1
İdari işlemlerin, mahkemece iptal edilene kadar 'doğru' kabul edildiğini unutmayın.
2
Bu kavram, kamu hizmetlerinin bir itirazla hemen durmasını engelleyen bir 'varsayım'dır.
3
Hukukta bir durumun aksi ispatlanana kadar var sayılmasına 'karine' denir.

Practice More

İdari işlemlerin bu özelliği nedeniyle, bir işlemin durdurulması için mahkemeden ayrıca 'Yürütmeyi Durdurma' kararı talep edilmesi gerekir.
Estimated Time:45s
Question 27Question →

İdari işlemlerin geçerliliği için yetki, şekil, sebep, konu ve maksat olmak üzere 55 temel unsurun hukuka uygun şekilde bir arada bulunması gerekir.

Belediye sınırları içerisinde ruhsatsız olarak inşa edildiği (A) tespit edilen bir yapının, yetkili belediye organı tarafından yıkımına karar verilmesi (B) işleminde; (A) ve (B) ifadeleri sırasıyla idari işlemin hangi unsurlarını temsil etmektedir?

Show answer & explanation

Answer: Sebep - Konu

Answer

Ruhsatsız yapı tespiti 'sebep' unsurunu, yıkım kararı ise 'konu' unsurunu temsil eder.
Doğru yanıt olan seçenek, idari işlemin beş unsurundan ikisini doğru şekilde tanımlar. Bir binanın ruhsatsız olması idareyi yıkım kararı almaya iten fiili bir durumdur (neden/sebep); binanın yıkılması kararı ise bu sürecin sonunda tesis edilen hukuki işlemin özüdür (sonuç/konu).

Step-by-Step Solution

1
İdari işlemi tetikleyen fiili veya hukuki gerekçeyi (nedeni) belirleme.
Ruhsatsız inşaatın varlığı, idareyi harekete geçiren 'neden' olduğu için sebep unsurudur.
Sebep unsuru, idareyi işlem tesis etmeye yönelten etkendir.
2
İdari işlemin hukuk dünyasında doğurduğu doğrudan sonucu (içeriği) belirleme.
Yapının yıkılmasına karar verilmesi, işlemin 'sonucu/içeriği' olduğu için konu unsurudur.
Konu unsuru, idari işlemin hukuki sonucunu ve içeriğini ifade eder.
3
Saptanan unsurları seçeneklerdeki sırasıyla eşleştirme.
(A) Sebep ve (B) Konu eşleşmesi doğru olarak belirlenir.
Soru kökündeki sıraya uygun olan doğru tanımlama budur.

Key Concept

İdari İşlemin Unsurları (Sebep ve Konu Ayrımı)

Hints

1
İdari işlemlerde 'Neden yapıldı?' sorusu sebebi, 'Ne yapıldı?' sorusu ise konuyu verir.
2
Ruhsatsız inşaat tespiti idareyi harekete geçiren gerekçedir.
3
Yıkım kararı, idarenin o olay karşısında aldığı nihai hukuki sonuçtur.

Practice More

Yetki ve usulde paralellik ilkesini hatırlayarak, bu yıkım kararını kimin geri alabileceği üzerine çalışabilirsiniz.

Alternative Method

Unsurları bir tablo üzerinde eşleştirerek; Yetki (Kim?), Şekil (Nasıl?), Sebep (Neden?), Konu (Ne?), Maksat (Niçin?) sorularını sorarak sonuca ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 28Question →

Kamu düzenini korumakla görevli bir valinin, yetki sınırları içindeki bir ilçede artan hırsızlık olaylarını engellemek amacıyla, ilgili suç için kanunda öngörülen hapis cezası miktarını iki katına çıkaran bir genelge yayımlaması durumunda; söz konusu işlem, idari işlemin hangi unsuru bakımından 'fonksiyon gaspı' teşkil ederek yok hükmünde sayılır?

Show answer & explanation

Answer: Yetki

Answer

İdari işlemin 'Yetki' unsuru bakımından sakatlık mevcuttur; çünkü idare, yasama organının görev alanına giren suç ve ceza belirleme yetkisini kullanarak fonksiyon gaspında bulunmuştur.
İdari işlemin yetki unsuru, işlemin hangi makam veya kamu görevlisi tarafından yapılabileceğini ifade eder. İdarenin, devletin diğer erkleri olan yasama (kanun koyma) veya yargı (hüküm verme) organlarının yerine geçerek işlem tesis etmesi 'fonksiyon gaspı' olarak adlandırılır. Senaryoda valinin kanunla düzenlenmesi gereken suç ve ceza alanında genelge ile değişiklik yapması, doğrudan yasama organının yetkisini gasp etmektir ve bu durum 'yokluk' yaptırımıyla sonuçlanan bir yetki sakatlığıdır.

Step-by-Step Solution

1
İşlemi yapan makamı ve işlemin içeriğini analiz edin.
Vali (yürütme/idari makam) yasama organının tekelinde olan suç ve ceza belirleme yetkisini kullanmıştır.
İdari işlemlerin 5 temel unsurundan ilki, işlemi yapmaya kimin yetkili olduğunu belirleyen 'yetki' unsurudur.
2
Sakatlığın derecesini ve türünü belirleyin.
İdarenin yasama veya yargı yetkisini kullanması 'fonksiyon gaspı' olarak nitelendirilir.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği bir erkin diğerinin alanına müdahalesi en ağır yetki sakatlığıdır.
3
Hukuki yaptırımı teşhis edin.
Fonksiyon gaspı ile sakatlanan işlemler 'yokluk' yaptırımına tabidir.
Ağır yetki tecavüzleri ve gasp durumları, işlemin hukuk dünyasında hiç oluşmamış sayılmasına neden olur.

Key Concept

İdari İşlemlerde Yetki Unsuru ve Fonksiyon Gaspı

Hints

1
Soruda işlemin 'kimin' (Vali) yetki alanında olduğu ve 'hangi devlet organının' (Yasama) görevini üstlendiği arasındaki çelişkiye odaklanın.

Practice More

İdari vesayet ve hiyerarşi arasındaki farkları inceleyerek yetki unsurunun teşkilat yapısındaki yerini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 29Question →

Bir belediye encümeni tarafından tesis edilen "imar kirliliğine neden olan yapının yıkılması" kararı, bir süre sonra yine aynı belediye encümeni tarafından alınan yeni bir kararla iptal edilmiştir. İlgili kanunda yıkım kararının hangi makamca kaldırılabileceğine dair özel bir hüküm yer almamaktadır. Belediyenin bu uygulaması, idare hukukundaki hangi temel ilkenin doğrudan bir sonucudur?

Show answer & explanation

Answer: Yetkide paralellik ilkesi

Answer

Belediyenin bu uygulaması 'Yetkide paralellik ilkesi' ile açıklanır.
İdare hukukunda 'yetki' unsurunun doğal bir sonucu olan yetkide paralellik ilkesi uyarınca; bir idari işlemi tesis etmeye kanunen yetkili kılınan makam, o işlemin aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece o işlemi geri almaya, kaldırmaya veya değiştirmeye de yetkilidir. Örnekte yıkım kararını alan Belediye Encümeni'nin, aynı kararı yine kendisinin kaldırması bu ilkenin gereğidir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemi ilk tesis eden makam ile işlemi ortadan kaldıran makamı karşılaştırın.
Her iki işlemin de 'Belediye Encümeni' tarafından yapıldığı görülmektedir.
Makamların aynı olması, yetki unsurundaki bir kuralın varlığına işaret eder.
2
Kanunda bu konuda özel bir hüküm olup olmadığını kontrol edin.
Soru metninde özel bir hüküm bulunmadığı belirtilmiştir.
Özel hüküm yoksa genel hukuk ilkeleri devreye girer.
3
Genel prensip olan 'Yetkide paralellik' ilkesini uygulayın.
İşlemi yapmaya yetkili olanın, bozmaya da yetkili olduğu sonucuna varılır.
İdare hukukunda yetki unsuru, aksine hüküm yoksa işlemi geri alma yetkisini de kapsar.

Key Concept

Yetkide Paralellik İlkesi

Hints

1
İşlemi ilk yapan makam ile sonradan iptal eden makamın aynı kişi/kurul olup olmadığına bakın.
2
Kanunda özel bir kural yoksa, 'işlemi yapan, bozmaya da yetkilidir' prensibini hatırlayın.
3
Bu ilke, yetki unsurunun bir alt kuralıdır ve yetkinin makam bazında 'paralel' olmasını gerektirir.

Practice More

İdari işlemin 'yetki tecavüzü' ve 'yetki gasbı' arasındaki farkları çalışarak yetki unsurundaki diğer sakatlık hallerini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 30Question →

İdare hukukunda, idarenin tesis ettiği hukuka aykırı bir "yararlandırıcı" (lehe) işlemi geri alma yetkisi belirli kurallara ve süre sınırlarına bağlanmıştır. Genel kural olarak bu tür işlemler ancak dava açma süresi içinde geri alınabilirken, bazı istisnai durumlarda bu süre sınırı uygulanmamaktadır.

Bir kamu kurumunda 8 yıl boyunca görev yapan bir memurun, işe giriş aşamasında sunduğu mezuniyet belgesinin sahte olduğunun idarece sonradan tespit edilmesi durumunda; idarenin bu atama işlemini geri alması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İlgilinin hilesi veya yalan beyanı söz konusu olduğu için idare, hukuka aykırı işlemi herhangi bir süre sınırı olmaksızın her zaman geri alabilir.

Answer

İlgilinin hilesi veya yalan beyanı söz konusu olduğu için idare, hukuka aykırı işlemi herhangi bir süre sınırı olmaksızın her zaman geri alabilir.
İdari yargı içtihatlarına (özellikle Danıştay'ın yerleşik kararlarına) göre, idari işlemler kural olarak 60 günlük dava açma süresi içinde geri alınabilir. Ancak işlemin sakatlığı; kişinin hilesi, yalan beyanı, idarenin açık hatası veya işlemin yoklukla malul olması durumlarından kaynaklanıyorsa, idare bu işlemi herhangi bir süre sınırına tabi olmaksızın her zaman geri alabilir. Sahte diploma kullanımı 'hile' kapsamına girdiği için doğru cevap bu ilkeyi yansıtan seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin niteliğini analiz etme
İşlem, bir memur ataması olduğu için 'bireysel' ve 'yararlandırıcı' (lehe) bir işlemdir.
Yararlandırıcı işlemlerin geri alınması, istikrar ilkesi gereği normalde kısıtlıdır.
2
Hukuka aykırılık nedenini belirleme
Hukuka aykırılık 'sahte diploma' yani 'hile ve yalan beyan' unsuruna dayanmaktadır.
Sakatlığın türü, geri alma süresini belirleyen temel kriterdir.
3
Danıştay içtihatlarını ve genel ilkeleri uygulama
Hile, açık hata ve yokluk durumlarında 60 günlük dava açma süresinin geçmesi idareyi engellemez.
Kişinin kendi hilesinden yararlanamayacağı ve hukuka aykırı durumun korunmayacağı ilkesi esastır.

Key Concept

İdari İşlemlerin Geri Alınmasında Süre Sınırı ve İstisnalar

Hints

1
İdari işlemlerin geri alınması, işlemin yapıldığı tarihten itibaren tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasıdır.
2
Normalde yararlandırıcı işlemler 60 gün içinde geri alınmalıdır; fakat sahtecilik ve hile gibi durumlar dürüstlük kuralına aykırıdır.
3
Kişinin kendi kusuru veya hilesiyle elde ettiği bir işlem, üzerinden ne kadar zaman geçerse geçsin idarece geri alınabilir; burada 'istikrar' değil 'hukuka uygunluk' korunur.

Practice More

İdari işlemin geri alınması (ex tunc) ile kaldırılması (ex nunc) arasındaki farkları ve sonuçlarını inceleyerek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 31Question →

İdare hukukunda idari işlemlerin geçerliliği; yetki, şekil, sebep, konu ve maksat olmak üzere 55 temel unsurun hukuka uygun şekilde bir arada bulunmasına bağlıdır. Bu unsurlardan 'maksat', idarenin bir işlemi tesis ederken ulaşmayı hedeflediği nihai amacı ifade eder.

Bir kamu kurumunun, bir hizmet alımı ihalesinde en avantajlı teklifi veren firmanın tüm teknik ve hukuki şartları sağladığını tespit etmesine rağmen, firma sahibinin geçmişteki bazı siyasi açıklamaları nedeniyle ihaleyi iptal etmesi durumunda; söz konusu işlem idari işlemin unsurlarından hangisi yönünden sakatlanmış olur?

Show answer & explanation

Answer: Maksat

Answer

İdarenin işlem tesis ederken kamu yararı dışında bir amaç gütmesi, işlemin 'maksat' (amaç) unsuru yönünden sakatlanmasına neden olur.
İdare hukukunda idari işlemlerin 'maksat' (amaç) unsuru, idarenin bir işlemi yaparken ulaşmak istediği nihai ve değişmez hedef olan 'kamu yararını' temsil eder. İdare, her türlü işleminde subjektif düşüncelerden, kişisel çıkarlardan veya siyasi mülahazalardan uzak durarak sadece kamu yararı doğrultusunda hareket etmelidir. Soruda belirtilen siyasi görüş ayrılığına dayalı iptal kararı, kamu yararı dışında bir amaca hizmet ettiği için maksat unsuru yönünden sakatlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
İdari işlemin unsurlarını analiz etme
İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat olmak üzere 55 unsuru olduğu belirlenir.
İdari işlemin hukuka uygunluk denetimi bu beş unsur üzerinden yapılır.
2
Olaydaki hukuka aykırılığın niteliğini tespit etme
İhalenin iptal edilme nedeninin 'siyasi görüş ayrılığı' olduğu görülür.
İdarenin tarafsızlık ilkesini bozarak subjektif bir saikle hareket edip etmediği kontrol edilir.
3
Aykırılığı uygun unsurla eşleştirme
Siyasi saik, idarenin ulaşmak istediği nihai hedefle (maksat) ilgilidir ve 'kamu yararı' ilkesine aykırıdır.
Maksat unsuru her zaman kamu yararını hedeflemelidir; aksi durum amaç saptırmasıdır.

Key Concept

İdari işlemin maksat unsuru ve kamu yararı zorunluluğu

Hints

1
İdarenin her işleminin temelinde 'kamu yararı' olmalıdır.
2
Siyasi düşünceler veya kişisel kin gibi durumlar idari işlemin 'amaç' yönünü ilgilendirir.
3
İşlemin unsurlarından hangisi idarenin ulaşmak istediği 'niyet' ile doğrudan ilişkilidir?

Practice More

İdari işlemin 'yetki' ve 'usulde paralellik' ilkelerini de içeren benzer bir senaryo çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 32Question →

Bir disiplin soruşturması devam ederken, adli yargı kolunda görev yapan bir mahkemenin, idari makamların yerine geçerek ilgili kamu görevlisi hakkında doğrudan 'memuriyetten çıkarma' kararı vermesi durumunda, bu işlemin hukuki niteliği ve tabi olduğu yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İşlem 'fonksiyon gaspı' ile sakatlanmıştır ve hukuk aleminde hiç doğmamış sayılarak 'yokluk' yaptırımına tabidir.

Answer

İşlem 'fonksiyon gaspı' ile sakatlanmıştır ve hukuk aleminde hiç doğmamış sayılarak 'yokluk' yaptırımına tabidir.
İdari işlemlerin yetki unsuru bakımından en ağır sakatlık hallerinden biri olan 'fonksiyon gaspı', yasama, yürütme veya yargı erklerinden birinin, diğerinin görev alanına giren bir konuda işlem tesis etmesidir. Soruda bir mahkemenin (yargı), idarenin (yürütme) yetkisindeki memuriyetten çıkarma işlemini yapması bu duruma örnektir. Bu derece ağır bir hukuka aykırılık, işlemin hukuk aleminde hiç doğmamış sayılmasına, yani 'yokluk' yaptırımına tabi olmasına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
İşlemi tesis eden makamı ve işlemin niteliğini analiz etme
İşlemi bir mahkeme (yargı organı) tesis etmiş, ancak işlem bir disiplin cezası (idari işlem) niteliğindedir.
İdari işlemler kural olarak sadece idare (yürütme) tarafından tesis edilebilir.
2
Erkler arasındaki sınırı kontrol etme
Yargı organı, yürütme organının 'münhasır' yetki alanına (idari fonksiyon) müdahale etmiştir.
Yasama, yürütme ve yargı erklerinden birinin diğerinin alanına girerek işlem yapması 'fonksiyon gaspı' olarak adlandırılır.
3
Hukuki yaptırımı belirleme
Fonksiyon gaspı, yetki unsurunun en ağır sakatlık halidir ve yaptırımı 'yokluk'tur.
Ağır ve bariz yetki tecavüzleri ile fonksiyon/yetki gaspları, işlemin hukuk aleminde hiç oluşmamasına neden olur.

Key Concept

Fonksiyon Gaspı ve Yokluk Yaptırımı

Hints

1
İdare hukukunda 'erkler ayrılığı'na aykırı olarak bir mahkemenin idari işlem yapması hangi kavramla ifade edilir?
2
Yetki sakatlıklarını şiddetine göre ayırın: Basit yetki tecavüzü (iptal), ağır ve bariz yetki tecavüzü/gasp (yokluk).
3
Bir yargı organının, yürütmenin (idarenin) fonksiyonunu üstlenmesi 'fonksiyon gaspı'dır ve bu kadar ağır bir hata işlemin ölü doğmasına neden olur.

Practice More

İdari işlemlerin diğer unsurları (sebep, konu, maksat, şekil) ve bu unsurlardaki sakatlıkların 'iptal' yaptırımı ile sonuçlanması durumlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 33Question →

İdari işlemin 'sebep' unsuru, idareyi bir işlem tesis etmeye sevk eden, işlemden önce gelen ve idarenin dışındaki objektif hukuki veya fiili durumdur. İdare, her işlemini mutlaka bir sebebe dayandırmak zorundadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir idari işlemin 'sebep' unsuruna örnek olarak gösterilebilir?

Show answer & explanation

Answer: Bir memurun izinsiz olarak görevine gelmemesi

Answer

Bir memurun izinsiz olarak görevine gelmemesi seçeneği, idari işlemin tesis edilmesine yol açan gerekçeyi (nedeni) ifade ettiği için doğru cevaptır.
İdari işlemin sebep unsuru, idareyi o işlemi yapmaya sevk eden fiili veya hukuki durumdur. Bir memurun görevine izinsiz gelmemesi fiili bir durumdur ve bu durum idarenin disiplin cezası vermesine zemin hazırlar. Dolayısıyla bu olay, tesis edilecek idari işlemin sebebidir.

Step-by-Step Solution

1
İdari işlemin beş temel unsurunu (yetki, şekil, sebep, konu, maksat) ve tanımlarını hatırlayın.
Sebep unsurunun, işlemden önce gelen ve idareyi o işlemi yapmaya yönelten durum olduğu belirlenir.
Soruda sorulan 'sebep' kavramının kapsamını netleştirmek için.
2
Seçeneklerde verilen durumları bu unsurlarla eşleştirin.
Kamu yararının 'maksat', imza yetkisinin 'yetki', yazılılığın 'şekil' ve mülkiyet değişiminin 'konu' olduğu görülür.
Hatalı seçenekleri elemek ve doğru eşleştirmeyi bulmak için.
3
Memurun göreve gelmemesi durumunun, idareyi (örneğin disiplin cezası vermeye) iten dışsal bir olay olup olmadığını değerlendirin.
Bu durumun tam olarak işlemi hazırlayan 'neden' (sebep) olduğu saptanır.
Tanım ile somut örneği doğrulamak için.

Key Concept

İdari İşlemin Sebep Unsuru

Hints

1
İdari işlemin beş temel unsuru vardır: Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat.
2
'Sebep' unsuru, idareyi harekete geçiren 'çünkü' sorusunun cevabıdır.
3
Örneğin; bir yerin ruhsatsız olması 'sebep', o yerin yıkılması ise işlemin 'konusu'dur.

Practice More

İdari işlemlerin 'yetki' unsuru sakatlıklarını (yetki gaspı, fonksiyon gaspı vb.) inceleyerek kavramları pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 34Question →

İdare hukukunda, idarenin karar alma sürecini hızlandırmak ve iş yükünü hafifletmek amacıyla başvurduğu 'yetki devri' ve 'imza yetkisi devri' yöntemleri, idari işlemin 'yetki' unsuru üzerinde farklı hukuki sonuçlar doğurur.

Bir bakanın, bakanlık bünyesindeki bir genel müdüre 'imza yetkisi' devretmesi durumunda, bu yetkiye dayanılarak tesis edilen idari işlemlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İmza yetkisine dayanılarak yapılan işlemden doğan hukuki ve idari sorumluluk, yetkinin asıl sahibi olan bakana aittir.

Answer

İmza yetkisine dayanılarak yapılan işlemden doğan hukuki ve idari sorumluluk, yetkinin asıl sahibi olan makama aittir.
İmza yetkisi devri, yetki devrinden farklı olarak, yetkinin kullanımını değil sadece işlemin fiziksel olarak imzalanması aşamasını kapsar. Bu yöntemde idari işlem, asıl yetki sahibi olan makam adına ve onun sorumluluğu altında yapılır. Dolayısıyla imza yetkisini devreden bakan, işlemin hem hukuki sonuçlarından hem de idari sorumluluğundan kurtulamaz; sorumluluk kendisinde kalmaya devam eder.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin niteliğini belirlemek
Soruda geçen durumun bir 'yetki devri' değil, 'imza yetkisi devri' olduğu tespit edilir.
Soruda bakanın genel müdüre yetkinin kendisini değil, imza yetkisini devrettiği belirtilmiştir.
2
İmza yetkisi devrinin sorumluluk ilkesini analiz etmek
İmza yetkisi devrinde imzanın 'başkasının adına' atıldığı ve işlemin asıl yetki sahibi adına tesis edildiği hatırlanır.
İmza yetkisi devrinde yetki makamdan ayrılmaz, bu nedenle sorumluluk da devredilmez.
3
Diğer özellikleri (şahsellik, kullanım, dayanak) karşılaştırmak
İmza yetkisinin şahsa bağlı olduğu, asıl makamın yetkisini koruduğu ve kanun şartı aranmadığı bilgileriyle seçenekler elenir.
Seçeneklerdeki yanlış bilgiler genellikle 'yetki devri' kurumuna ait özelliklerdir.

Key Concept

İmza Yetkisi Devri ve Yetki Devri Arasındaki Farklar

Hints

1
İmza yetkisi devri ile yetki devri aynı şey değildir; imza yetkisinde yetkinin kendisi değil, sadece belgenin imzalanması aşaması başkasına bırakılır.
2
İmza yetkisi devri 'şahsa bağlı' bir işlemdir. Yani bakan veya genel müdür değiştiğinde bu yetki sona erer.
3
Yetki devrinde sorumluluk devralan makama geçerken, imza yetkisi devrinde işlem 'bakan adına' yapıldığı için sorumluluk bakanda kalmaya devam eder.

Practice More

Yetki devri için anayasal bir zorunluluk olan 'kanuni dayanak' ilkesini tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 35Question →

Cumhurbaşkanı tarafından yürürlüğe konulan bir yönetmeliğin, bir süre sonra yine Cumhurbaşkanı tarafından ve aynı usuller takip edilerek yürürlükten kaldırılması gerekmektedir. İdare hukukunda aksi belirtilmedikçe, bir idari işlemin tesis edilmesinde uygulanan yetki ve usul şartlarının o işlemin sona erdirilmesinde de aynen aranması kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yetki ve usulde paralellik ilkesi

Answer

Yetki ve usulde paralellik ilkesi (İdari işlemi tesis eden makamın ve izlenen prosedürün, işlemin geri alınması veya kaldırılması süreçlerinde de aynı kalması kuralıdır.)
Yetki ve usulde paralellik ilkesi, idare hukukunun en temel prensiplerinden biridir. Bu ilkeye göre, bir idari işlemi yapmaya yetkili olan makam (yetkide paralellik) ve o işlemin yapılması için izlenen yöntem (usulde paralellik), kanunda aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece o işlemin değiştirilmesi, kaldırılması veya geri alınması işlemlerinde de aynen geçerlidir. Örnekte yönetmeliği yapan Cumhurbaşkanı olduğu için, onu kaldırma yetkisi de yine Cumhurbaşkanı'na aittir.

Step-by-Step Solution

1
İdari işlemin tesis (yapılış) aşamasındaki makamı ve usulü belirleyin.
Makam: Cumhurbaşkanı, Usul: Yönetmelik yayımlama prosedürü.
Paralellik ilkesi, başlangıçtaki şartların son aşamada da korunmasını gerektirir.
2
İşlemin sona erdirilmesi (kaldırılması) için gereken şartları hukuk kuralları çerçevesinde analiz edin.
Aksi bir kanun hükmü yoksa, işlemi yine Cumhurbaşkanı aynı usulle kaldırmalıdır.
İdare hukukunda simetri esastır; yetki ve şekil unsurları 'paralellik' arz eder.
3
Tespit edilen bu hukuki zorunluluğu karşılayan terimi seçenekler arasından bulun.
Yetki ve usulde paralellik ilkesi.
Bu kavram, idari işlemlerin hem yetki hem de şekil/usul unsurlarındaki bu simetriyi ifade eden teknik terimdir.

Key Concept

İdari İşlemlerde Paralellik İlkesi

Hints

1
Bir idari işlemi yapan makamın, o işlemi sona erdirme yetkisine de sahip olması gerektiğini hatırlayın.
2
Hukukta 'bir şey nasıl yapıldıysa öyle bozulur' mantığını yansıtan, hem makam hem de yöntem için geçerli olan ortak adı düşünün.
3
Cevap, iki farklı kavramın (yetki ve usul) aynı hizada veya eş değerde olmasını ifade eden 'paralellik' kelimesini içerir.

Practice More

Bu ilkenin istisnası olan durumları (örneğin bir işlemin kanunla doğrudan kaldırılması veya yetki devri durumları) inceleyerek konuyu derinleştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 36Question →

İdare hukukunda idarenin, karşı tarafın kabulüne veya rızasına ihtiyaç duymadan, sadece kendi irade beyanı ile hukuki sonuç doğurabilen işlemler tesis etmesi, idari işlemlerin aşağıdaki özelliklerinden hangisi ile tanımlanır?

Show answer & explanation

Answer: Tek taraflılık

Answer

İdari işlemlerin, idarenin tek yanlı irade beyanıyla sonuç doğurması 'tek taraflılık' özelliğidir.
Doğru cevap olan ifade, idarenin kamu gücünü kullanarak, muhatabın rızasını almadan sadece kendi iradesiyle hukuk düzeninde değişiklik yapabilmesini tanımlar. Bu durum idari işlemleri, her iki tarafın iradesinin uyuşmasını gerektiren özel hukuk sözleşmelerinden ayıran temel farktır.

Step-by-Step Solution

1
İdari işlemin tanımını analiz etme
İdari işlemler, idarenin kamu gücüne dayanarak tek taraflı iradesiyle tesis ettiği işlemlerdir.
İdare hukukunu özel hukuktan ayıran en temel fark, tarafların eşitliği yerine idarenin üstünlüğüdür.
2
İrade beyanının niteliğini belirleme
Soru kökünde vurgulanan 'ilgili rızasına ihtiyaç duyulmaması' durumu, iradenin sadece bir taraftan (idareden) gelmesinin yeterli olduğunu gösterir.
Bu durum doğrudan 'tek taraflılık' kavramına karşılık gelir.

Key Concept

İdari İşlemlerin Özellikleri: Tek Taraflılık

Hints

1
Özel hukuk sözleşmelerinde iki tarafın iradesi gerekirken, idari işlemlerde durum farklıdır.
2
İdarenin tek bir irade açıklamasıyla hukuki sonuç doğurabilmesine odaklanın.

Practice More

İdari işlemlerin icrailik ve resen icra özellikleri arasındaki farkları inceleyerek bilginizi derinleştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 37Question →

İdare hukukunda bir idari işlemin hukuk aleminde geçerli bir sonuç doğurabilmesi için beş temel unsur bakımından hukuka uygun olması gerekir. Buna göre; idari işlemi tesis eden kamu görevlisinin veya makamın, o işlemi yapmaya kanunen görevli ve mezun olması, idari işlemin aşağıdaki unsurlarından hangisi ile doğrudan ilgilidir?

Show answer & explanation

Answer: Yetki

Answer

İdari işlemi tesis eden makamın kanunen görevli olması 'Yetki' unsurudur.
Yetki unsuru, bir idari işlemin hukuk düzeni tarafından o işlemi yapmaya görevli kılınmış kişi veya makamlarca tesis edilmesini ifade eder. Eğer bir işlemi o konuda yetkisi olmayan bir makam yaparsa (örneğin bir memurun atamasını yetkisiz bir şefin yapması), işlem yetki unsuru bakımından sakat olur.

Step-by-Step Solution

1
İdari işlemin beş temel unsurunu (yetki, şekil, sebep, konu, maksat) hatırlayın.
Bu unsurlar işlemin hukuka uygunluğunu belirler.
Soruda sorulan kavramın hangi kategoriye girdiğini belirlemek için temel sınıflandırma gereklidir.
2
'İşlemi yapan makam veya kişi' vurgusunu analiz edin.
Bu vurgu, işlemin 'kimin' tarafından yapıldığına işaret eder.
İdarenin bir işlemi yapma 'gücü' ve 'görevi' hukukta yetki kavramıyla karşılanır.
3
Seçenekleri tanımlarıyla eşleştirin.
Yetki unsuru, kanunun bir makama tanıdığı karar alma gücüdür.
Doğru tanıma ulaşarak sorunun cevabı netleştirilir.

Key Concept

İdari İşlemin Unsurları (Yetki)

Hints

1
Bu kavram, 'İşlemi yapmaya kimin hakkı var?' sorusuna yanıt verir.
2
Anayasa'ya göre hiçbir kimse veya organ, kaynağını kanundan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz.
3
Bir valinin veya bakanın kendi görev alanındaki kararları alması bu unsurun bir gereğidir.

Practice More

Yetki unsurunun alt türleri olan 'yer yönünden yetki' ve 'zaman yönünden yetki' kavramlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 38Question →

İdare hukukunda "idari istikrar" ilkesi, hukuka aykırı da olsa tesis edilmiş olan işlemlerin belirli bir süre geçtikten sonra geri alınamayarak hukuk aleminde korunmasını ifade eder. Bir kamu kurumunda, atama için gerekli olan sertifika şartını taşımadığı halde tamamen idarenin kendi hatası sonucunda (kişinin herhangi bir hilesi veya yalan beyanı olmaksızın) bir personelin ataması yapılmıştır. Atama işleminin üzerinden 11 yıldan fazla süre geçtikten sonra bu hata idare tarafından fark edilmiştir.

Danıştay içtihatları ve idari istikrar ilkesi çerçevesinde, bu atama işleminin akıbetiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İşlem, ilgilinin hilesi bulunmadığı ve üzerinden dava açma süresi geçtiği için idari istikrar ilkesi gereği artık geri alınamaz.

Answer

İlgilinin hilesi bulunmadığı ve dava açma süresi geçtiği için işlem idari istikrar gereği geri alınamaz.
İdare hukukunda 'idari istikrar' ilkesi uyarınca, hukuka aykırı bir işlemin tesisinden itibaren 6060 günlük dava açma süresi geçtikten sonra, eğer ilgilinin hilesi veya açık hatası yoksa, o işlem artık idare tarafından geri alınamaz. Bu durumda kişinin lehine 'kazanılmış hak' oluştuğu kabul edilir. Olayda memurun hilesi olmadığı ve sürenin geçtiği belirtildiği için işlemin korunması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin sakatlık türünü analiz etmek
İşlemde 'yokluk' (unsur eksikliği) yoktur, sadece mevzuata aykırılık (iptal edilebilirlik) durumu vardır.
Kurucu unsurları tamam olan ancak içeriği hukuka aykırı olan işlemler yoklukla değil, butlan/iptal edilebilirlik ile maluldür.
2
Hile ve yalan beyan durumunu kontrol etmek
Olayda personelin herhangi bir hilesi veya yalan beyanı bulunmadığı belirtilmiştir.
Hile veya yalan beyan olması durumunda idare, işlemi süre sınırı olmaksızın her zaman geri alabilir.
3
Zaman faktörünü ve Danıştay içtihatlarını değerlendirmek
İşlemin üzerinden 11 yıl (6060 günden fazla) geçmiştir.
Danıştay'a göre, hile yoksa 6060 günlük dava açma süresi dolduktan sonra idare işlemi geri alamaz (İdari İstikrar).

Key Concept

İdari İşlemlerin Geri Alınması ve İdari İstikrar

Hints

1
İdari işlemlerin hukuk dünyasında kalıcılığı için öngörülen 'istikrar' ilkesini düşünün.
2
Danıştay'a göre idarenin kendi hatalarını düzeltmesi için tanınan süre, dava açma süresi olan 6060 gün ile paraleldir.
3
Eğer kişinin bir hilesi yoksa, 6060 günlük süre geçtikten sonra idare 'Yanlışlıkla atamışım' diyerek işlemi iptal edemez.

Practice More

İdari işlemlerin sakatlık türlerini (yokluk, fonksiyon gasbı, yetki tecavüzü) örneklerle pekiştirin.
Estimated Time:2m 30s
Question 39Question →

İdare hukukunda bir idari işlemin tesis edilmesiyle elde edilmek istenen hukuki sonuç, o işlemin 'konu' unsurunu oluşturur. Diğer bir deyişle konu; idari işlemin içeriği, muhtevası ve yarattığı hukuki değişikliktir. Buna göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca hakkında disiplin soruşturması yürütülen bir memurun görevine son verilmesi (ihraç edilmesi) durumunda, ortaya çıkan 'memurluk statüsünün sona ermesi' hali idari işlemin hangi unsuru kapsamında yer alır?

Show answer & explanation

Answer: Konu

Answer

İdari işlemin 'konu' unsuru, işlemin doğurduğu hukuki sonuç olan 'memurluk statüsünün sona ermesi' durumunu ifade eder.
İdari işlemin konu unsuru, o işlemin doğurduğu hukuki sonuçtur. Memuriyetten çıkarma işleminde memurun görevine son verilmesi ve statüsünün sona ermesi, işlemin yarattığı hukuki değişikliği yani 'konu'sunu oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
İdari işlemin beş temel unsurunu (yetki, şekil, sebep, konu, maksat) gözden geçirin.
Unsurların her birinin işlemin farklı bir aşamasını (kimin yaptığı, nasıl yaptığı, neden yaptığı, ne yaptığı, neyi amaçladığı) temsil ettiği görülür.
Soruda istenen 'hukuki sonuç' kavramının hangi unsura denk geldiğini belirlemek için temel tanımları bilmek gerekir.
2
Konu unsurunun tanımını analiz edin.
Konu unsuru, işlemin bizzat kendisi ve yarattığı hukuki etkidir.
Hukuki değişiklik ile işlemin konusunu eşleştirmek doğru cevaba ulaşmayı sağlar.
3
Örnekteki 'memurluk statüsünün sona ermesi' ifadesini bu tanımla karşılaştırın.
Memuriyetin sona ermesi, ihraç işleminin yarattığı doğrudan hukuki sonuçtur.
Bu durum işlemin sebebinden (suç teşkil eden fiil) veya maksadından (kamu yararı) farklı olarak, işlemin içeriğini yansıtır.

Key Concept

İdari İşlemin Unsurları: Konu Unsuru

Hints

1
İdari işlemin beş unsuru arasından, yapılan işlemin bizzat kendisini ve içeriğini anlatan kavramı düşünün.
2
Eğer 'Neden yapıldı?' diye sorsaydık 'Sebep', 'Kim yaptı?' diye sorsaydık 'Yetki' olurdu; 'Ne yapıldı ve sonuç ne oldu?' sorusu bizi doğru cevaba götürür.
3
İşlemin doğurduğu hukuki sonuç, o işlemin konusudur.

Practice More

İdari işlemin 'sebep' ve 'konu' unsurları arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamak için 'sebep-konu bağı' kavramını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 40Question →

5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca; cadde, sokak, meydan, park ve benzeri yerlere isim verilmesi yetkisi Belediye Meclisi'ne aittir. Bir belediye sınırları içerisindeki ana caddenin isminin, Belediye Meclisi kararı olmaksızın Belediye Başkanı'nın tek taraflı bir işlemiyle değiştirilmesi durumunda, bu idari işlem öncelikle hangi unsuru yönünden sakatlanmış olur?

Show answer & explanation

Answer: Yetki

Answer

İdari işlemin 'Yetki' unsuru sakatlanmıştır.
İdari işlemin 'yetki' unsuru, bir işlemin hukuk düzeni tarafından belirlenmiş hangi makam veya kamu görevlisi tarafından yapılabileceğini ifade eder. Kanunun açıkça Belediye Meclisi'ne verdiği bir yetkinin Belediye Başkanı tarafından kullanılması, 'yerine geçme' veya 'yetki tecavüzü' olarak adlandırılan bir yetki sakatlığına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
İşlemi tesis eden makamı ve yasal yetkiyi karşılaştır.
İşlemi Belediye Başkanı yapmış ancak kanuna göre yetki Belediye Meclisi'ndedir.
İdari işlemlerin hangi makam veya görevli tarafından yapılacağı kanunla belirlenmiş 'yetki' kurallarına tabidir.
2
Yetki unsuru içindeki ihlal türünü belirle.
Aynı tüzel kişilik içindeki bir organın (Başkan), diğerinin (Meclis) görev alanına girmesi 'yetki tecavüzü'dür.
Yetki unsuru; yer, zaman, kişi ve konu bakımından yetkiyi kapsar.

Key Concept

İdari İşlemin Yetki Unsuru ve Yetki Tecavüzü

Hints

1
İdari işlemin unsurlarını düşünürken 'Bu işlemi kim yapmaya yetkilidir?' sorusuna odaklanın.

Practice More

Yetki gasbı ile yetki tecavüzü arasındaki farkı, işlemi yapan kişinin kamu görevlisi sıfatı olup olmadığı üzerinden inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
PreviousPage 2 / 3Next
İdari İşlemler Practice Questions — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 2 | Examkin