Parlamento Kararları

80 questions

Question 61Question

Yasama organının gerçekleştirdiği işlemlerden biri olan "parlamento kararları", hukuki nitelikleri ve tabi oldukları denetim mekanizmaları bakımından "kanunlardan" ayrılmaktadır.

Buna göre, parlamento kararlarının hukuki rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kural olarak yargısal denetim dışındadırlar; ancak İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi kararları bu kuralın istisnasıdır.

Answer

Doğru ifade, parlamento kararlarının kural olarak yargısal denetim dışında olduğunu ancak İçtüzük, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi kararlarının bu kuralın istisnası olduğunu belirten seçenektir.
Parlamento kararları, Meclis'in kendi iç iradesiyle aldığı ve kural olarak dış bir onaya (Cumhurbaşkanı) ihtiyaç duymayan işlemlerdir. Bu işlemlerin en ayırt edici özelliği, kural olarak yargı yoluna kapalı olmalarıdır. Ancak demokratik denetim gereği Anayasa üç işlem için yargı yolunu açık tutmuştur: Meclis İçtüzüğü değişiklikleri, bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve bir milletvekilinin üyeliğinin düşürülmesi.

Step-by-Step Solution

1
Parlamento kararının tanımını yapın.
Meclis'in kanun dışındaki, genellikle kendi iç işleyişine yönelik işlemleridir.
Kanun ve parlamento kararı arasındaki temel farkı anlamak için gereklidir.
2
Onay ve yayımlanma sürecini kontrol edin.
Cumhurbaşkanı onayı gerekmez, Meclis kararıyla kesinleşir.
Cumhurbaşkanının yasama üzerindeki etkisinin sınırlarını belirlemek için önemlidir.
3
Yargısal denetim istisnalarını belirleyin.
Üç istisna vardır: Meclis İçtüzüğü, Dokunulmazlığın Kaldırılması, Milletvekilliğinin Düşmesi.
Anayasa'nın 85. maddesi ve ilgili diğer maddeler bu istisnaları açıkça düzenlemiştir.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Hukuki Rejimi ve Yargısal Denetim İstisnaları

Hints

1
Parlamento kararlarının kanunlardan en büyük farkı, Meclis'in kendi iç kararı olmasıdır.
2
Çoğu parlamento kararı için mahkemeye gidilemez, ancak 3 önemli istisnayı hatırlayın.
3
Cumhurbaşkanı'nın onay yetkisi sadece kanunlar üzerindedir; Meclis kararlarını veto edemez.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin bu 3 istisna kararı kaç gün içinde denetlediğini ve iptal isteminin süresini inceleyin.
Estimated Time:50s
Question 62Question

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından tesis edilen işlemlerden biri olan 'parlamento kararları'nın hukuki rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulmazlar ve Anayasa'da belirtilen üç istisna dışında yargısal denetim dışındadırlar.

Answer

Parlamento kararları kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulmazlar ve Anayasa'da belirtilen üç istisna (İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması, milletvekilliğinin düşmesi) dışında yargısal denetim dışındadırlar.
Parlamento kararları, yasama organının kendi iç düzenini sağlamak veya belirli bir hukuki durumu tespit etmek için aldığı kararlardır. Bu kararlar kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulmaz (doğrudan yürürlüğe girer veya ilan edilir) ve yine kural olarak yargı yolu kapalıdır. Ancak Anayasa'da sayılan üç istisna (İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması, milletvekilliğinin düşmesi) için Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu yapılabilir.

Step-by-Step Solution

1
Parlamento kararının Cumhurbaşkanı ile olan ilişkisini belirle.
Parlamento kararları için Cumhurbaşkanı'nın onay (yayımlama veya geri gönderme) yetkisi yoktur.
Bu işlemler TBMM'nin kendi iç işleyişi veya belirli durumları tespitine ilişkindir, kanun yapma prosedüründen farklıdır.
2
Yargısal denetim mekanizmasını analiz et.
Genel kural yargı yolunun kapalı olmasıdır; ancak 3 istisna (İçtüzük, dokunulmazlık, üyeliğin düşmesi) Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir.
Anayasa, yasama organının bu kritik işlemlerinde hukuki denetimi gerekli görmüştür.

Key Concept

Kanun ve Parlamento Kararı Ayrımı

Hints

1
TBMM'nin yaptığı her işlem kanun değildir; bazıları kendi iç işleyişiyle ilgilidir.
2
Kanunlar Cumhurbaşkanı'na giderken, parlamento kararları kural olarak Meclis içinde kesinleşir.
3
İçtüzük, Dokunulmazlık ve Üyeliğin Düşmesi dışında kalan parlamento kararlarına karşı dava açılamaz.

Practice More

Parlamento kararlarının yargısal denetime tabi olduğu 3 istisnayı ve başvuru sürelerini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:50s
Question 63Question

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yürütülen yasama faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan "kanunlar" ile "parlamento kararları" arasında hem oluşum süreçleri hem de yargısal denetimleri bakımından önemli farklar bulunmaktadır.

Parlamento kararlarının genel özellikleri ve kanunlarla olan farkları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: TBMM tarafından alınan tüm parlamento kararları, Anayasa uyarınca üye tam sayısının salt çoğunluğu olan en az 301301 milletvekilinin kabul oyu ile kesinleşir.

Answer

Tüm parlamento kararlarının üye tam sayısının salt çoğunluğu (301301 oy) ile alınması gerektiği ifadesi yanlıştır.
Parlamento kararlarının alınması için kural olarak üye tam sayısının salt çoğunluğu (301301) değil, toplantıya katılanların salt çoğunluğu yeterlidir. Bu sayı hiçbir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından (151151) az olamaz. Tüm kararların 301301 oy ile alınması zorunluluğu bulunmadığı için bu ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
İşlem türünü analiz etme
Soruda TBMM'nin "parlamento kararı" adı verilen işlemlerinin niteliği sorgulanmaktadır.
Kanun ve parlamento kararı arasındaki farkları bilmek, yasama organının çalışma usulünü anlamak için temeldir.
2
Cumhurbaşkanı ve Meclis ilişkisini değerlendirme
Parlamento kararları Cumhurbaşkanı onayına gitmez ve veto edilemez.
Kanunlar genel düzenleyici işlemlerken, parlamento kararları genellikle Meclisin iç işleyişine yöneliktir.
3
Yargısal denetim istisnalarını kontrol etme
Kural: Yargı yolu kapalı. İstisnalar: İçtüzük, Dokunulmazlık, Milletvekilliği.
Yasama işlemlerinin hukuki güvenliği için hangi işlemlerin denetlenebileceğini bilmek gerekir.
4
Karar yeter sayılarını kontrol etme
Genel kural "adi çoğunluk"tur; yani toplantıya katılanların salt çoğunluğu (151151'den az olmamak kaydıyla) yeterlidir.
Nitelikli çoğunluk (301301 ve üzeri) sadece Anayasa'da özel olarak belirtilen durumlarda aranır.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Hukuki Rejimi

Hints

1
Parlamento kararları ile kanunlar arasındaki en büyük farklardan biri onay mekanizmasıdır.
2
Anayasa Mahkemesi her Meclis kararını denetlemez; sadece 3 özel istisnayı inceler.
3
Meclis'teki genel karar alma usulünün 'toplantıya katılanların salt çoğunluğu' olduğunu hatırlayın.

Practice More

Parlamento kararı olup da yargı denetimine tabi olan 3 istisnai durumu ezberleyerek bu konudaki soruların çoğunu çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 64Question

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından alınan parlamento kararları kural olarak yargısal denetime tabi değildir. Ancak Anayasa, hukuk devleti ilkesi gereği bu kurala üç istisna getirerek belirli işlemler için "özel bir denetim rejimi" öngörmüştür.

Buna göre, TBMM Genel Kurulu tarafından alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilen ve Mahkemenin bu başvuruyu on beş gün içinde kesin karara bağlaması gereken işlemlerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı

Answer

Bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı, yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine taşınabilen ve mahkemenin on beş gün içinde karar vermesi gereken özel bir denetim rejimine tabidir.
Anayasa'nın 8585. maddesi uyarınca, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya belirli hallerde milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin TBMM kararlarına karşı; ilgili milletvekili veya bir diğer milletvekili tarafından 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal davası açılabilir. Anayasa Mahkemesi bu istemi en geç 1515 gün içinde kesin karara bağlamak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
TBMM işlemlerinin hukuki niteliğini ayırt etme
Meclis işlemleri 'Kanun' ve 'Parlamento Kararı' (PK) olarak ikiye ayrılır. Af ilanı gibi işlemler kanunken, dokunulmazlık ve içtüzük gibi işlemler PK'dır.
Yargısal denetim usulü işlemin hukuki niteliğine göre değişir.
2
Parlamento kararlarının yargısal denetim rejimini belirleme
PK'lar kural olarak denetlemez. İstisnalar: İçtüzük, Dokunulmazlığın Kaldırılması ve Milletvekilliğinin Düşürülmesi (bazı haller).
Anayasal istisnaları bilmek sorunun kapsamını daraltır.
3
İstisnalar arasındaki usul farkını analiz etme
İçtüzük denetimi 60 günlük başvuru süresine tabidir. Dokunulmazlık ve vekillik düşmesi ise 77 gün başvuru, 1515 gün karar süresine tabidir.
Soruda istenen 'on beş gün içinde kesin karar' şartı sadece bu iki özel duruma özgüdür.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Yargısal Denetimi ve İstisnai Süreler

Hints

1
TBMM kararlarının hangilerinin denetlenebildiğini hatırlayın (3 istisna).
2
İçtüzük denetimi ile vekillikle ilgili denetimler arasındaki süre farkına odaklanın.
3
Anayasa'nın 85. maddesindeki '7-15 kuralı' sadece dokunulmazlık ve vekillik düşmesi durumlarını kapsar.

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi hallerinden hangilerinin bu 7-15 günlük denetim rejimine dahil olmadığını araştırın (Örn: İstifa).
Estimated Time:1m 30s
Question 65Question

19821982 Anayasası’nın yasama organının işlemlerine dair belirlediği usul kuralları ile bu işlemlerin hukuki nitelikleri ve yargısal denetim rejimleri dikkate alındığında; kanunlar ve parlamento kararları hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması işlemi, özü itibarıyla bir 'izin' niteliği taşıdığından parlamento kararı sayılır; bu nedenle Cumhurbaşkanı’nın veto yetkisi dışında kalır ve yargısal denetimi yapılamaz.

Answer

Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması işleminin bir parlamento kararı olduğunu ve veto edilemeyeceğini savunan seçenek yanlıştır.
Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması, Anayasa'nın 9090. maddesine göre bir 'kanun'dur. Kanun olduğu için Cumhurbaşkanı'nın veto (geri gönderme) yetkisine tabidir. Ancak bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması anayasal olarak engellenmiştir. Seçenekte bu işlemin bir 'parlamento kararı' olduğu ve veto edilemeyeceği iddia edildiği için ifade hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
İşlemlerin hukuki niteliğini analiz et.
Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması işlemi, Anayasa'nın 9090. maddesinde açıkça 'kanunla' yapılacağı belirtilen bir işlemdir.
Bir işlemin parlamento kararı mı yoksa kanun mu olduğunu belirlemek, tabi olduğu denetim rejimini anlamak için ilk adımdır.
2
Cumhurbaşkanı'nın veto (geri gönderme) yetkisini değerlendir.
Cumhurbaşkanı, Bütçe Kanunu dışındaki tüm kanunları Meclis'e geri gönderebilir; dolayısıyla uygun bulma kanununu da geri gönderebilir.
Parlamento kararları Cumhurbaşkanı'na gönderilmezken, kanunlar onay veya veto için gönderilmek zorundadır.
3
Yargısal denetim istisnalarını kontrol et.
Anayasa 90/son90/son maddesi uyarınca milletlerarası andlaşmaların (ve onları uygun bulan kanunların) anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz.
İşlemin 'kanun' olması kural olarak yargı yolunu açsa da, bazı özel kanun türleri için anayasal bağışıklık tanınmıştır.

Key Concept

Kanun ve Parlamento Kararı Ayrımı

Hints

1
Bir işlemin isminin 'uygun bulma' veya 'karar verme' olması, onun mutlaka 'parlamento kararı' olduğu anlamına gelmez; Anayasa'daki 'kanunla yapılır' ibarelerine dikkat edin.

Practice More

Bütçe Kanunu'nun geri gönderilemeyen tek kanun olduğunu ve parlamento kararlarının neden Cumhurbaşkanı'na gönderilmediğini tekrar inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 66Question

1982 Anayasası'nda yasama organının yaptığı işlemler kural olarak "kanun" ve "parlamento kararı" şeklinde ikiye ayrılır. Parlamento kararları kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına tabi değildir ve yargısal denetim dışında tutulmuştur. Ancak "TBMM İçtüzüğü", bir parlamento kararı olmasına rağmen sahip olduğu bazı özellikler nedeniyle bu genel kuraldan ayrılmaktadır.

Buna göre, TBMM İçtüzüğü'nün hukuki rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bir parlamento kararı olmasına rağmen, Anayasa Mahkemesi tarafından hem şekil hem de esas bakımından denetlenebilen tek parlamento kararıdır.

Answer

İçtüzük, bir parlamento kararı olmasına rağmen Anayasa Mahkemesi tarafından hem şekil hem de esas bakımından denetlenebilen tek parlamento kararıdır.
TBMM İçtüzüğü, Anayasa'nın 148. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile birlikte Anayasa Mahkemesi tarafından hem usul (şekil) hem de içerik (esas) bakımından denetlenebilen bir belgedir. Bu yönüyle, sadece 'iptal' başvurusu yapılabilen ve sadece belirli anayasa maddelerine aykırılık iddiasıyla incelenen diğer iki istisnai parlamento kararından (dokunulmazlık ve üyelik kaybı) ayrılır.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin hukuki niteliğini belirle.
TBMM İçtüzüğü bir 'Parlamento Kararı'dır.
Meclis'in kendi iç çalışma düzenini belirlediği, dışa dönük olmayan bir düzenleyici işlemdir.
2
Yargısal denetim istisnalarını kontrol et.
Parlamento kararlarından sadece üçü (İçtüzük, Dokunulmazlık, Milletvekilliğinin Düşmesi) yargı denetimine tabidir.
Anayasa 148. maddesi bu istisnaları belirlemiştir.
3
Denetim kapsamını analiz et.
İçtüzük hem şekil hem esas yönünden denetlenir; diğerleri ise sadece iptal istemiyle incelenir.
İçtüzük, normlar hiyerarşisinde kanuna eşdeğer bir 'norm' denetimine tabi tutulmuştur.

Key Concept

Parlamento Kararlarında Yargısal Denetim İstisnaları

Hints

1
Parlamento kararlarından hangilerinin yargı denetimine tabi olduğunu hatırlayın.
2
İçtüzük ile Dokunulmazlığın kaldırılması arasındaki denetim farkına odaklanın (Şekil/Esas ayrımı).
3
Anayasa Madde 148: 'Kanunların, CBK'ların ve TBMM İçtüzüğünün... şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler.'

Practice More

Diğer iki parlamento kararının (dokunulmazlık ve üyelik kaybı) yargısal denetimindeki 7/15 kuralını tekrar edin.
Estimated Time:2m 0s
Question 67Question

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), anayasal yetkilerini kullanırken 'kanun' veya 'parlamento kararı' adı verilen iki farklı hukuki işlem türünü kullanır. Bu işlemlerin tabi olduğu hukuki rejim, yürürlüğe giriş süreçleri ve yargısal denetimleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Genel ve özel af ilanı ile milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması işlemleri; TBMM tarafından 'parlamento kararı' usulüyle yerine getirilen ve Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin bulunmadığı işlemlerdir.

Answer

Genel ve özel af ilanı ile milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması işlemlerinin parlamento kararı olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu işlemler kanunla yapılır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü genel/özel af ilanı ve milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması birer 'kanun'dur. Kanunlar, parlamento kararlarından farklı olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına tabidir ve Cumhurbaşkanı bu yasaları Meclis'e geri gönderebilir (veto edebilir). Parlamento kararları ise Meclis'in kendi iradesiyle kesinleşen işlemlerdir.

Step-by-Step Solution

1
TBMM işlemlerinin (Kanun vs. Parlamento Kararı) tasnifini hatırla.
Meclis işlemleri kural olarak kanunla, istisnai hallerde (iç düzen, seçim vb.) parlamento kararıyla yapılır.
Hangi işlemin hangi hukuki biçimle yapıldığını bilmek, tabi olduğu yargısal rejimi belirler.
2
Af ilanı ve milletlerarası antlaşma süreçlerinin hukuki niteliğini analiz et.
Anayasa madde 87 ve 90 uyarınca bu işlemler 'kanun' (yasama tasarrufu) ile gerçekleştirilir.
Özellikle 'karar' kelimesi içeren ifadeler öğrenciyi parlamento kararına yönlendirebilir ancak bunlar teknik olarak kanundur.
3
Onay ve denetim farklarını uygula.
Kanunlar Cumhurbaşkanı'nın onayına tabi iken, parlamento kararları kural olarak bu onay sürecinin dışındadır.
İşlemin niteliği, Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisini kullanıp kullanamayacağını belirler.

Key Concept

Parlamento Kararı ile Kanun Arasındaki Ayrım ve İstisnalar

Hints

1
TBMM'nin yaptığı her işlem parlamento kararı değildir; bazıları için 'kanun' çıkarılması zorunludur.
2
Af ilanı ve para basılması gibi işlemlerin Cumhurbaşkanı tarafından veto edilip edilemeyeceğini düşünün.
3
Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulan işlem bir kanundur ve Anayasa Mahkemesi denetimi dışında olması onu parlamento kararı yapmaz.

Practice More

TBMM'nin sadece parlamento kararı ile yaptığı 'Savaş İlanı' ve 'Seçimlerin Yenilenmesi' gibi diğer örnekleri inceleyin.

Alternative Method

İşlemin Cumhurbaşkanı'na gidip gitmediğine bakın. Eğer Cumhurbaşkanı bu işlemi meclise geri gönderebiliyorsa (veto), o işlem bir kanundur. Af ve Antlaşma Onay Uygun Bulma işlemlerinde bu yetki vardır.
Estimated Time:1m 30s
Question 68Question

Türk anayasa hukukunda TBMM’nin iradesini açıkladığı işlemler "kanun" ve "parlamento kararı" olarak iki temel gruba ayrılır. Parlamento kararları, kural olarak Cumhurbaşkanı’nın onayına (vetosuna) tabi olmayan ve yargısal denetim dışında kalan işlemlerdir. Ancak 19821982 Anayasası, bu genel kuralın dışına çıkarak üç özel parlamento kararının Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenmesine izin vermiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hem bir parlamento kararı niteliğindedir hem de Anayasa Mahkemesi’nin yargısal denetimine tabidir?

Show answer & explanation

Answer: Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı

Answer

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı, TBMM'nin bir parlamento kararıdır. 19821982 Anayasası uyarınca, bu karar alındıktan sonra ilgili milletvekili veya başka bir milletvekili tarafından 77 gün içinde Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu yapılabilir ve mahkeme 1515 gün içinde kesin kararını verir. Bu durum, parlamento kararlarının yargı denetimi dışı olması kuralının üç istisnasından biridir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin hukuki niteliğini belirle
Seçeneklerdeki işlemlerden hangilerinin 'Kanun', hangilerinin 'Parlamento Kararı' olduğunu ayırt et.
Parlamento kararları Cumhurbaşkanı onayına gitmezken, kanunlar gider.
2
Yargısal denetim istisnalarını hatırla
Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebilen üç parlamento kararı: 1- TBMM İçtüzüğü, 2- Yasama dokunulmazlığının kaldırılması, 3- Milletvekilliğinin düşürülmesi.
Genel kural olarak parlamento kararlarına karşı yargı yolu kapalıdır (yasama kısıntısı).
3
Eşleştirme yap
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması hem bir parlamento kararıdır hem de iptal davasına konu olabilir.
Milletvekillerinin serbestçe görev yapabilmesi için bu kararın yargı denetimine tabi tutulması anayasal bir güvencedir.

Key Concept

Parlamento Kararlarında Yargısal Denetim İstisnaları

Hints

1
Unutmayın; Meclis'in kendi çalışma düzeniyle veya üyelerinin hukuki statüsüyle ilgili kararlar genellikle parlamento kararıdır.

Practice More

Milletvekilliğinin düşürülmesi kararına karşı yargı yoluna başvuru sürelerini ve sürecini tekrar edin.
Estimated Time:50s
Question 69Question

Türk anayasa hukukunda yasama organının yaptığı işlemler "kanun" ve "parlamento kararı" olmak üzere iki temel gruba ayrılır. 19821982 Anayasası'nın bu iki işlem türü için öngördüğü hukuki rejimler dikkate alındığında, parlamento kararlarının özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Parlamento kararları kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulmaz ve kural olarak yargısal denetim dışındadır.

Answer

Parlamento kararlarının kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulmadığı ve kural olarak yargısal denetim dışında olduğu ifadesi doğrudur.
Parlamento kararları, TBMM'nin iç yapısına ve çalışma düzenine ilişkin işlemler olduğu için kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onay (veya veto) mekanizmasına tabi değildir ve yargısal denetim dışındadır. Bu özellikler onları kanunlardan ayıran temel hukuki farklardır.

Step-by-Step Solution

1
Kanun ve Parlamento Kararı ayrımını yapın.
Kanunlar dış dünyaya yönelik genel düzenlemelerdir; Parlamento Kararları ise Meclis'in iç işleyişine yönelik irade açıklamalarıdır.
Bu iki işlem türü farklı usul ve denetim rejimlerine tabidir.
2
Cumhurbaşkanı'nın onay yetkisini inceleyin.
Cumhurbaşkanı kanunları onaylar veya veto eder. Parlamento kararları ise Meclis'te kabul edilince kesinleşir, kural olarak onay gerektirmez.
Yasama organının özerkliği ilkesi gereği iç işlemler yürütmenin onayına bırakılmamıştır.
3
Yargısal denetim rejimini belirleyin.
Kanunlar AYM denetimine tabidir. Parlamento kararları ise kural olarak denetim dışıdır (33 istisna hariç).
19821982 Anayasası yasama işlemlerinin hızını ve özerkliğini korumak için parlamento kararlarını kural olarak yargı bağışıklığına almıştır.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Hukuki Rejimi ve İstisnaları

Hints

1
Parlamento kararlarının çoğunun TBMM Genel Kurulu'nda el kaldırılarak kabul edildiğini ve o anda bittiğini düşünün.
2
Kanunların yürürlüğe girmesi için Beştepe'ye (Cumhurbaşkanlığına) gitmesi şarttır, ancak parlamento kararlarının çoğu oraya hiç uğramaz.
3
Yargısal denetim konusunda 33 ünlü istisna (İçtüzük, dokunulmazlık, üyelik) dışında kalan tüm parlamento kararlarının dokunulmaz olduğunu hatırlayın.

Practice More

Yargısal denetime tabi olan 3 istisna parlamento kararının neler olduğunu ve bunların hangi sürelerde denetlendiğini incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Estimated Time:50s
Question 70Question

TBMM'nin yasama fonksiyonu kapsamında tesis ettiği "parlamento kararları" ile "kanunlar" arasındaki hukuki rejim farkları, hem onay süreci hem de yargısal denetim mekanizmaları açısından büyük önem taşımaktadır.

**19821982 Anayasası çerçevesinde parlamento kararlarının hukuki özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?**

Show answer & explanation

Answer: Parlamento kararları kural olarak Cumhurbaşkanının onayına veya veto yetkisine tabi değildir ve Anayasa'da belirtilen üç istisna dışında yargısal denetimden muaftır.

Answer

Parlamento kararları kural olarak Cumhurbaşkanının onayına (yayımlama/veto) tabi değildir ve Anayasa'da sayılan üç özel durum (İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması, milletvekilliğinin düşmesi) dışında yargısal denetimden muaftır.
Parlamento kararlarının kural olarak Cumhurbaşkanının onay (veto/yayımlama) sürecine tabi olmadığını ve Anayasa'da belirtilen üç istisna (İçtüzük değişikliği, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi) haricinde yargı yolunun kapalı olduğunu belirten ifade doğrudur. Bu kararlar TBMM Başkanlık Divanı tarafından ilan edilir.

Step-by-Step Solution

1
Parlamento kararının tanımını ve ilan sürecini belirle.
Parlamento kararları Meclis Başkanı tarafından ilan edilir, Cumhurbaşkanına onay için gönderilmez.
Yasama organının kendi iç işlemleri üzerinde yürütmenin (Cumhurbaşkanı) onay yetkisinin bulunmaması esastır.
2
Yargısal denetim rejimini analiz et.
Genel kural yargı yolunun kapalı olmasıdır.
Parlamento kararları kural olarak yasama dokunulmazlığı kapsamındadır.
3
Yargısal denetimin istisnalarını kontrol et.
33 istisna bulunur: TBMM İçtüzüğü, Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması, Milletvekilliğinin Düşürülmesi.
Anayasa bu üç işlem için bireylerin veya partilerin haklarını korumak adına yargı yolunu açık tutmuştur.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Hukuki Rejimi

Hints

1
TBMM'nin yaptığı hangi tür işlemlerin Cumhurbaşkanına gönderildiğini, hangilerinin ise Meclis'te sonuçlandığını hatırlayın.
2
Normalde yasama organının işlemlerine karşı yargı yolu açıktır; ancak parlamento kararları için 'yargısal bağışıklık' kuralı ve bunun 33 istisnası vardır.
3
Cumhurbaşkanı kanunları veto edebilir ancak Meclis'in kendi iç kararlarına (parlamento kararları) müdahale edemez. Yargı denetimi ise sadece İçtüzük ve vekillik statüsü ile ilgili kritik kararlarda mümkündür.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin denetlediği 33 istisnai parlamento kararının başvuru sürelerini ve iptal gerekçelerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 71Question

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), yasama yetkisini kullanarak "kanun" ve "parlamento kararı" olmak üzere iki temel işlem türü gerçekleştirir. Bu işlemler, hem oluşum süreçleri hem de hukuki denetim yolları bakımından birbirinden farklı rejimlere tabidir.

Buna göre, parlamento kararlarının hukuki özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Parlamento kararları, kanunların aksine kural olarak Cumhurbaşkanının onayına (yayımlamasına) tabi değildir ve Meclis iradesiyle kesinleşir.

Answer

Parlamento kararlarının kanunlardan en temel farkı, Cumhurbaşkanının onayına sunulmadan Meclis tarafından doğrudan kesinleştirilmesidir.
Parlamento kararları, Meclis'in kendi iç düzenine veya anayasada belirtilen özel yetkilerine dayanarak aldığı işlemlerdir. Bu kararlar kanunlardan farklı olarak Cumhurbaşkanının onayına (yayımlamasına) sunulmaz; Meclis Başkanlık Divanı tarafından ilan edilerek veya Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilerek kesinleşir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun ve Parlamento Kararı ayrımını yapın.
Kanunlar genel, sürekli ve soyuttur; Parlamento Kararları ise Meclis'in iç işleyişi veya özel yetkileriyle ilgilidir.
İşlemlerin hukuki rejimini belirlemek için niteliğini anlamak gerekir.
2
Cumhurbaşkanı onay sürecini değerlendirin.
Kanunlar Cumhurbaşkanına gönderilirken, Parlamento Kararları doğrudan kesinleşir.
Meclis'in özerkliği ilkesi gereği parlamento kararları üzerinde yürütmenin onay yetkisi yoktur.
3
Yargısal denetim istisnalarını hatırlayın.
Kural: Denetim yok. İstisnalar: İçtüzük, Dokunulmazlığın kaldırılması, Milletvekilliğinin düşmesi.
Anayasa Mahkemesi sadece sınırlı sayıdaki parlamento kararını denetleyebilir.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Hukuki Niteliği

Hints

1
Kanunların yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanının imzası gerekirken, parlamento kararlarında durum farklıdır.
2
Anayasa Mahkemesi'nin denetlediği sadece üç tane parlamento kararı olduğunu unutmayın.
3
Parlamento kararları Meclis'in 'tek taraflı' ve 'özerk' iradesiyle tamamlanan işlemlerdir; bu yüzden yürütme organının onayına sunulmazlar.

Practice More

Yargısal denetimi olan üç parlamento kararı istisnasını ezberlemeniz sınavda büyük avantaj sağlar.
Estimated Time:50s
Question 72Question

TBMM’nin yasama yetkisini kullanarak gerçekleştirdiği işlemlerden biri olan parlamento kararları, hem oluşum süreçleri hem de tabi oldukları hukuki rejim bakımından kanunlardan farklı özellikler taşır. Parlamento kararlarının hukuki niteliği ve denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Parlamento kararları genel kural olarak yargısal denetime tabi değildir; ancak Meclis İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları bu kuralın Anayasa’daki istisnalarıdır.

Answer

Parlamento kararları kural olarak yargısal denetim dışındadır, ancak Meclis İçtüzüğü değişikliği, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları bu kuralın üç anayasal istisnasıdır.
Parlamento kararları, yasama organının kanun dışındaki işlemleridir. 1982 Anayasası'na göre bu kararlar kural olarak yargı yolu kapalı olan işlemlerdir. Ancak hukuk devleti ilkesi gereği; TBMM İçtüzüğü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararlarına karşı Anayasa Mahkemesi'ne başvurulabilmektedir. Bu durum seçenekte tam ve doğru olarak ifade edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin türünü ve genel kuralı belirleme
Parlamento kararlarının kural olarak yargısal denetime (iptal davasına) konu olamayacağı sonucuna varılır.
Anayasa, yasama organının iç işlemlerinin hızlı yürütülmesi için bu işlemleri kural olarak yargı denetimi dışında tutmuştur.
2
İstisnai durumları kontrol etme
İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesinin istisna olduğu hatırlanır.
Bu üç işlem, bireysel hakları veya meclis düzenini doğrudan etkilediği için anayasa koyucu tarafından denetime açılmıştır.
3
Onay mekanizmasını değerlendirme
Kanunların aksine parlamento kararlarında Cumhurbaşkanı onayı ve veto yetkisinin olmadığı doğrulanır.
Parlamento kararları Meclis'in kendi iradesiyle tamamlanan ve yürürlüğe giren işlemlerdir.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Yargısal Denetimi ve Kanunlardan Farkı

Hints

1
Parlamento kararlarının en belirgin özelliği, meclis iç işleyişiyle ilgili olmaları ve kural olarak Cumhurbaşkanı onayına ihtiyaç duymamalarıdır.
2
Yargısal denetim konusunda parlamento kararları için 'kural-istisna' ilişkisi geçerlidir. Genellikle mahkemeye gidilemez.
3
Anayasa Mahkemesi'ne taşınabilen üç parlamento kararını hatırlayın: İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve üyeliğin düşürülmesi.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı iptal davası açma süresini ve mahkemenin karar verme süresini inceleyebilirsiniz (7 gün - 15 gün kuralı).

Alternative Method

Kanunlar ve parlamento kararları arasındaki farkları bir tablo üzerinden ezberlemek, sınavda bu tarz karşılaştırma sorularını çok daha hızlı çözmenizi sağlar.
Estimated Time:45s
Question 73Question

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından gerçekleştirilen 'parlamento kararları' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı’nın onayına tabi değildirler ve İçtüzük değişikliği gibi belirli istisnalar dışında kural olarak yargı yolu kapalıdır.

Answer

Parlamento kararları Cumhurbaşkanı'nın onayına tabi değildir ve İçtüzük değişikliği gibi istisnalar hariç yargı yolu kapalıdır.
Parlamento kararları, TBMM'nin kendi iç düzeni ve belirli siyasi kararları için kullandığı bir yöntemdir. Bu işlemler kanunlardan farklı olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulmaz ve kural olarak Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenmez. Ancak hukuk devleti ilkesi gereği İçtüzük değişiklikleri, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları yargı denetimine açık tutulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Parlamento kararlarının hukuki niteliğini belirleyin.
Parlamento kararları, TBMM'nin yasama organı sıfatıyla aldığı ancak 'kanun' niteliğinde olmayan, genellikle Meclis'in iç işleyişine yönelik kararlardır.
Kanun ve parlamento kararı ayrımını yapmak sorunun temelidir.
2
Yürütme organının (Cumhurbaşkanı) bu kararlar üzerindeki yetkisini kontrol edin.
Bu kararlar Cumhurbaşkanı'nın onayına veya vetosuna tabi değildir; Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilmesiyle kesinleşir.
Kanunlardan ayıran en temel prosedürel fark budur.
3
Yargısal denetim rejimini ve istisnaları inceleyin.
Kural olarak yargı yolu kapalıdır ancak üç istisna (TBMM İçtüzüğü değişikliği, milletvekilliği dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi) Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir.
Yargısal denetim rejimini bilmek KPSS vatandaşlık soruları için kritiktir.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Hukuki Rejimi

Hints

1
Parlamento kararları ile kanunlar arasındaki en büyük fark, Cumhurbaşkanı'nın onay sürecine dahil olup olmamasıdır.
2
Bu kararların büyük bir çoğunluğu için Anayasa Mahkemesi'ne dava açılamaz; sadece üç özel durum için bu yol açıktır.
3
İçtüzük değişikliği, yargı yolu açık olan nadir parlamento kararlarından biridir.

Practice More

Yargı yolu açık olan 3 istisnai parlamento kararını (İçtüzük, dokunulmazlık, vekillik düşmesi) listeleyerek tekrar edin.
Estimated Time:1m 0s
Question 74Question

19821982 Anayasası’nın belirlediği esaslar çerçevesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından tesis edilen "kanunlar" ile "parlamento kararları" arasındaki hukuki rejim farklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kanunlar Cumhurbaşkanı tarafından onaylanıp Resmi Gazete'de yayımlanmak zorundayken; parlamento kararları kural olarak Cumhurbaşkanı onayına tabi değildir ve İçtüzük ile milletvekilliği statüsüne dair belirli durumlar dışında yargı denetimi dışındadır.

Answer

Kanunların Cumhurbaşkanı onayı ve yayımlanma zorunluluğu varken, parlamento kararlarının kural olarak onay gerektirmemesi ve sadece İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve üyeliğin düşmesi durumlarında yargı denetimine tabi olması doğru bilgidir.
Parlamento kararları, kanunlardan farklı olarak kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına (yayımlama veya geri gönderme) tabi değildir ve meclis iradesiyle kesinleşir. Ayrıca, hukuk güvenliği ve yasama bağımsızlığı gereği kural olarak yargı denetimi dışındadır; ancak Anayasa'da sayılan üç istisnai durumda (İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması ve üyeliğin düşürülmesi) Anayasa Mahkemesi'ne başvurulabilir. Kanunlar ise her zaman Cumhurbaşkanı onayına sunulur ve yargı yolu her zaman açıktır.

Step-by-Step Solution

1
Kanunların kabul ve yürürlük sürecini analiz et.
Kanunlar TBMM'de kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanı'na gönderilir, onaylanırsa Resmi Gazete'de yayımlanır; Cumhurbaşkanı'nın geri gönderme yetkisi vardır.
19821982 Anayasası'ndaki kanun yapım sürecini belirlemek için.
2
Parlamento kararlarının hukuki niteliğini ve onay sürecini incele.
Parlamento kararları meclisin kendi iç iradesiyle kesinleşir, kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına veya geri gönderme yetkisine tabi değildir.
Parlamento kararlarını kanunlardan ayıran en temel usul farkını saptamak için.
3
Yargısal denetim rejimlerini karşılaştır.
Kanunlar kural olarak Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir. Parlamento kararları ise kural olarak denetim dışıdır; ancak 3 istisnası vardır: TBMM İçtüzüğü, Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması ve Milletvekilliğinin Düşmesi.
Anayasal istisnaları ve genel kuralı netleştirmek için.

Key Concept

Kanunlar ile Parlamento Kararları arasındaki usul ve denetim farkları

Hints

1
TBMM'nin yaptığı her işlem Cumhurbaşkanı'na 'onay' için gitmez; bazıları meclis içinde kesinleşir.
2
Parlamento kararları kural olarak yargı denetimi dışındadır ama Anayasa'da 3 tane çok kritik istisna sayılmıştır.
3
İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi dışındaki parlamento kararlarına karşı dava açılamaz.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin bu 3 istisnai parlamento kararı üzerindeki denetim sürelerini (başvuru ve karar süreleri) inceleyerek bilgini pekiştirebilirsin.
Estimated Time:1m 30s
Question 75Question

Türk anayasa hukukunda TBMM'nin irade beyanları "kanun" ve "parlamento kararı" olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadır. Bu iki yasama işlemi türünün tâbi olduğu hukuki rejim ve yargısal denetim özellikleri dikkate alındığında, parlamento kararlarıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Parlamento kararları kural olarak Cumhurbaşkanının onayına tâbi değildir; yargısal denetim açısından ise İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları hariç denetim dışıdır.

Answer

Parlamento kararları kural olarak Cumhurbaşkanının onayına tâbi değildir ve yargısal denetim açısından sadece İçtüzük değişikliği, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları istisna teşkil eder.
Parlamento kararları, kanunlardan farklı olarak Cumhurbaşkanının onay (yayımlama) prosedürüne tâbi değildir; TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildiği anda kesinleşir. Ayrıca anayasal düzenleme gereği bu kararlar kural olarak yargı denetimi dışındadır; ancak İçtüzük değişiklikleri, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları bu kuralın Anayasa'da belirtilen üç önemli istisnasıdır.

Step-by-Step Solution

1
İşlem türünü belirleyin
Soru TBMM'nin "Parlamento Kararları" hakkındadır.
Yasama organının yaptığı işlemlerin hukuki rejimini anlamak için işlem türünü netleştirmek gerekir.
2
Cumhurbaşkanı ile ilişkisini değerlendirin
Kanunlar Cumhurbaşkanına gönderilirken, parlamento kararları gönderilmez.
Parlamento kararları Meclis'in kendi iç işleyişi veya özel yetkileriyle ilgili olduğu için yürütmenin onayına tâbi değildir.
3
Yargısal denetim rejimini analiz edin
Kural: Yargı yolu kapalı. İstisna: 3 adet işlem.
Anayasa, yasama organına hareket alanı tanımak için kararları kural olarak denetim dışı bırakmış ancak kritik işlemler için yargı kapısını açık tutmuştur.
4
İstisnaları sayın
1. TBMM İçtüzüğü, 2. Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması, 3. Milletvekilliğinin Düşürülmesi.
Bu üç işlem, bireysel hakları veya Meclis'in işleyişini doğrudan etkilediği için Anayasa Mahkemesi denetimine açılmıştır.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Hukuki Rejimi ve Yargısal Denetim İstisnaları

Hints

1
Kanunlar ve parlamento kararları arasındaki en büyük farklardan biri, işlemin kesinleşmesi için Cumhurbaşkanına gidilip gidilmediğidir.
2
Parlamento kararlarının yargısal denetimi kural olarak yoktur. Ancak Anayasa'da sayılan tam 3 adet işlem için yargı yolu açıktır.
3
Yargı yolu açık olan 3 işlem: İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesidir. Ayrıca bu kararlar Cumhurbaşkanı onayı gerektirmez.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı Anayasa Mahkemesi'ne başvuru süresini ve kimlerin başvurabileceğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 76Question

19821982 Anayasası'na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) işlemlerinden biri olan parlamento kararları, kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına tabi değildir ve yargısal denetimleri yapılamaz. Ancak anayasal düzen içerisinde bu kuralın istisnaları bulunmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi niteliği itibarıyla bir parlamento kararı olmasına rağmen Anayasa Mahkemesi'nin yargısal denetimine tabi olmayan işlemlerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Savaş ilanına karar verilmesi

Answer

Savaş ilanına karar verilmesi seçeneği doğru cevaptır çünkü bu işlem bir parlamento kararıdır ve yargı yolu kapalı olan işlemler arasında yer alır.
Savaş ilanına karar verilmesi, TBMM'nin bir parlamento kararıdır. 19821982 Anayasası'na göre sadece üç parlamento kararı (İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi) için Anayasa Mahkemesi'ne başvurulabilir. Savaş ilanı bu istisnalar arasında yer almadığı için üzerinde herhangi bir yargısal denetim mekanizması bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin niteliğini (Kanun mu, Parlamento Kararı mı) belirle.
Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması bir kanundur; diğerleri parlamento kararıdır.
Kanunlar Cumhurbaşkanı onayına tabi iken, parlamento kararları kural olarak değildir.
2
Parlamento kararları için anayasal istisnaları (yargı yolu açık olanlar) hatırla.
İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi istisnalardır.
Anayasa 19821982, bu üç işlem için özel olarak yargı yolunu açık tutmuştur.
3
Seçenekler arasında yargı yolu kapalı olan (istisna dışı) parlamento kararını seç.
Savaş ilanı istisnalar arasında değildir.
Genel kural olan 'yargı yolu kapalıdır' ilkesine tabi kalır.

Key Concept

Parlamento kararlarının yargısal denetimi ve kanunlarla olan farkları

Hints

1
Anayasa'da yargı yolu açık olan sadece üç adet parlamento kararı olduğunu unutmayın: İçtüzük, Dokunulmazlık ve Vekilliğin Düşmesi.

Practice More

Parlamento kararlarının hangilerinin Resmi Gazete'de yayımlanması gerektiğini tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 77Question

Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) yasama faaliyetleri kapsamında aldığı parlamento kararları ile kanunlar arasında belirgin farklar bulunur. Buna göre, parlamento kararlarının hukuki niteliği ve denetimi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Parlamento kararları kural olarak yargısal denetime tabi değildir; ancak Meclis İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi bu kuralın istisnalarıdır.

Answer

Parlamento kararları genel kural olarak yargısal denetime tabi olmamakla birlikte; Meclis İçtüzüğü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi kararları bu kuralın yargı yolu açık olan üç istisnasını oluşturur.
Parlamento kararlarının hukuki rejimi 'kural olarak yargı yolu kapalı, ancak üç istisna hariç' şeklinde özetlenir. Bu istisnalar Meclis İçtüzüğü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi işlemleridir. Ayrıca bu kararların Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulmaması, onları kanunlardan ayıran en temel idari farktır.

Step-by-Step Solution

1
Parlamento kararlarının genel tanımını ve Cumhurbaşkanı ile ilişkisini belirlemek.
Parlamento kararları Meclisin kendi iç düzenine yönelik irade açıklamalarıdır. Kanunların aksine, bu kararlar kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına (onaylama veya veto) tabi değildir.
Kanun ve parlamento kararı arasındaki temel usul farkını ayırt etmek için gereklidir.
2
Bu kararların yargısal denetim (Anayasa Mahkemesi) durumunu analiz etmek.
Anayasa'ya göre parlamento kararları kural olarak yargı denetimi dışındadır. Ancak bu kuralın 33 temel istisnası (Meclis İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması, vekilliğin düşmesi) bulunur.
Konunun en kritik ayırt edici noktasını belirlemek için bu adım zorunludur.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu kural ve istisnalar çerçevesinde karşılaştırmak.
Doğru olan seçeneğin, hem genel kuralı (denetim yokluğu) hem de bu kuralın anayasal istisnalarını doğru tanımlayan ifade olduğu görülür.
Soru kökündeki 'doğrudur' ifadesine yanıt vermek için son değerlendirme yapılır.

Key Concept

Parlamento kararlarının kanunlardan farkı ve yargısal denetim istisnaları.

Hints

1
Parlamento kararları ile kanunlar arasındaki en büyük farklardan biri, onay makamı ve yargı yolu denetimidir.
2
Cumhurbaşkanı'nın parlamento kararlarını veto etme yetkisi olmadığını, sadece kanunları geri gönderebildiğini hatırlayın.
3
Anayasa Mahkemesi'nin sadece üç özel parlamento kararını (İçtüzük ve vekillikle ilgili iki durum) denetleyebildiğini düşünün.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı Anayasa Mahkemesine kaç gün içinde ve kimlerin başvurabileceğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 78Question

Türk anayasa hukukunda Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) yaptığı işlemler 'kanun' ve 'parlamento kararı' olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Parlamento kararları, kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına (vetosuna) tabi değildir ve yine kural olarak yargısal denetim dışındadır. Ancak Anayasa, sınırlı sayıdaki bazı parlamento kararları için Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yolunu açık tutmuştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin bir parlamento kararı niteliğindeki işlemi olmasına rağmen yargısal denetime tabi olan işlemlerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Yasama dokunulmazlığının kaldırılması

Answer

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması işlemi, hem bir parlamento kararı niteliğindedir hem de yargısal denetime tabidir.
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması, TBMM'nin bir parlamento kararıdır. Normalde parlamento kararları yargı denetimi dışındadır ancak Anayasa'nın 85. maddesi; dokunulmazlığın kaldırılması, milletvekilliğinin düşmesi ve TBMM İçtüzüğü için Anayasa Mahkemesine iptal davası açılmasına izin vermiştir.

Step-by-Step Solution

1
TBMM işlemlerini niteliklerine göre (kanun/parlamento kararı) sınıflandırın.
Para basılması, antlaşmaların uygun bulunması ve af ilanı 'kanun'dur. Dokunulmazlığın kaldırılması ve savaş ilanı ise 'parlamento kararı'dır.
Sorunun ilk aşaması, işlemin parlamento kararı olup olmadığını belirlemeyi gerektirir.
2
Parlamento kararları arasından yargısal denetimi olanları ayırt edin.
Yargısal denetime tabi olan parlamento kararları: TBMM İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesidir.
Anayasa, kural olarak parlamento kararlarını yargı denetimi dışında tutsa da bu üç işlemi istisna olarak belirlemiştir.
3
Savaş ilanı kararının yargısal durumunu analiz edin.
Savaş ilanı bir parlamento kararı olsa da yargı denetimi yoktur.
İstisnalar arasında yer almayan parlamento kararları için Anayasa Mahkemesine gidilemez.

Key Concept

Parlamento Kararlarında Yargısal Denetim İstisnaları

Hints

1
Unutmayın; Meclis'in sadece üç tane parlamento kararı yargı denetimine tabidir: İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması ve vekilliğin düşmesi.

Practice More

Diğer iki yargısal denetim istisnası olan 'TBMM İçtüzüğü' ve 'Milletvekilliğinin düşmesi' kararlarının iptal başvuru sürelerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 79Question

1982 Anayasası'na göre Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) işlemlerinden biri olan parlamento kararları, kural olarak yargısal denetime tabi değildir. Ancak Anayasa, hukuk devleti ilkesi gereği üç özel parlamento kararı için Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu yolunu açık tutmuştur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM tarafından alınan ve Anayasa Mahkemesi'nin yargısal denetimine tabi olmayan bir parlamento kararıdır?

Show answer & explanation

Answer: Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verilmesi

Answer

Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verilmesi, TBMM'nin yargısal denetime tabi olmayan genel parlamento kararlarından biridir.
Parlamento kararları kural olarak yargı denetimine tabi değildir. Anayasa'da bu kuralın sadece üç istisnası vardır: TBMM İçtüzüğü, milletvekilliğinin düşmesi ve yasama dokunulmazlığının kaldırılması. Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verilmesi kararı bu üç istisnadan biri olmadığı için Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenemez.

Step-by-Step Solution

1
TBMM işlemlerinin hukuki niteliğini ayırt etme.
Seçeneklerdeki işlemlerden dördü parlamento kararı iken, milletlerarası antlaşmalarla ilgili olan işlem bir kanundur.
Soru kökünde özellikle 'parlamento kararı' niteliğinde olan ve denetlenemeyen bir işlem istenmektedir.
2
Parlamento kararlarının yargısal denetim istisnalarını hatırlama.
Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebilen sadece üç parlamento kararı vardır: İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi.
Genel kural parlamento kararlarının yargı denetimi dışında olmasıdır; bu üçü hariç hiçbir karar mahkemeye götürülemez.
3
Kalan seçenekler arasında denetlenemeyen kararı bulma.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) yurt dışına gönderilmesi kararı, yargı yolu kapalı olan genel parlamento kararlarındandır.
Bu karar Anayasa'da belirtilen üç istisnadan biri değildir.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Yargısal Denetimi

Hints

1
Anayasa Mahkemesi'nin sadece üç tane parlamento kararını denetleme yetkisi olduğunu hatırlayın.
2
Denetlenen kararlar Meclis'in kendi yapısı ve üyeleriyle ilgilidir (İçtüzük, dokunulmazlık, vekillik).
3
Milletlerarası antlaşmalarla ilgili Meclis işlemi bir kanun olduğu için, parlamento kararı aranan bir soruda doğru cevap olamaz.

Practice More

Diğer parlamento kararları (Savaş ilanı, Meclis Başkanı seçimi, RTÜK üye seçimi vb.) ile kanunlar arasındaki farkları tekrar edin.
Estimated Time:1m 15s
Question 80Question

Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) yasama organı olarak gerçekleştirdiği işlemler; kanunlar ve parlamento kararları olmak üzere iki temel kategoriye ayrılır. Bu iki işlem türü arasındaki yargısal denetim ve onay süreci farkları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Parlamento kararları kural olarak yargısal denetim dışındadır; ancak Meclis İçtüzüğü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi kararlarına karşı Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Answer

Parlamento kararları kural olarak yargısal denetime tabi değildir; ancak bu kuralın üç istisnası (Meclis İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi) bulunmaktadır.
Parlamento kararları, Meclis'in yasama yetkisini kullanarak aldığı ancak kanun niteliği taşımayan işlemlerdir. Anayasa'ya göre bu kararlar kural olarak yargı denetimi dışındadır. Ancak demokrasinin ve hukuk devletinin bir gereği olarak; Meclis İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi kararları bu kuralın dışına çıkarılarak Anayasa Mahkemesi denetimine açılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
TBMM işlemlerini sınıflandırın.
Meclis işlemleri 'Kanun' (genel, soyut, sürekli) ve 'Parlamento Kararı' (Meclis'in kendi iç işleyişine dair kararlar) olarak ikiye ayrılır.
İşlemlerin hukuki rejimini belirlemek için türünü doğru saptamak gerekir.
2
Yargısal denetim kuralını belirleyin.
Kanunlar her zaman yargısal denetime (AYM) tabidir. Parlamento kararları ise kural olarak yargısal denetim dışındadır.
Yasama organının çalışma hızı ve iç düzenini korumak amacıyla PK'lar yargı bağışıklığına sahiptir.
3
Anayasal istisnaları kontrol edin.
Anayasa üç işlem için yargı yolunu açık bırakmıştır: 1. Meclis İçtüzüğü değişiklikleri, 2. Yasama dokunulmazlığının kaldırılması, 3. Milletvekilliğinin düşmesi.
Bu üç durum milletvekilliği teminatını ve yasama düzenini doğrudan etkilediği için yargı denetimi öngörülmüştür.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Yargısal Denetimi ve İstisnaları

Hints

1
Parlamento kararları ile kanunlar arasındaki en büyük fark Cumhurbaşkanlığı onayı ve yargısal denetim noktalarındadır.
2
Parlamento kararları normalde mahkemeye götürülemez, ama milletvekilliği haklarını doğrudan etkileyen durumlar istisnadır.
3
Anayasa Mahkemesi'nin denetleyebildiği üç özel parlamento kararını hatırlayın: İçtüzük, Dokunulmazlık ve Üyelik Düşmesi.

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi kararına karşı kaç gün içinde ve hangi mahkemeye başvurulabileceği konusunu tekrar edin.
Estimated Time:1m 0s
PreviousPage 4 / 4
Parlamento Kararları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 4 | Examkin