Seçim Dönemi ve Seçim Türleri

64 questions

Question 21Question →

1982 Anayasası'na göre seçimlerin yenilenmesi, ertelenmesi ve ara seçim süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumunda, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılır.

Answer

Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumunda, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılır.
1982 Anayasası'nın 78. maddesine göre ara seçimler kural olarak genel seçimlerden 30 ay geçmeden yapılamaz ve genel seçimlere 1 yıl kala durdurulur. Ancak bu yasakların istisnası, bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmamasıdır. Bu spesifik durumda, süre sınırlamalarına bakılmaksızın boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur.

Step-by-Step Solution

1
Genel seçim ve erteleme kurallarını analiz et.
Seçim dönemi 5 yıldır ve savaş durumunda erteleme süresi 1 yıldır.
Anayasal temel sürelerin doğru tespiti yanlış seçenekleri elemek için gereklidir.
2
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) yetkilerini değerlendir.
Meclis 3/5 çoğunlukla, Cumhurbaşkanı ise herhangi bir çoğunluk şartı olmaksızın bu kararı alabilir.
Karar alma yetkisi ve nitelikli çoğunluk şartları 2017 değişikliğinin temel unsurlarıdır.
3
Ara seçim (Article 78) istisnalarını incele.
Temsilcisiz kalan seçim çevreleri için 90 günlük süre içinde ara seçim zorunluluğu tespit edilir.
Bu durum ara seçimdeki 30 ay ve 1 yıl yasaklarının tek anayasal istisnasıdır.

Key Concept

Anayasal Seçim Türleri ve Süre İstisnaları
Estimated Time:1m 15s
Question 22Question →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliklerinde boşalma olması durumunda gidilen "ara seçim" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz; ancak boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşine ulaşırsa bir yıllık yasak süresi uygulanmaz.

Answer

Meclis üye tamsayısının %5'inin boşalması durumu, genel seçimlere 1 yıl kala uygulanan ara seçim yasağını ortadan kaldırmaz.
Doğru yanıt olan seçenek, ara seçimlerdeki 1 yıllık yasak kuralının istisnasını yanlış tanımlamaktadır. Anayasa'ya göre, üye tamsayısının %5'inin boşalması durumunda 3 ay içinde ara seçime gidilmesi zorunluluğu bulunsa da, bu durum 'genel seçimlere 1 yıl kala ara seçim yapılamaz' kuralını ihlal edemez. Bir yıllık yasak süresini delebilen tek istisnai durum, bir ilin veya seçim çevresinin Meclis'te hiç temsilcisinin kalmamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçim yasaklarının tespit edilmesi
Genel seçimden sonraki ilk 30 ay ve genel seçimden önceki son 1 yıl içinde ara seçim yapılamaz.
Seçim takviminin istikrarını korumak.
2
Yüzde beşlik boşalma durumunun analizi
Üye tamsayısının %5'i (30 üye) boşalırsa, seçimlerin 3 ay içinde yapılmasına karar verilir. Bu durum 30 aylık yasağı geçersiz kılabilir ancak son 1 yıllık yasak halen geçerlidir.
Anayasa m.78'deki 'Genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz' hükmü bu durum için de bağlayıcıdır.
3
Temsilcisiz kalma istisnasının incelenmesi
Bir seçim çevresinin (ilin) hiç üyesinin kalmaması durumu, hem 30 ay hem de 1 yıllık yasağın tek gerçek istisnasıdır. Bu durumda 90 gün içinde seçime gidilir.
Vatandaşların Meclis'te temsiliyetinin tamamen kesilmesini önlemek.

Key Concept

Ara Seçim Yasakları ve İstisnaları

Hints

1
Ara seçimde iki temel zaman yasağı vardır: İlk 30 ay ve son 1 yıl.
2
%5'lik boşalma durumu (zorunlu ara seçim) bu yasaklardan sadece birini delebilir.
3
Son 1 yıl yasağını sadece temsilcisiz kalan yerlerin seçimi delebilir.

Practice More

Seçimlerin geriye bırakılması (erteleme) nedenlerini ve sürelerini tekrar ediniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 23Question →

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler uyarınca, seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) ve ara seçim süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.

Answer

Cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi durumunda, Meclis ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin birlikte yapılması anayasal bir zorunluluktur.
Cumhurbaşkanı'nın seçimleri yenileme kararı alması durumunda, hem Türkiye Büyük Millet Meclisi hem de Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin aynı gün ve birlikte yapılması anayasal bir kuraldır. Bu yetki Cumhurbaşkanı tarafından herhangi bir şart veya gerekçeye bağlı olmaksızın kullanılabilir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 116116. maddesindeki seçimlerin yenilenmesi usulünü incele.
Cumhurbaşkanı'na herhangi bir gerekçe göstermeksizin seçimleri yenileme yetkisi tanındığı görülür.
Yeni hükümet sisteminde yürütme ve yasamanın karşılıklı olarak seçimleri yenileme yetkisi bulunmaktadır.
2
Seçimlerin yapılış şeklini kontrol et.
Kararı kim alırsa alsın (TBMM veya CB), her iki seçimin de birlikte yapılması gerektiği tespit edilir.
Eş zamanlı seçim ilkesi, yasama ve yürütme arasındaki uyumu korumayı amaçlar.

Key Concept

Seçimlerin Yenilenmesi ve Birlikte Yapılma Kuralı
Estimated Time:1m 15s
Question 24Question →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliklerinde boşalma olması durumunda gidilen "ara seçim" süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşini bulduğu hallerde, genel seçimlere bir yıldan az süre kalmış olsa dahi üç ay içinde ara seçim yapılması zorunludur.

Answer

Üye tamsayısının %5'inin boşalması durumunda dahi, genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz.
Üye tamsayısının yüzde beşinin (%30 milletvekili) boşalması durumunda, ara seçimin 3 ay içinde yapılmasına karar verilir ve bu durumda genel seçimin üzerinden 30 ay geçmesi şartı aranmaz. Ancak, Anayasa'nın 78. maddesinin 4. fıkrasına göre 'Genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz' kuralı bu durum için de geçerlidir. Bu yasağın tek istisnası bir ilin veya seçim çevresinin Meclis'te hiç üyesinin kalmamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçim yasaklarını belirle.
Genel kural: Seçimden sonraki ilk 30 ay ve seçimden önceki son 1 yıl ara seçim yapılamaz.
Anayasa'nın 78. maddesinde belirtilen zaman sınırlamalarını tespit etmek gerekir.
2
Yüzde beş boşalma (%30 milletvekili) durumunu analiz et.
30 aylık yasak kalkar ancak 1 yıllık yasak devam eder.
Yüzde beşlik boşalma, sadece dönemin başındaki yasağı deler, sonundaki yasağı etkilemez.
3
Temsilcisiz kalma (0 milletvekili) durumunu analiz et.
Hem 30 aylık hem de 1 yıllık yasak uygulanmaz.
Bir ilin hiç temsilcisinin kalmaması demokratik temsil ilkesine aykırı olduğu için tüm kısıtlamalar kaldırılmıştır.
4
Hatalı ifadeyi tespit et.
Yüzde beşlik boşalma halinde 1 yıl kalsa dahi seçim yapılacağını belirten ifade yanlıştır.
Anayasa %5 kuralında 1 yıllık yasağın korunduğunu açıkça belirtmektedir.

Key Concept

Ara Seçim Yasakları ve İstisnaları

Hints

1
Anayasa'da ara seçim için iki ana zaman yasağı vardır: İlk 30 ay ve son 1 yıl.
2
Üye tamsayısının %5'i boşaldığında hangi zaman yasağının delindiğine, hangisinin korunduğuna dikkat edin.
3
Son 1 yıl yasağı çok katıdır; sadece bir ilin tamamen temsilcisiz kalması (0 milletvekili) durumunda bu yasak dikkate alınmaz.

Practice More

Seçimlerin geriye bırakılması (ertelenmesi) şartlarını ve süresini tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 25Question →

1982 Anayasası'nın 7878. maddesinde düzenlenen ara seçim hükümleri uyarınca; TBMM üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması (3030 milletvekili) durumu ile bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumu arasındaki hukuki farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması halinde seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamazken, bir seçim çevresinin temsilcisiz kalması halinde bu kısıtlama uygulanmaz.

Answer

Üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması halinde genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamazken, bir seçim çevresinin temsilcisiz kalması durumunda bu kısıtlama uygulanmaz.
1982 Anayasası'na göre ara seçimlerde üç farklı senaryo vardır: 1) Genel kural (30 ay geçmeli, 1 yıl kalmamalı), 2) %5 boşalma (30 ay şartı aranmaz ama 1 yıl kalmama şartı devam eder), 3) Bir yerin temsilcisiz kalması (hiçbir süre şartı aranmaz). Dolayısıyla, yüzde beşlik boşalma ile temsilcisiz kalma arasındaki en net hukuki fark, seçime bir yıl kala ara seçim yapılıp yapılamayacağıdır.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçim genel kuralını belirleme
Genel kural: Seçimlerden 3030 ay geçmedikçe ve seçime 11 yıl kala ara seçim yapılamaz.
Anayasa'nın 7878. maddesindeki temel sınırlamaları hatırlamak gerekir.
2
%5 boşalma istisnasını inceleme
%5 boşalmada 3030 aylık yasak kalkar ancak 11 yıllık yasak devam eder.
Anayasa'daki 'Bu halde dahi genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz' hükmü bu istisna için geçerlidir.
3
Temsilcisiz kalma istisnasını inceleme
Bu durumda hiçbir süre kısıtlaması (3030 ay ve 11 yıl) uygulanmaz.
Temsil hakkının kutsallığı gereği, Anayasa bu durum için özel ve en geniş istisnayı tanımıştır (9090 gün kuralı).
4
İki durumu karşılaştırarak farkı bulma
Temel fark, 'seçime 11 yıl kala' seçim yapılıp yapılamayacağıdır.
Seçenekler arasında bu nüansı doğru veren ifadeyi işaretlemek soruyu çözer.

Key Concept

Ara Seçim İstisnaları ve Süre Sınırları

Practice More

Seçimlerin ertelenmesi (geri bırakılması) nedeninin sadece 'Savaş' olduğunu ve ara seçim istisnalarıyla karıştırılmaması gerektiğini unutmayınız.
Estimated Time:1m 45s
Question 26Question →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen ara seçim (TBMMTBMM üyeliklerinde boşalma olması) usulleri uyarınca; hem "genel seçimlerin üzerinden otuz ay geçmedikçe ara seçim yapılamaz" kuralının hem de "genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz" kuralının birlikte istisnasını teşkil eden ve boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü yapılmasını zorunlu kılan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde üyesinin kalmaması

Answer

Bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde temsilcisinin kalmaması durumu, hem 30 aylık bekleme süresinin hem de son 1 yıllık seçim yasağının istisnasıdır.
Anayasa'nın 78. maddesi uyarınca, normal şartlarda ara seçim genel seçimlerden 30 ay geçmedikçe ve genel seçimlere 1 yıl kala yapılamaz. Ancak maddenin 4. fıkrası, bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumunu bu kısıtlamaların tamamından muaf tutar. Bu durumda boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçim kısıtlamalarını hatırla
Genel kural: Seçimden sonraki ilk 30 ay ve seçimden önceki son 1 yıl içinde ara seçim yapılamaz.
Anayasa'nın istikrarı korumak ve sık seçimlerden kaçınmak için koyduğu temel sınırlamaları belirlemek gerekir.
2
%5'lik boşalma kuralını analiz et
Üye tamsayısının %5'i (30 üyelik) boşalırsa, 30 aylık bekleme süresi aşılır ancak son 1 yıl yasağı devam eder.
Artık temsil gücü ciddi oranda azaldığı için 30 aylık engel kalkar ama genel seçim çok yakınsa hala beklenir.
3
Temsilcisiz kalma durumunu (istisna) incele
Bir ilin hiç temsilcisi kalmazsa, hem 30 aylık hem de son 1 yıllık engel hukuken devre dışı kalır.
Demokrasinin gereği olarak hiçbir ilin Mecliste temsilcisiz kalmaması, tüm takvim kısıtlamalarından daha üstün tutulmuştur (Anayasa m.78/4).

Key Concept

Ara Seçim İstisnaları ve Temsilde Adalet

Hints

1
Anayasa'da ara seçim için '30 ay' ve 'son 1 yıl' gibi zaman engelleri bulunur.
2
Üye tamsayısının %5'inin boşalması durumu bu engellerden sadece birini aşabilirken, bir durum her ikisini de aşar.
3
Hiçbir ilin Ankara'da (Mecliste) sesinin tamamen kesilmemesi ilkesini düşünün; bu durum tüm takvim yasaklarını deler.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararının Meclis tarafından alınması için gereken 3/5 çoğunluk şartını tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 27Question →

1982 Anayasası uyarınca; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) seçim dönemi, seçimlerin yenilenmesi ve ara seçimlerin hukuki rejimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması halinde, bu boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü, diğer seçim yasaklarına bakılmaksızın ara seçim yapılır.

Answer

Bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması durumunda, genel seçim yasaklarına (ilk 30 ay ve son 1 yıl) bakılmaksızın 90 günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur.
Anayasa'nın 78. maddesinde ara seçimler için iki temel zaman yasağı getirilmiştir: Genel seçimlerin üzerinden 3030 ay geçmedikçe ara seçim yapılamaz ve genel seçimlere 11 yıl kala ara seçim yapılamaz. Ancak aynı madde, bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması durumunu bu yasaklardan muaf tutmuştur. Bu özel durumda, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılması zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Seçim yenileme usulünü incele
Meclis 3/53/5 çoğunlukla, Cumhurbaşkanı ise her zaman seçimleri yenileyebilir ve seçimler birlikte yapılır.
Anayasa'nın 116. maddesindeki güncel kuralı teyit etmek için.
2
Ara seçim yasaklarını analiz et
Kural: Seçimden sonraki ilk 3030 ay ve seçimden önceki son 1212 ay ara seçim yapılamaz.
Genel kısıtlamaları belirlemek için.
3
İstisnai durumları karşılaştır
%5 boşalmada son 1 yıl yasağı devam ederken, bir ilin temsilcisiz kalması durumunda tüm yasaklar kalkar.
En kritik ve en çok karıştırılan 'istisnanın istisnası' kuralını ayırt etmek için.
4
Savaş nedeniyle erteleme şartlarını kontrol et
Sadece savaş sebebiyle ve Meclis kararıyla, her defasında 1 yıl olmak üzere ucu açık ertelenebilir.
Erteleme sürelerine ilişkin yanlış bilgileri elemek için.

Key Concept

Ara Seçim İstisnaları ve Seçimlerin Birlikte Yenilenmesi Kuralı

Hints

1
Ara seçimlerin genel kural olarak yapılamayacağı iki ana dönemi (ilk 30 ay ve son 1 yıl) hatırlayın.
2
Bir ilin TBMM'de hiçbir temsilcisinin kalmaması durumu ile üye tamsayısının %5'inin boşalması durumu arasındaki 'zaman yasağı' farkına odaklanın.
3
2017 Anayasa değişiklikleri ile TBMM'nin seçim yenileme kararındaki çoğunluk şartının (360360) ve seçimlerin 'birlikte yapılması' kuralının önemini düşünün.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi durumunda Cumhurbaşkanı'nın adaylık şartlarını ve görev sürelerini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 28Question →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen "seçim dönemi" ve "seçim türlerine" ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde üyesinin kalmaması halinde, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılır ve bu durumda genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamayacağı hükmü uygulanmaz.

Answer

Bir ilin veya seçim çevresinin temsilcisiz kalması durumunda yapılacak ara seçimlerde genel kısıtlamalar (30 ay ve 1 yıl yasağı) uygulanmaz.
Doğru olan ifade, bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması durumunda yapılacak zorunlu ara seçimi tanımlamaktadır. Bu özel durumda, normalde ara seçimler için geçerli olan 'genel seçimlere 1 yıl kala ara seçim yapılamaz' ve 'seçimlerin üzerinden 30 ay geçmedikçe ara seçim yapılamaz' kuralları uygulanmaz. Boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk pazar günü seçim yapılır.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçim türlerini ve kısıtlamalarını analiz et.
Ara seçim; Genel Durum, %5\%5 Boşalma ve Temsilcisiz Kalma (Üye kalmaması) olarak üçe ayrılır.
Sorudaki seçeneklerin hangisinin bu üç durumdan birine ve doğru kurallara uyduğunu belirlemek gerekir.
2
Temsilcisiz kalma (1/28 kuralı) şartlarını kontrol et.
Bir ilin/seçim çevresinin hiç üyesi kalmazsa 9090 gün sonraki ilk Pazar seçim yapılır. Hiçbir süre yasağı (3030 ay ve son 11 yıl) uygulanmaz.
Temsilde adalet ilkesi, süre kısıtlamalarından üstün tutulmuştur.
3
Seçimlerin yenilenmesi ve dönem bilgilerini doğrula.
Seçimler 55 yılda bir beraber yapılır. TBMM kararı için 3/53/5 çoğunluk (360360 oy) şarttır.
Yenileme kararının hukuki niteliği ve birlikte seçim ilkesi Anayasal bir zorunluluktur.

Key Concept

Ara Seçim ve Seçimlerin Yenilenmesi İstisnaları

Hints

1
Ara seçimlerdeki üç farklı senaryoyu hatırlayın: Genel durum, %5\%5 boşalma ve bir ilin temsilcisiz kalması. En geniş istisna temsilcisiz kalma durumundadır.

Practice More

Ara seçim kısıtlamaları ile seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) arasındaki farkları karşılaştıran bir tablo hazırlayarak bu konudaki sayısal verileri pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 29Question →

1982 Anayasası’na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) üyeliklerinde boşalma olması halinde yapılacak olan ara seçimlere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Üyeliklerdeki boşalma sayısının üye tamsayısının yüzde beşini bulması halinde; genel seçimlere bir yıl kala, bu boşalan yerler için ara seçim yapılması zorunludur.

Answer

Üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması durumunda genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamayacağını belirten ifade yanlıştır; çünkü Anayasa bu durumda bir yıllık yasak süresinin korunduğunu açıkça belirtmektedir.
1982 Anayasası'nın 78. maddesine göre, üye tamsayısının yüzde beşinin (3030 milletvekili) boşalması durumunda ara seçimlerin üç ay içinde yapılmasına karar verilir. Ancak aynı maddede 'Bu halde, genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz' hükmü yer almaktadır. Dolayısıyla genel seçimlere 10 ay ya da 6 ay kalmışken %5'lik boşalma olsa bile ara seçime gidilmez. Bu kuralın tek istisnası bir ilin veya seçim çevresinin hiç üyesinin kalmamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçim yasak sürelerini hatırla
Kural: İlk 30 ay ve son 1 yıl ara seçim yapılamaz.
Anayasal sistemin istikrarını korumak ve sık seçim yapılmasını önlemek.
2
%5 (%30 milletvekili) boşalma durumunu analiz et
30 aylık yasak kalkar ancak 1 yıllık yasak devam eder.
Anayasa 78/3: 'Bu halde (yüzde beş boşalmada), genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz.'
3
Temsilcisiz il/seçim çevresi durumunu analiz et
Hem 30 aylık hem de 1 yıllık yasak kalkar.
Milli iradenin Meclis'te tam temsil edilmesi ilkesi, yasaklardan daha üstün tutulmuştur.
4
Seçenekleri karşılaştır
Yüzde beşlik boşalmada son bir yıl seçim yapılabileceğini iddia eden ifade yanlıştır.
Anayasa'nın açık hükmüyle çelişmektedir.

Key Concept

Ara Seçim Yasakları ve İstisnaları

Hints

1
Ara seçimlerdeki 30 ay ve 1 yıl yasaklarını hatırlayın.
2
%5 boşalma durumunun hangi yasağı kaldırdığına, hangisine dokunmadığına dikkat edin.
3
Unutmayın; sadece temsilcisiz kalan il durumu genel seçime 1 yıl kala ara seçimi zorunlu kılar, %5'lik boşalma değil.

Practice More

Seçimlerin savaş sebebiyle ertelenmesi kararını kimin, ne kadar süreyle alabileceğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Tablo yöntemiyle istisnaları kodlayın: %5 = Sadece 30 ay yasağını deler. Temsilcisiz İl = Hem 30 ay hem 1 yıl yasağını deler.
Estimated Time:1m 30s
Question 30Question →

19821982 Anayasası'nın seçimlerin yenilenmesi ve ara seçimlere ilişkin hükümleri uyarınca; milletvekili genel seçimlerinin üzerinden 3232 ay geçmiş ve bir sonraki genel seçime 1111 ay kalmışken, TBMMTBMM bünyesinde aşağıda belirtilen iki durumun aynı anda gerçekleştiği varsayılmaktadır:

I. Meclis üye tamsayısında %5\%5 oranında (3030 milletvekili) boşalma olması.
II. Bir ilin TBMMTBMM'de hiç temsilcisinin kalmaması.

Bu hukuki tabloya göre, ara seçim süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: Genel seçime 11 yıldan az süre kaldığı için %5\%5’lik boşalma nedeniyle ara seçim yapılamazken, temsilsiz kalan il için ara seçim yapılması zorunludur.

Answer

Genel seçime bir yıldan az süre kaldığı için yüzde beşlik boşalma kuralı işletilemez ancak bir ilin temsilsiz kalması anayasal bir istisna olduğu için sadece o il için ara seçim yapılması zorunludur.
Seçime bir yıldan az süre kaldığı için genel ara seçim yasağı devrededir; bu nedenle %5\%5 oranındaki boşalma (3030 milletvekili) ara seçime yol açmaz. Ancak Anayasa'nın 7878. maddesinin son fıkrası uyarınca, bir ilin mecliste hiç üyesinin kalmaması durumu bu yasakların dışındadır ve boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılmasını zorunlu kılar.

Step-by-Step Solution

1
Zaman kısıtlamalarını kontrol et.
Genel seçimden 3030 ay geçmiş (3232 ay) ve seçime 11 yıldan az (1111 ay) süre kalmıştır.
Ara seçim normalde seçimden 3030 ay geçmeden yapılamaz ve seçime 11 yıl kala durdurulur.
2
%5\%5 boşalma durumunu analiz et.
%5\%5 boşalma (3030 üye) halinde 33 ay içinde ara seçim yapılması zorunludur, ancak bu kural 'seçime 11 yıl kala ara seçim yapılamaz' engeline takılır.
Anayasa'nın 7878. maddesi 11 yıllık yasak süresinde %5\%5 kuralının uygulanamayacağını belirtir.
3
Temsilsiz kalan il istisnasını değerlendir.
Bir ilin temsilcisiz kalması halinde, 3030 ay ve 11 yıl kısıtlamalarına bakılmaksızın ara seçim yapılır.
Bu durum temsilde adaleti sağlamak için getirilen mutlak bir istisnadır (boşalmayı takip eden 9090 günden sonraki ilk Pazar).

Key Concept

Ara Seçim Yasakları ve İstisnaları

Hints

1
Anayasa'daki 'genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz' kuralının tek bir istisnası olduğunu hatırlayın.

Practice More

Milletvekili genel seçimleri ile Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin aynı gün yapılmasının yasama dönemi üzerindeki etkilerini inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 31Question →

19821982 Anayasası uyarınca, savaş sebebiyle yeni seçimlerin yapılmasına imkan görülmemesi durumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin bir yıl geriye bırakılmasına karar verme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)
Doğru yanıt Türkiye Büyük Millet Meclisidir. 19821982 Anayasası'nın 7878. maddesine göre; savaş sebebiyle yeni seçimlerin yapılmasına imkan görülmezse, Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerin bir yıl geriye bırakılmasına karar verebilir. Bu karar her defasında bir yıl olmak üzere tekrarlanabilir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın seçimlerin ertelenmesine ilişkin hükmünü belirle.
19821982 Anayasası'nın 7878. maddesi seçimlerin geriye bırakılmasını düzenler.
Hukuki dayanağın tespiti için gereklidir.
2
Erteleme için gereken tek geçerli sebebi belirle.
Anayasa'ya göre seçimlerin ertelenmesi için tek sebep savaştır.
Diğer olağanüstü durumların (OHAL vb.) erteleme sebebi olmadığını anlamak için önemlidir.
3
Yetkili organı tespit et.
Savaş nedeniyle seçimleri bir yıl süreyle erteleyebilecek makam Türkiye Büyük Millet Meclisidir.
Seçim takvimine müdahale yetkisi yasama organına verilmiştir.

Key Concept

Seçimlerin Savaş Nedeniyle Geriye Bırakılması

Hints

1
Bu yetki, halkın iradesini temsil eden en üst yasama organına verilmiştir.
2
Anayasa'nın 7878. maddesini hatırlayın; erteleme kararı her defasında bir yıl için alınabilir.
3
Seçimleri yenileyen Cumhurbaşkanı olabilir ama savaşta erteleyen sadece Meclis'tir.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi (feshin) ile geriye bırakılması arasındaki farkları çalışmak konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Estimated Time:45s
Question 32Question →

19821982 Anayasası’nın milletvekili ara seçimlerine (TBMM üyeliklerinde boşalma olması) ilişkin hükümleri uyarınca; üye tamsayısının %5\%5’inin boşalması durumu ile bir seçim çevresinin (ilin) mecliste temsilcisiz kalması durumu arasındaki usul ve süre farklılıklarına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bir seçim çevresinin mecliste üyesinin kalmaması halinde ara seçim yapılması için TBMM’nin karar almasına gerek yokken; üye tamsayısının %5\%5’inin boşalması durumunda ara seçimin üç ay içinde yapılmasına TBMM tarafından karar verilir.

Answer

Bir seçim çevresinin temsilcisiz kalması halinde ara seçim TBMM kararı gerekmeksizin anayasal süreler dahilinde (kendiliğinden) yapılırken; %5'lik boşalmada kararı TBMM verir.
Doğru ifade, her iki durumun karar alma mekanizmasındaki farkı vurgular. 19821982 Anayasası m. 7878 uyarınca, üye tamsayısının %5\%5’i boşalırsa TBMM’nin ara seçim yapılmasına 'karar vermesi' gerekir (ve bu karar 33 ay içinde uygulanır). Ancak bir ilin veya seçim çevresinin mecliste hiç üyesi kalmazsa, bir meclis kararına gerek kalmaksızın boşalmayı takip eden 9090 günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim kendiliğinden (yasa gereği) yapılır.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçim türlerini ve genel kısıtlamaları belirle.
Genel kural: Seçimden sonra 3030 ay geçmeden ve seçime 11 yıl kala ara seçim yapılamaz.
Anayasal kısıtlamaların kapsamını anlamak için temel kuralı hatırlamak gerekir.
2
Üye tamsayısının %5\%5’inin (3030 milletvekili) boşalması durumunu analiz et.
3030 ay yasağı uygulanmaz, ancak 11 yıl yasağı kural olarak devam eder. Kararı TBMM alır.
Anayasa m. 78/4 uyarınca %5'lik boşalmada 3 ay içinde seçim yapılmasına karar verilmesi zorunludur.
3
Bir ilin veya seçim çevresinin mecliste hiç üyesinin kalmaması durumunu analiz et.
Hem 3030 ay hem de 11 yıl yasağı uygulanmaz. Karar gerekmez, süreç otomatiktir.
Anayasa m. 78/5 uyarınca bu durum en güçlü istisnadır ve halkın temsil hakkını korumayı amaçlar.
4
İki durumu karşılaştırarak karar alma mekanizmasını ve süreyi teyit et.
%5 boşalmada 'karar' gerekirken, temsilcisiz kalmada 'kendiliğinden' süreç işler (9090 gün + ilk Pazar).
Seçenekler arasındaki en ince hukuki fark karar alma zorunluluğudur.

Key Concept

Ara Seçim İstisnaları ve Karar Alma Usulü

Hints

1
Anayasa m. 7878'de ara seçim için iki özel durum (istisna) düzenlenmiştir: %5\%5 boşalma ve bir ilin temsilcisiz kalması.
2
Temsil hakkının hiç kalmaması (bir ilin üyesiz kalması), anayasada daha katı ve otomatik bir süreye bağlanmıştır.
3
Unutmayın; %5'lik durumda 'karar verilir' ifadesi geçerken, üyesiz kalma durumunda 'seçim yapılır' ifadesi geçer ve bir meclis kararı aranmaz.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) ile ara seçim arasındaki farkları, özellikle TBMM ve Cumhurbaşkanı seçimlerinin birlikte yapılıp yapılmaması açısından inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 33Question →

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yenilenmesine (seçimlerin öne alınması) ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: TBMMTBMM, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir; bu durumda her iki seçim birlikte yapılır.

Answer

Meclis'in üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla karar alması durumunda her iki seçimin birlikte yapılması
19821982 Anayasası'nın 116116. maddesine göre, TBMMTBMM üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu (360360 milletvekili) ile seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Cumhurbaşkanı'nın da seçimleri yenileme yetkisi vardır. Hangi makam karar verirse versin, TBMMTBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.

Step-by-Step Solution

1
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) için karar organlarını belirleyin.
TBMMTBMM ve Cumhurbaşkanı seçimleri yenileyebilir.
Anayasa'nın 116116. maddesi her iki makama da bu yetkiyi tanımıştır.
2
Meclis'in karar alabilmesi için gereken sayısal çoğunluğu kontrol edin.
Üye tamsayısının beşte üçü (360360 milletvekili).
Seçimlerin yenilenmesi önemli bir karar olduğu için anayasa nitelikli çoğunluk aramıştır.
3
Seçimlerin nasıl uygulanacağını inceleyin.
TBMMTBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri aynı gün birlikte yapılır.
20172017 anayasa değişikliği ile yasama ve yürütme seçimleri senkronize edilmiştir.

Key Concept

Seçimlerin Yenilenmesi ve Birlikte Yapılma İlkesi

Hints

1
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) durumunda TBMMTBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin birbirinden ayrılamayacağını unutmayın.
2
Meclis'in seçim kararı alabilmesi için gereken oy sayısı, anayasa değişikliği için gereken alt sınıra (360360) eşittir.
3
Cumhurbaşkanı'nın seçimleri yenilemesi için Meclis Başkanı'na danışması gibi bir zorunluluk artık bulunmamaktadır.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi durumunda sandığa kaç gün içinde gidileceğine dair süreci (6060 gün kuralı) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 34Question →

19821982 Anayasası'nın seçimlerin ertelenmesi ve ara seçimlere ilişkin hükümleri uyarınca; TBMM üye tamsayısının %5'inin boşalması ile bir seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumlarının, genel seçimlere 1111 ay kala aynı anda gerçekleşmesi halinde izlenecek hukuki usul aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yüzde beşlik boşalma için ara seçim yapılamazken; temsilcisiz kalan seçim çevresi için, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılır.

Answer

Yüzde beşlik boşalma için ara seçim yapılamazken, temsilcisiz kalan seçim çevresi için doksan gün sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması zorunludur.
Anayasa'nın 7878. maddesi uyarınca ara seçimlerde üç farklı rejim vardır: Genel kural (3030 ay geçmeden ve 11 yıl kala yapılamaz), %5 boşalma (3030 ay yasağı uygulanmaz ama 11 yıl yasağı uygulanır) ve Temsilcisiz kalma (3030 ay ve 11 yıl yasaklarının hiçbirine tabi değildir). Soru kökündeki durumda seçimlere 1111 ay kaldığı için %5 kuralıyla seçime gidilemez ancak temsilcisiz kalan yer için seçim zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Genel yasak kuralını değerlendir.
Ara seçimler normal şartlarda genel seçimlere 11 yıl kala yapılamaz.
Seçim ekonomisini korumak ve kısa süreliğine Meclis'e üye seçilmesini engellemek.
2
%5 kuralını analiz et.
%5 boşalma (3030 milletvekili), 3030 ay yasağını delse de 11 yıl yasağına takılır.
Anayasa'da %5'lik durum için bir yıllık yasağa dair bir istisna tanınmamıştır.
3
Temsilcisiz kalma (Sıfır temsil) istisnasını uygula.
Bir ilin hiç üyesi kalmazsa, 3030 ay ve 11 yıl yasaklarına bakılmaksızın seçime gidilir.
Anayasa'daki 'Yukarıda yazılı haller dışında' ifadesi bu durumu tüm yasaklardan muaf tutar.

Key Concept

Ara Seçim Yasakları ve Mutlak İstisnalar

Hints

1
Ara seçimlerde kural olarak genel seçimlere 11 yıl kala sandığa gidilmez.
2
Ancak bir ilin Meclis'te hiç temsilcisinin kalmaması, 'temsilde adalet' ilkesi gereği en acil durum kabul edilir.
3
Anayasa'daki 'yukarıda yazılı haller dışında' ibaresi, temsilcisiz kalan il için 3030 ay ve 11 yıl yasaklarının işlemeyeceğini ifade eder.

Practice More

Seçimlerin ertelenmesi (savaş sebebiyle) durumundaki yetkili organ ve süre sınırlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 35Question →

19821982 Anayasası’nın ara seçimlere ilişkin hükümleri uyarınca; tek milletvekili ile temsil edilen bir seçim çevresinde, genel seçimlerin üzerinden henüz 1414 ay geçmişken ilgili milletvekilinin istifası veya ölümü üzerine bu seçim çevresinin TBMMTBMM’de temsilcisiz kalması durumunda aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: Boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçime gidilmelidir.

Answer

Boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçime gidilmesi anayasal bir zorunluluktur.
Anayasa'nın 78. maddesine göre, bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması durumu özel bir ara seçim halidir. Bu durumda, genel ara seçim kuralları olan 'seçimlerin üzerinden 30 ay geçmeden yapılamama' ve 'genel seçimlere 1 yıl kala yapılamama' sınırlamaları uygulanmaz. Boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk pazar günü seçim yapılması emredilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Vakanın hukuki niteliğini tespit edin.
Bir seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmaması (Temsilcisiz kalma durumu).
Anayasa'da ara seçimler için 'genel kurallar' ve 'istisnai durumlar' ayrımı vardır.
2
Anayasa Madde 7878’deki istisnai hükümleri değerlendirin.
Temsilcisiz kalma durumunda 3030 ay bekleyememe ve son 11 yıl seçime girememe yasakları uygulanmaz.
Anayasa koyucu, hiçbir seçim çevresinin temsilsiz bırakılmamasını temel kural olarak benimsemiştir.
3
Anayasal süreyi belirleyin.
Boşalmayı takip eden 9090 günden sonraki ilk pazar günü seçim yapılır.
Bu durum Meclis kararına bağlı olmayan, anayasa ile doğrudan düzenlenen zorunlu bir süreçtir.

Key Concept

Ara Seçim ve Temsilcisiz Kalma İstisnası

Hints

1
19821982 Anayasası'nda ara seçimler için belirlenen genel kısıtlamaları (3030 ay ve 11 yıl) hatırlayın.
2
Bir seçim çevresinin tamamen temsilcisiz kalması durumu, bu genel yasakların hiçbirine tabi olmayan özel ve zorunlu bir 'ara seçim' halidir.
3
Anayasal metne göre, bu özel durumda seçimin hangi gün yapılacağı net bir sayısal sürece (9090 gün) bağlanmıştır.

Practice More

Ara seçimlerin %5\%5 boşalma durumundaki istisnai kuralları ile bu sorudaki temsilcisiz kalma durumunu karşılaştıran bir tablo hazırlayarak aradaki farkları (özellikle 'son 1 yıl' kuralını) pekiştirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 36Question →

19821982 Anayasası'nın seçim hükümleri uyarınca; bir yasama dönemi içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) üyeliklerinde çeşitli nedenlerle boşalmalar meydana gelmiştir. Genel seçimlere 1010 ay kala, sadece bir milletvekili ile temsil edilen bir ilin bu koltuğu boşalmış; aynı tarihte Meclis genelindeki toplam boş koltuk sayısı da 3232’ye (üye tamsayısının %5\%5’inden fazlasına) ulaşmıştır.

Bu hukuki durum karşısında ara seçim süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Toplam boşluğun %5\%5’e ulaşması nedeniyle değil, sadece temsilcisi kalmayan seçim çevresi için ara seçim yapılması zorunludur.

Answer

Sadece temsilcisi kalmayan seçim çevresi için ara seçim yapılması zorunludur; çünkü bu durum genel seçimlere 1 yıl kala uygulanan ara seçim yasağının anayasal istisnasıdır.
Doğru yanıt, sadece temsilcisi kalmayan seçim çevresi için ara seçimin zorunlu olduğunu belirtmektedir. 19821982 Anayasası'nın 7878. maddesine göre; genel kural ara seçimlerin her yasama döneminde bir kez yapılması, seçimden 3030 ay geçmeden ve seçime 11 yıl kala yapılamamasıdır. Ancak, bir ilin Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumu bu kuralın en güçlü istisnasıdır ve hem 3030 ay hem de 11 yıl yasağını devre dışı bırakır. Buna karşın, üye tamsayısının %5\%5'inin boşalması durumu 3030 aylık yasağı delse de, genel seçime 11 yıl kala yapılmama kuralına tabidir.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçim yasaklarını belirle.
Genel seçimden sonraki ilk 3030 ay ve genel seçimden önceki son 11 yıl ara seçim yapılamaz.
Anayasa'nın 78. maddesindeki temel kuralı saptamak için.
2
Senaryodaki zaman kısıtını kontrol et.
Genel seçime 1010 ay kalmıştır, yani normal şartlarda ara seçim yasaktır.
Olayın hangi zaman dilimine denk geldiğini anlamak için.
3
Zorunlu ara seçim hallerini ve istisnaları değerlendir.
%5\%5 boşalma (3030 milletvekili) kuralı 11 yıl yasağına takılır. Ancak bir ilin/çevrenin hiç üyesi kalmaması (1/281/28 kuralı) bu yasaktan muaftır.
Anayasa'daki 'bu fıkra gereğince yapılacak seçimlerde 3030 ay ve 11 yıl sınırlamaları uygulanmaz' hükmünü uygulamak için.
4
Hukuki sonucu karara bağla.
Sadece temsilcisi kalmayan yer için seçim yapılır; diğer 3232 boşluk doldurulmaz.
İki zorunlu halin çatışmasında özel istisnanın üstünlüğünü belirlemek için.

Key Concept

Ara Seçim İstisnaları (1/28 kuralı)

Hints

1
Anayasa'da ara seçim yasakları (30 ay ve 1 yıl) ile bu yasakları delen özel durumları karşılaştırın.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararı ile ara seçim kararının yetki ve usul farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 37Question →

19821982 Anayasası'nın seçim hükümleri uyarınca; bir yasama dönemi içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) üyeliklerinde boşalmalar meydana gelmiştir. Yapılan son milletvekili genel seçiminin üzerinden 5050 ay geçmiş olup, bir sonraki genel seçimlere 1010 ay kalmıştır. Meclis üye tamsayısındaki toplam boşalma oranının %4\%4 olduğu, ancak bir seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmadığı tespit edilmiştir.

Bu hukuki durumda ara seçimlerin yapılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ara seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur ve bu seçim, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü gerçekleştirilir.

Answer

Ara seçim yapılması zorunludur ve boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü yapılır.
Doğru yanıt olan seçenek, Anayasa'nın 7878. maddesindeki 'bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste üyesinin kalmaması' durumunu ifade eder. Bu özel durumda, genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamayacağı kuralı ile seçimlerin üzerinden 3030 ay geçmeden ara seçim yapılamayacağı kuralı uygulanmaz. Seçim, boşalmanın ardından gelen doksanıncı günden sonraki ilk Pazar günü zorunlu olarak gerçekleştirilir.

Step-by-Step Solution

1
Zaman kısıtlamalarını analiz et.
Genel seçimlere 1010 ay kaldığı için 'genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz' kuralı normal şartlarda yürürlüktedir.
Anayasa, istisnalar hariç seçimlere bir yıl kala istikrarı korumak adına ara seçimi yasaklar.
2
Boşalma oranını ve niteliğini değerlendir.
Toplam boşalma %4\%4 (zorunlu %5\%5 kuralı altında), ancak bir seçim çevresi tamamen temsilcisiz kalmış.
%5\%5 kuralı genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılmasını engeller; ancak temsilcisiz kalma durumu farklı bir hukuki statüye sahiptir.
3
Anayasa'nın 7878. maddesindeki özel istisnayı uygula.
Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste üyesinin kalmaması durumunda, bir yıl yasağına bakılmaksızın seçim yapılır.
Halkın temsiliyet hakkının tamamen kesilmesi, zaman kısıtlamalarından daha üstün bir anayasal değer olarak kabul edilmiştir.
4
Takvimi belirle.
Boşalmayı takip eden 9090 günden sonraki ilk Pazar günü seçim yapılır.
Anayasa, bu özel durum için 'seksan' değil, 'doksan' günlük özel bir süre öngörmüştür.

Key Concept

Ara Seçim Zorunluluğu ve İstisnaları

Hints

1
Anayasa'da ara seçimler için '30 ay', '1 yıl' ve '%5' gibi sayılar olsa da, 'temsilcisiz kalan seçim çevresi' durumu tüm bu sınırlamaların üzerindedir.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) ile ara seçim arasındaki farkları; özellikle yetkili merciler ve seçimin kapsamı (tüm üyeler vs. sadece boşalanlar) açısından tekrar edin.

Alternative Method

Soruyu çözerken şu hiyerarşiyi takip edebilirsiniz: 1. İstisna var mı? (Temsilcisiz il -> Evet, 90 gün kuralı). 2. İstisna yoksa %5 kuralı var mı? (Evetse 3 ay kuralı ama 1 yıl yasağına dikkat). 3. İkisi de yoksa genel kural (İhtiyari karar, 30 ay ve 1 yıl yasakları geçerli).
Estimated Time:2m 0s
Question 38Question →

19821982 Anayasası'nın 7878. maddesinde düzenlenen "ara seçim" (TBMMTBMM üyeliklerinde boşalma olması halinde yapılan seçim) hükümleri uyarınca, seçimlerin yapılma zamanı ve yasaklı dönemlere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Meclis üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması halinde, genel seçimlere dokuz ay kalmış olsa dahi ara seçimlerin üç ay içinde yapılmasına karar verilir.

Answer

Meclis üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması durumunda, genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamayacağı yasağı hala geçerlidir; bu nedenle 9 ay kala seçim kararı alınamaz.
Doğru yanıt olan ifadede belirtilen durum yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası'na göre üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması durumu, ara seçim yapılamayacak olan 'genel seçimlere bir yıl kala' yasağını ortadan kaldırmaz. Bu yasak sadece bir ilin veya seçim çevresinin Meclis'te hiç üyesinin kalmaması durumunda (temsilcisiz kalma) delinmektedir. 99 ay, bir yıllık (12 ay) yasaklı sürenin içinde kaldığından bu durumda ara seçim yapılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçim yasaklı dönemlerini belirle.
Genel kural: İlk 3030 ay ve son 1212 ay (bir yıl) ara seçim yapılamaz.
Anayasa'nın 7878. maddesi seçim istikrarını korumak için bu sınırları çizmiştir.
2
Yüzde 55 boşalma istisnasını incele.
Bu durum sadece ilk 3030 aylık yasağı geçersiz kılar; ancak son bir yıl yasağına takılmaya devam eder.
Anayasa metni yüzde 55 boşalma için 'Genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz' hükmünü saklı tutar.
3
Temsilcisiz kalma istisnasını incele.
Bu durum hem 3030 aylık hem de son bir yıllık yasağı geçersiz kılan en güçlü istisnadır.
Demokrasinin gereği olarak bir bölgenin tamamen temsilcisiz kalması, takvim yasaklarından üstün tutulmuştur.
4
Seçeneği analiz et.
99 ay, son bir yıllık (12 aylık) yasaklı dönemin içindedir. Yüzde 55 kuralı bu yasağı delemediği için ifade yanlıştır.
Hukuki norm hiyerarşisinde temsilcisiz kalma durumu dışında son bir yıl yasağı mutlaktır.

Key Concept

Ara Seçim Yasakları ve İstisnaları

Hints

1
Ara seçimlerde iki temel yasaklı dönem vardır: seçimin üzerinden geçen ilk 3030 ay ve yaklaşan genel seçimden önceki son 11 yıl.
2
Yüzde 55 boşalma istisnası sadece ilk 3030 aylık yasağı geçersiz kılarken, son bir yıl yasağına karşı etkisizdir.
3
Hangi özel durumun genel seçimlere 1212 aydan az zaman kalsa bile ara seçimi zorunlu kıldığını düşünün; bu sadece temsilcisiz kalma halidir.

Practice More

Seçimlerin savaş sebebiyle geriye bırakılması (erteleme) şartlarını ve süresini inceleyerek seçim hukukundaki diğer zaman sınırlarını pekiştirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 39Question →

19821982 Anayasası'na göre; bir ilin veya seçim çevresinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMMTBMM) üyesinin kalmaması hâlinde yapılacak olan ara seçim ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü seçim yapılır.

Answer

Boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü seçim yapılır ve bu özel durumda genel süre kısıtlamaları uygulanmaz.
Doğru cevap olan ifade, Anayasa'nın 78. maddesinde yer alan 'Bir ilin veya seçim çevresinin, Türkiye Büyük Millet Meclisinde üyesinin kalmaması hâlinde, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılır' hükmüne tam olarak uygundur. Bu durumda 30 ay ve 1 yıl yasakları uygulanmaz.

Step-by-Step Solution

1
Durumun tespiti
Bir ilin veya seçim çevresinin Meclis'te hiç temsilcisinin kalmaması (Örn: Tek vekili olan bir ilin vekilinin istifası veya ölümü).
Anayasa'nın öngördüğü özel ve zorunlu ara seçim halini belirlemek için gereklidir.
2
Süre kısıtlamalarının analizi
Normalde geçerli olan '30 ay geçmeden yapılamaz' ve '1 yıl kala yapılamaz' kuralları bu istisnai durumda işlemez.
Temsil hakkının kutsallığı gereği, hiçbir yerin Meclis'te temsilcisiz kalmaması amaçlanır.
3
Anayasal sürenin saptanması
Boşalmadan itibaren 90 günü takip eden ilk Pazar günü.
Anayasa Madde 78'de açıkça belirtilen spesifik süredir.

Key Concept

Ara Seçim İstisnaları (Temsilcisiz Kalma Kuralı)

Hints

1
Anayasa'da hiçbir seçim çevresinin temsilcisiz kalmaması için özel bir 'zorunlu' süre belirlenmiştir ve genel yasakların dışında tutulmuştur.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararında TBMM ve Cumhurbaşkanının yetkilerini karşılaştırarak bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 40Question →

19821982 Anayasası'nın ara seçimlerle ilgili hükümleri dikkate alındığında; milletvekili genel seçimlerine 1010 ay kala bir seçim çevresindeki tüm milletvekilliği koltuklarının boşalması ve aynı zamanda Meclis genelinde %5'lik bir üyelik boşalması (3030 sandalye) oluşması durumunda, anayasal sürece ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sadece üyesi kalmayan seçim çevresi için, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılır; Meclis genelindeki %5'lik boşalma için ise seçimlere bir yıldan az süre kaldığı için ara seçim yapılamaz.

Answer

Sadece temsilcisi kalmayan seçim çevresi için 90 gün içinde ara seçim yapılır; %5'lik genel boşalma için ise 1 yıl yasağı nedeniyle seçim yapılamaz.
Doğru cevap, anayasanın hiyerarşik istisna yapısını yansıtmaktadır. Bir seçim çevresinin (ilin) Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumu, demokratik temsil ilkesi gereği en güçlü istisnadır ve 1 yıllık yasak dahil tüm kısıtlamaları devre dışı bırakarak 90 gün içinde seçimi zorunlu kılar. Ancak toplamda %5'lik bir boşalma olsa bile, eğer seçimlere 1 yıldan az süre kalmışsa genel bir ara seçim yapılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Genel ara seçim yasaklarını belirle.
Ara seçimler normalde genel seçimden 30 ay geçmeden yapılamaz ve genel seçime 1 yıl kala yapılamaz.
Seçim takviminin istikrarını korumak.
2
%5'lik boşalma (30 sandalye) kuralını değerlendir.
%5'lik boşalma durumunda 30 ay yasağı kalkar ancak 1 yıllık yasak (son yıl) hala geçerlidir.
Meclis işleyişi için önemli boşalma olsa da seçime çok az kala genel bir ara seçim pratik görülmez.
3
Temsilcisiz kalma (0 sandalye) istisnasını uygula.
Bir ilin veya çevrenin temsilcisiz kalması durumunda hem 30 ay hem de 1 yıl yasağı uygulanmaz; 90 gün içinde seçim yapılır.
Temsil hakkının kutsallığı ve hiçbir bölgenin Meclis dışında kalmaması ilkesi.

Key Concept

Ara Seçim İstisnaları ve Süre Sınırları

Hints

1
Ara seçimlerdeki üç farklı durumu hatırlayın: Genel kural, %5 kuralı ve temsilcisiz kalma kuralı.
2
Bir ilin Mecliste hiç temsilcisinin kalmaması, anayasa tarafından 'en acil' durum olarak görülür ve tüm zaman kısıtlamalarını kaldırır.

Practice More

Seçimlerin savaş sebebiyle ertelenmesi kararının kaç yıl için ve kim tarafından alınabileceğini inceleyin.
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 2 / 4Next