Bir ambalaj üreticisi olan alacaklı (A) A.Ş., aralarındaki tedarik sözleşmesine dayanarak borçlu (C) Ltd. Şti. aleyhine mahkemeden ihtiyati haciz kararı almış ve (C)'nin deposundaki üretim malzemelerine fiilen ihtiyati haciz uygulattırmıştır. Daha sonra (A) A.Ş. tarafından açılan alacak davası mahkemece esastan reddedilerek kesinleşmiş ve böylece uygulanan ihtiyati haczin haksız olduğu hukuken tespit edilmiştir. Malzemelerine el konulması nedeniyle üretim bantları duran ve ticari zarara uğrayan (C) Ltd. Şti., uğradığı bu zararın tazmini için dava açma hazırlığındadır.
İcra ve İflas Kanunu ile genel hükümler dikkate alındığında, açılacak bu tazminat davasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Alacaklı (A) A.Ş.'nin haksız ihtiyati haciz sebebiyle doğan bu zararlardan sorumlu tutulabilmesi için kusurlu olması şart değildir; haksızlığın ve zararın ispatlanması sorumluluk için yeterlidir.Answer
- BHaksız ihtiyati hacizden kaynaklanan tazminat davasına bakmakla görevli merci, ihtiyati haciz işlemini fiilen tatbik eden icra dairesinin işlemlerini denetleyen İcra Mahkemesidir.
- CBorçlu (C) Ltd. Şti.'nin tazminata hak kazanabilmesi için, alacaklının ihtiyati haciz talebinde bulunurken kötü niyetli veya ağır kusurlu davrandığını ispat etmesi zorunludur.
- DBu tazminat davasının, zararın büyümesini engellemek amacıyla ihtiyati haczin mallar üzerinde fiilen tatbik edildiği tarihten itibaren en geç 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerekir.
- Eİhtiyati haczin haksız çıkması durumunda, zararın tazmini için devletin kusursuz sorumluluğu ilkesi gereği doğrudan işlemi gerçekleştiren memurun bağlı bulunduğu Adalet Bakanlığına husumet yöneltilmelidir.
Answer
Alacaklının haksız ihtiyati haciz sebebiyle doğan zararlardan sorumlu tutulabilmesi için kusurlu olması şart değildir; haksızlığın ve zararın ispatlanması sorumluluk için yeterlidir.
İcra ve İflas Kanunu madde 259'a göre, ihtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesuldür. Hukukumuzda bu sorumluluk türü bir 'kusursuz sorumluluk' hâli olarak kabul edilmiştir. Tazminata hükmedilebilmesi için ihtiyati haczin haksız olması, bir maddi zararın doğması ve haksız ihtiyati haciz ile zarar arasında illiyet bağı (nedensellik) bulunması yeterlidir; alacaklının ayrıca kusurlu veya kötü niyetli olması kesinlikle aranmaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Haksız İhtiyati Hacizde Alacaklının Kusursuz Sorumluluğu