Question

Difficulty: Very hardYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

19821982 Anayasası'nda düzenlenen "Yasama Sorumsuzluğu" ve "Yasama Dokunulmazlığı" kurumlarının kapsamı, hukuki nitelikleri ve istisnaları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu iki kurumun işleyişine dair doğru bir hukuki değerlendirmedir?

  1. Yasama sorumsuzluğu, milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşünce açıklamaları nedeniyle görev süreleri bittikten sonra dahi devam eden mutlak bir koruma sağlarken; seçimden önce soruşturmasına başlanmış olması koşuluyla Anayasa’nın 1414. maddesindeki suçlar yasama dokunulmazlığı kapsamı dışında bırakılmıştır.Answer
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı, milletvekilleri hakkında görevleri sırasında işledikleri iddia edilen suçlar yanında, şahsi borçlarından dolayı açılacak hukuk davaları ve icra takibini de görev süresi boyunca engelleyen nispi bir koruma kalkanıdır.
  3. C
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin TBMM kararlarına karşı, kararın alındığı tarihten itibaren 1515 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunulabilir ve Mahkeme bu başvuruyu en geç 3030 gün içinde kesin karara bağlar.
  4. D
    Yasama sorumsuzluğu sadece milletvekillerinin cezai sorumluluklarını ortadan kaldıran bir güvenceyken; yasama dokunulmazlığı milletvekillerini hem cezai hem de tazminat sorumluluklarına karşı koruyan daha geniş kapsamlı bir müessesedir.
  5. E
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılabilmesi için TBMM Genel Kurulu'nda üye tamsayısının salt çoğunluğunun gizli oyu ile bir Parlamento Kararı alınması ve bu kararın Resmi Gazete'de yayımlanması milletvekilliğinin düşmesi için zorunludur.

Answer

Yasama sorumsuzluğu mutlak ve süreklidir; yasama dokunulmazlığının ise ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanmış olmak kaydıyla Madde 1414 kapsamındaki suçlar gibi istisnaları mevcuttur.
Doğru olan ifadede, yasama sorumsuzluğunun mutlak ve milletvekilliği bitse dahi devam eden (sürekli) niteliği ile yasama dokunulmazlığının Anayasa'nın 83/283/2. maddesinde belirtilen en karmaşık istisnası (seçimden önce soruşturmasına başlanmış olması kaydıyla Madde 1414 suçları) bir arada ve doğru verilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Yasama sorumsuzluğunun niteliğini analiz et
Sorumsuzluk mutlaktır (kaldırılamaz) ve süreklidir (görev bitse de devam eder). Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşünce açıklamalarını kapsar.
Anayasa'nın 83/183/1. maddesi bu korumayı 'sorumlu tutulamazlar' ifadesiyle mutlaklaştırmıştır.
2
Yasama dokunulmazlığının niteliğini ve istisnalarını belirle
Dokunulmazlık nispidir (kaldırılabilir) ve sadece cezai işlemleri kapsar. Madde 83/283/2 uyarınca iki istisnası vardır.
İstisnalar: Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanmış olmak kaydıyla Anayasa'nın 1414. maddesindeki durumlar.
3
Seçeneklerdeki süre ve usul bilgilerini denetle
AYM'ye itiraz süresi 77 gün, karar süresi 1515 gündür. Dokunulmazlık kaldırılınca milletvekilliği düşmez.
Anayasa'nın 8585. maddesi bu süreleri açıkça belirlemiştir.

Key Concept

Yasama Sorumsuzluğu (Mutlak/Sürekli) vs. Yasama Dokunulmazlığı (Nispi/Geçici)
Rate this question