Question

Difficulty: HardObjektif İsnadiyet Teorisi

Müteahhit (A), inşaat alanında mevzuatta öngörülen iş güvenliği tedbirlerini almayarak işçi (B)'nin yüksekten düşüp bacağının kırılmasına neden olmuştur. (B), kırık tedavisi amacıyla derhal hastaneye kaldırılır. Tedavi işlemleri sürdüğü sırada, bölgede eşi benzeri görülmemiş büyüklükte bir deprem meydana gelir ve hastane binasının tamamen çökmesi sonucunda göçük altında kalan (B) hayatını kaybeder.

Yukarıdaki olayda (A)'nın ceza sorumluluğu ile ilgili olarak "objektif isnadiyet" kuralları çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    (A)'nın iş güvenliği kurallarını ihlal etmesi, (B)'nin deprem anında hastanede bulunmasının mutlak sebebi olduğundan, hem nedensellik bağı hem de objektif isnadiyet kuralları gereğince ölüm neticesi (A)'ya yüklenir.
  2. B
    Ölüm neticesi yönünden illiyet bağı öngörülemez doğal afet ile kesilmiş olsa bile, (A)'nın ilk eylemi hukuka aykırı olduğu için olaya neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama hükümleri uygulanır.
  3. (A)'nın eylemi ile (B)'nin ölümü arasında mantıksal nedensellik bağı bulunsa da; ölüm neticesi, (A)'nın yarattığı riskin değil genel hayat riskinin gerçekleşmesiyle oluştuğundan (A)'ya objektif olarak isnat edilemez.Answer
  4. D
    Araya giren doğal afet, meydana gelen ölüm neticesi bakımından mantıksal nedensellik bağını tamamen ortadan kaldırdığı için, olayın bütününde (A)'nın yaralama fiilinden dahi ceza sorumluluğu doğmaz.
  5. E
    (A)'nın işveren sıfatıyla işçisine karşı garantörlük yükümlülüğü bulunduğundan, ölüm sebebi ne olursa olsun meydana gelen netice, görünüşte ihmali suç kapsamında doğrudan (A)'ya isnat edilir.

Answer

(A)'nın eylemi ile ölüm neticesi arasında mantıksal nedensellik bağı bulunmasına karşın, ölümün genel hayat riskinin gerçekleşmesi sonucu meydana gelmesi sebebiyle objektif olarak isnat edilemeyeceğini belirten seçenektir.
Objektif isnadiyet teorisine göre, bir neticenin faile yüklenebilmesi için failin hukuken tasvip edilmeyen bir tehlike yaratmış olması ve neticenin tam da bu tehlikenin gerçekleşmesi şeklinde ortaya çıkması gerekir. Olayda (A)'nın eylemi ile ölüm arasında şartların eşitliği kuralı uyarınca mantıksal bir nedensellik bağı vardır. Ancak B'nin depremde ölmesi, A'nın yarattığı iş kazası riskinin değil, tamamen tesadüfi bir 'genel hayat riskinin' gerçekleşmesidir. Normun koruma alanı dışında kalan bu olağanüstü durum nedeniyle ölüm neticesi A'ya objektif olarak isnat edilemez; A yalnızca ilk meydana gelen taksirle yaralama eyleminden sorumlu tutulur.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki mantıksal nedensellik bağını (şartların eşitliği kuralı) tespit et.
(A) kuralları ihlal etmeseydi (B) yaralanmayacak, hastaneye gitmeyecek ve depremde ölmeyecekti. Dolayısıyla nedensellik bağı mevcuttur.
İsnadiyet incelemesine geçilmeden önce fiil ile netice arasında faktüel illiyet bağının varlığının saptanması zorunludur.
2
Meydana gelen ölüm neticesinin, failin yarattığı tehlike ile ilişkisini değerlendir.
(B)'nin ölümü, (A)'nın iş güvenliğini ihlal etmesinden kaynaklanan riskin (örneğin düşmeye bağlı bedensel travmanın) bir sonucu değil, bütünüyle hastanenin depremde çökmesinin bir sonucudur.
Objektif isnadiyet, failin hukuken tasvip edilmeyen bir risk yaratmasını ve bu spesifik riskin neticede gerçekleşmesini arar.
3
Objektif isnadiyet teorisi kurallarını ve normun koruma amacını uygula.
Deprem gibi öngörülemez doğa olayları 'genel hayat riski' kapsamındadır. İş güvenliği kurallarının amacı kişileri depremden korumak değildir. Sonuç olarak ölüm neticesi (A)'ya isnat edilemez; (A) yalnızca taksirle yaralamadan sorumlu olur.
Neticenin genel hayat riski sonucu gerçekleşmesi objektif isnadiyeti ortadan kaldırır.

Key Concept

Objektif İsnadiyet Teorisi ve Genel Hayat Riski
Rate this question