Question

Difficulty: HardObjektif İsnadiyet Teorisi

Eczacı (A), aralarında husumet bulunan (B)'ye, doktoru tarafından usulüne uygun olarak reçete edilen ilacı, yasal mevzuata ve tıbbi kurallara tam uyum göstererek satmıştır. (A), bu ilacın dünya genelinde çok nadir görülen (yaklaşık 10610^{-6} olasılıkla) ve tıbben öngörülemeyen öldürücü bir alerjik reaksiyona yol açabileceğini mesleki bilgisiyle bilmekte ve (B)'nin bu şekilde ölmesini içten içe arzulamaktadır. (B), ilacı içtikten sonra söz konusu nadir komplikasyon nedeniyle hayatını kaybetmiştir.

Bu olayda (A)'nın ceza sorumluluğu ile ilgili objektif isnadiyet teorisi çerçevesinde yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Failin eylemi hukuk düzenince izin verilen risk sınırları içinde kaldığından, meydana gelen ölüm neticesi faile objektif olarak isnat edilemez.Answer
  2. B
    Failin neticenin gerçekleşmesini istemesi (sübjektif arzu), davranışı hukuken yasaklanan bir riske dönüştürdüğü için ölüm neticesi faile isnat edilir.
  3. C
    Eczacının mesleki bilgisi nedeniyle sahip olduğu garantörlük yükümlülüğü, öngörülebilir her türlü riski engellemesini gerektirdiğinden netice faile isnat edilmelidir.
  4. D
    İlaç satışı ile ölüm neticesi arasında "olmazsa olmaz" (sine qua non) koşul bağı bulunduğu için objektif isnadiyetin varlığı kabul edilmelidir.
  5. E
    Söz konusu olayda "hukuka uygun alternatif davranış" ilkesi gereği, fail ilacı satmasa dahi mağdurun ilacı başka bir eczaneden alıp ölecek olması isnadiyeti ortadan kaldırır.

Answer

Failin davranışının hukuk düzenince izin verilen risk sınırları içinde kalması nedeniyle neticenin faile yüklenemeyeceğini belirten seçenek doğrudur.
Failin davranışı (reçeteye uygun ilaç satışı), hukuk düzeninin sınırlarını çizdiği ve sosyal bakımdan yararlı/neutral kabul edilen bir faaliyet alanında kalmaktadır. Bu tür 'izin verilen risk' alanındaki eylemlerde, netice ile eylem arasında nedensellik bağı bulunsa dahi, netice faile objektif olarak yüklenemez. Failin mağdurun ölmesini istemesi sübjektif bir unsur olup, objektif isnadiyet aşamasında eylemin niteliğini değiştirmez.

Step-by-Step Solution

1
Nedensellik bağının (illiyet) tespit edilmesi
İlaç satılmasaydı ölüm gerçekleşmeyecekti; dolayısıyla eylem ile netice arasında mantıksal bir nedensellik bağı vardır.
Objektif isnadiyetin ön şartı, eylem ile netice arasında doğal bir bağın bulunmasıdır.
2
Davranışın hukuken yasaklanmış bir risk oluşturup oluşturmadığının analizi
Eczacının reçeteye ve mevzuata uygun ilaç satması, toplumca kabul gören ve hukukça izin verilen bir faaliyettir (hukuken izin verilen risk / sosyal uygunluk).
Her tehlikeli eylem yasak değildir; tıbbi faaliyetler veya trafik gibi alanlarda kurallara uygun hareket edildiğinde risk 'izin verilen' sınırlar içindedir.
3
Failin iç dünyasındaki niyetin objektif riske etkisinin değerlendirilmesi
Failin mağdurun ölmesini arzuluyor olması, objektif olarak izin verilen bir davranışı suç teşkil eden bir riske dönüştürmez.
Objektif isnadiyet, failin kusurundan (kast/taksir) bağımsız olarak, neticenin faile maddi olarak yüklenip yüklenemeyeceğini denetleyen bir filtredir.

Key Concept

Hukuken İzin Verilen Risk ve Sosyal Uygunluk

Practice More

Failin hukuka aykırı davrandığı (örneğin hız sınırını aştığı) ancak kurallara uysaydı bile neticenin gerçekleşeceği durumlar için 'Hukuka Uygun Alternatif Davranış' ilkesini inceleyiniz.

Alternative Method

Olayı 'Nötr Davranışlar' teorisiyle de çözmek mümkündür; bir bilet satıcısının uçağın düşmesini umarak bilet satması veya bir taksi şoförünün kaza yapmasını umarak yolcu taşıması gibi sosyal bakımdan nötr eylemler isnadiyeti başlatmaz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question