Question

Difficulty: MediumNetice ve Nedensellik Bağı

Müteahhit (M), yapımını üstlendiği inşaatta dış cephe iskelelerinin kurulumunu iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı olarak eksik gerçekleştirmiştir. İnşaat işçisi (İ), bu iskele üzerinde boya yaparken dengesini kaybederek metrelerce yüksekten beton zemine düşmüş ve ağır şekilde yaralanmıştır. Çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine gelen ambulans (İ)'yi hastaneye götürürken, kırmızı ışık ihlali yapan aşırı alkollü sürücü (S)'nin idaresindeki tır ambulansa çarpmıştır. Yaşanan bu çarpışma sonucunda ambulans devrilmiş ve (İ) hayatını kaybetmiştir. Adli tıp kurumunun düzenlediği raporda, (İ)'nin ölümünün iskeleden düşmeye bağlı travmalardan değil, tamamen trafik kazasında meydana gelen iç kanama ve ezilmelerden kaynaklandığı kesin olarak saptanmıştır.

Bu olayda meydana gelen ölüm neticesinin fail (M)'ye isnat edilebilirliği bağlamında aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. A
    Şarta bağlılık ilkesi uyarınca (M)'nin kusurlu davranışı gerçekleşmeseydi (İ) ambulansa alınmayacağı için, aradaki mantıksal nedensellik bağının varlığı ölümden sorumlu tutulması bakımından yeterlidir.
  2. B
    Ölüm neticesi başlangıçtaki yaralanmanın bir devamı niteliğinde değerlendirildiğinden, araya giren olağanüstü duruma bakılmaksızın fail netice sebebiyle ağırlaşmış suç hükümlerine tabi tutulur.
  3. İskeleden düşme olgusu ile ölüm arasında mantıksal bir nedensellik bulunsa da, araya giren trafik kazası bağımsız bir etken olup illiyet bağını kestiğinden ölüm neticesi (M)'ye objektif olarak isnat edilemez.Answer
  4. D
    (M)'nin iskele kurulumunda gerekli dikkat ve özeni göstermemesi sonucu baştan kabullendiğini gösterdiğinden, nedenselliğin kesildiği iddia edilemez ve doğrudan kastla öldürme hükümleri uygulanır.
  5. E
    (S)'nin kural ihlali araya giren asli bir eylem niteliği taşıdığından, (M)'nin baştaki eyleminin icra hareketleri kesilmiş sayılır ve kendisine yaralamadan dahi hiçbir cezai sorumluluk yüklenemez.

Answer

Doğru seçenek, iskeleden düşme ile ölüm arasında mantıksal bir nedensellik bulunsa bile araya giren bağımsız trafik kazası nedeniyle ölüm neticesinin ilk faile objektif olarak isnat edilemeyeceğini belirten ifadedir.
Ceza hukukunda bir neticenin faile yüklenebilmesi için sadece fiil ile netice arasında mantıksal bir bağ (conditio sine qua non) bulunması yetmez; aynı zamanda neticenin objektif olarak faile isnat edilebilir nitelikte olması gerekir. Olayda failin hatalı kurulum yapması ile mağdurun ambulansa binmesi arasında mantıksal bir bağ vardır. Ancak mağdurun ölümü, failin yarattığı düşme tehlikesinin bir gerçekleşmesi olarak değil, araya giren tamamen bağımsız ve olağandışı üçüncü kişi (S) kusurunun eseri olan trafik kazası sonucunda meydana gelmiştir. Bu durum nedensellik bağını kestiğinden, ölüm neticesi ilk eylemi yapan müteahhide objektif olarak isnat edilemez.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki fiil ve netice arasındaki doğal (mantıksal) nedensellik bağını tespit etme.
(M)'nin iskeleyi hatalı kurması fiili olmasaydı (İ) düşmeyecek ve ambulansla hastaneye götürülürken kazaya uğramayacaktı. Dolayısıyla şarta bağlılık teorisine göre ortada bir illiyet bağı bulunmaktadır.
Ceza sorumluluğunun belirlenmesi için öncelikle fiil ile netice arasında fiziksel/mantıksal bir neden-sonuç ilişkisinin olup olmadığının saptanması zorunludur.
2
Araya giren yeni etkenin (trafik kazasının) hukuki nedenselliğe ve objektif isnadiyete etkisini değerlendirme.
Üçüncü bir kişinin (S'nin) ağır kusuruyla neden olduğu trafik kazası, öngörülemez, olağan dışı ve bağımsız bir etken olarak sürece dahil olmuş; asıl ölüm neticesi ilk fiilin yarattığı tehlikeden değil, tamamen bu yeni durumdan kaynaklanmıştır.
Salt mantıksal nedensellik cezalandırma için yeterli değildir; neticenin failin norm ihlaliyle yarattığı tehlikenin bir gerçekleşmesi olup olmadığına (objektif isnadiyet) bakılmalıdır.
3
Failin (M) hangi neticeden sorumlu tutulacağını hukuken belirleme.
İlliyet bağı yeni bir etkenle kesildiği için ölüm neticesi (M)'ye yüklenemez; fail yalnızca araya giren nedenden önceki kendi eyleminin doğrudan sonucu olan yaralanmadan (taksirle yaralama) sorumlu tutulur.
Ceza hukukunda herkes ancak kendi kusurlu fiilinden ve kendisine objektif olarak isnat edilebilen neticelerden sorumlu tutulabilir.

Key Concept

Netice ve Nedensellik Bağı (Objektif İsnadiyet ve İlliyet Bağının Kesilmesi)
Rate this question