Türk anayasa hukuku doktrininde Tanzimat Fermanı (1839), iktidarın sınırlandırılması yöntemi ve hukuki kaynağı bakımından 'anayasal belge' niteliği taşır. Bu fermanın hazırlanış süreci ve padişahın mutlak otoritesi karşısındaki hukuki konumu dikkate alındığında, fermanın getirdiği düzenleme hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Padişahın mutlak yetkilerini, kendi özgür iradesiyle ve tek taraflı bir işlemle (atıfet/ihsan) hukuk kurallarına tabi kılması sonucunda kanun üstünlüğü ilkesinin temelinin atılmasıAnswer
- BGayrimüslim tebaaya tanınan ayrıcalıkların yabancı devletlerin baskısı ve ortak denetimi altında uluslararası bir sözleşme güvencesine kavuşturulması
- CHalkın temsilcilerinden oluşan bir meclisin onayıyla yürürlüğe giren ve padişahın yetkilerini halk iradesiyle dengeleyen ilk anayasal düzenin kurulması
- DPadişahın meclisi feshetme yetkisinin zorlaştırıldığı ve yürütme organının yasamaya karşı sorumlu tutulduğu parlamenter bir sisteme geçilmesi
- EYasama, yürütme ve yargı güçlerinin birbirinden kesin çizgilerle ayrıldığı ve yargı bağımsızlığının tam olarak tesis edildiği modern kuvvetler ayrılığı modelinin benimsenmesi
Answer
Padişahın mutlak yetkilerini kendi iradesiyle tek taraflı olarak hukuk kurallarına tabi kılması ve kanun üstünlüğü ilkesini başlatması
Tanzimat Fermanı, padişahın yetkilerini kendi rızasıyla ve tek taraflı (unilateral) bir irade beyanıyla kanunlara tabi kıldığı bir gelişmedir. Bu belgeyle padişah, 'vazedilecek kanunlara bizzat uyacağı' sözünü vererek Osmanlı devlet sisteminde kanun üstünlüğü ilkesini (rule of law) başlatmıştır. Ancak bu bir anayasa değildir; çünkü devletin temel organlarını ve işleyişini düzenleyen bütünsel bir metin teşkil etmez.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tanzimat Fermanı'nın Tek Taraflı (Unilateral) Niteliği ve Kanun Üstünlüğü
Practice More
Tanzimat Fermanı ile Sened-i İttifak'ın hukuki niteliklerini (tek taraflı vs sözleşme) karşılaştırarak bu dönemin anayasal belgelerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s