Examkin

Question

Difficulty: MediumAnayasa Mahkemesi: İtiraz Yolu (Somut Norm Denetimi)

Bir sulh hukuk mahkemesi hâkimi, görülmekte olan bir davada karara bağlayacağı uyuşmazlıkta uygulanacak kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatine vararak, bu kuralın iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine müracaat etmiştir.

Buna göre, başlayan somut norm denetimi (itiraz yolu) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. Anayasa Mahkemesinin kararı beş ay içinde gelmezse mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır; ancak esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar iptal kararı gelirse mahkeme bu karara uymak zorundadır.Answer
  2. B
    Mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için anayasaya aykırılık iddiasının mutlaka davanın taraflarından biri tarafından ileri sürülmüş olması zorunludur.
  3. C
    Anayasa Mahkemesi bu müracaatı herhangi bir nedenle (şekil veya esas yönünden) reddederse, on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmü için tekrar itiraz yoluna gidilemez.
  4. D
    Mahkeme, Anayasa Mahkemesine başvurduktan sonra yargılamayı durdurmaz ve nihai kararını açıklar; iptal kararı sonradan gelirse taraflar yargılamanın yenilenmesini talep edebilir.
  5. E
    Anayasa Mahkemesi, yerel mahkemenin yapmış olduğu bu başvuruyu en geç altmış gün içinde karara bağlamakla yükümlüdür.

Answer

Anayasa Mahkemesinin kararı beş ay içinde gelmezse mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır; ancak esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar iptal kararı gelirse mahkeme bu karara uymak zorundadır.
Anayasa'nın 152. maddesi itiraz yolunu (somut norm denetimi) açıkça düzenlemiştir. Buna göre mahkeme, iptal başvurusu yaptıktan sonra Anayasa Mahkemesinin kararını beş ay bekler (bekletici mesele). Eğer beş ay içinde karar gelmezse, uyuşmazlığı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır. Fakat mahkemenin verdiği esas hakkındaki nihai karar henüz kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ulaşırsa, mahkeme Anayasa'nın üstünlüğü gereği bu iptal kararına uymak zorundadır. Doğru ifade bu süreci eksiksiz ve yasal şartlara uygun biçimde özetlemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Somut norm denetimi (itiraz yolu) sürecinde mahkemenin bekleme süresini analiz et.
Anayasa'ya göre davaya bakan mahkeme, başvurusundan itibaren Anayasa Mahkemesinin kararını 5 ay boyunca beklemek zorundadır (bekletici mesele).
Anayasa Mahkemesinin incelemesine makul bir süre tanırken, yargılamanın da sürüncemede kalmasını engellemek.
2
5 ay içinde karar gelmemesi durumunda mahkemenin izleyeceği yolu belirle.
5 ay içinde Anayasa Mahkemesinden karar gelmezse, yerel mahkeme davayı yürürlükteki mevcut kanun hükümlerini uygulayarak karara bağlar.
Vatandaşların hak arama hürriyeti kapsamında adaletin gecikmesini önlemek.
3
Yerel mahkeme kararını verdikten sonra ancak karar kesinleşmeden Anayasa Mahkemesinin iptal kararı vermesi durumunu değerlendir.
Esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gelirse, mahkeme bu yeni duruma uymak ve kararını iptal kararına göre şekillendirmek zorundadır.
Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi.

Key Concept

İtiraz Yolu Bekletici Mesele Süreci
Rate this question

Topics

Anayasa Mahkemesi: İtiraz Yolu (Somut Norm Denetimi)

More questions from this topic