Question

Difficulty: Hardİdarenin Bütünlüğü ve Hiyerarşi

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısı içerisinde, bir Bakanlık bünyesinde görev yapan Genel Müdürün hizmetin yürütülmesine ilişkin tesis ettiği bireysel bir işlemin, ilgili Bakan tarafından 'hizmetin gereklerine ve kamu yararına uygun olmadığı' gerekçesiyle iptal edilerek yerine yeni bir işlem tesis edilmesi durumu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Bakan ile Genel Müdür arasındaki ilişki hiyerarşi ilişkisidir; hiyerarşi amiri astın işlemlerini hem hukukilik hem de yerindelik yönünden denetleyebilir ve bu denetim sonucunda işlemi değiştirerek yeniden tesis edebilir.Answer
  2. B
    Bakanın bu denetimi gerçekleştirebilmesi için ilgili kanunda kendisine 'yerinden yönetim kuruluşlarını denetleme' yetkisinin açıkça ve ayrıca tanınmış olması zorunludur.
  3. C
    Genel Müdürlük makamı ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olduğu için Bakanın bu işlemini ancak idari yargıda iptal davası açarak gerçekleştirmesi mümkündür.
  4. D
    Hiyerarşi denetimi kural olarak sadece işlemin hukukiliği ile sınırlı olduğundan, Bakanın 'yerindelik' gerekçesiyle yaptığı bu müdahale yetki tecavüzü teşkil eder.
  5. E
    Bakan, Genel Müdürün yerine geçerek bizzat işlem tesis edemez; hiyerarşi yetkisi sadece astın işlemini sakatlayan unsurları tespit ederek işlemi alt makama iade etmekle sınırlıdır.

Answer

Bakan ile Genel Müdür arasındaki ilişki hiyerarşi ilişkisidir ve hiyerarşi amiri astın işlemlerini hem hukukilik hem de yerindelik yönünden denetleyebilir, işlemin içeriğini değiştirerek yeniden tesis edebilir.
Türk idare hukukunda idarenin bütünlüğü ilkesini sağlayan iki temel araçtan biri hiyerarşidir. Hiyerarşi yetkisi, aynı kamu tüzel kişiliği içerisindeki üst makamın ast makam üzerindeki denetim gücünü ifade eder. Bu yetki, kanunla açıkça düzenlenmiş olmasına gerek duyulmaksızın idari teşkilatın doğal bir sonucudur. Hiyerarşi amiri, astın tesis ettiği işlemleri sadece mevzuata uygunluk (hukukilik) açısından değil, aynı zamanda kamu yararı ve hizmetin gereklerine uygunluk (yerindelik) açısından da denetleyebilir. Bu denetim sonucunda işlemi iptal edebilir, geri alabilir, kaldırabilir veya işlemin içeriğini değiştirerek yeni bir işlem tesis edebilir.

Step-by-Step Solution

1
Kurumsal tüzel kişilik analizi yapılması
Bakanlık ve Genel Müdürlük aynı kamu tüzel kişiliği (Devlet) içerisinde yer almaktadır.
Denetim türünün belirlenmesi için tarafların aynı mı yoksa farklı mı kamu tüzel kişilerine ait olduğunun saptanması gerekir.
2
Denetim türünün tespiti
Aynı tüzel kişilik içindeki denetim hiyerarşi, farklı tüzel kişilikler arası denetim idari vesayettir.
Olayda Bakan ve Genel Müdür arasında hiyerarşik bir ast-üst ilişkisi mevcuttur.
3
Hiyerarşi yetkisinin kapsamının belirlenmesi
Hiyerarşi yetkisi; hukukilik denetiminin yanı sıra yerindelik denetimini de kapsar ve işlemleri iptal etme, değiştirme yetkisini içerir.
İdarenin bütünlüğü ilkesi uyarınca, üst makamın astın eylemleri üzerinde tam bir denetim gücü bulunmaktadır.

Key Concept

Hiyerarşi Denetimi ve Kapsamı

Practice More

İdari vesayet makamının bir işlemi yerindelik yönünden denetleyemeyeceği kuralının istisnalarını ve hiyerarşi amirinin 'kanunsuz emir' konusundaki anayasal sorumluluklarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question