Türk Anayasa Tarihi
124 questions
1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda 29 Ekim 1923 tarihinde yapılan değişikliklerle, devletin yönetim yapısında köklü bir dönüşüm yaşanmış ve ilk kez "Cumhurbaşkanlığı" makamı düzenlenmiştir.
Buna göre, 1923 anayasa değişikliklerine göre Cumhurbaşkanı'nın seçimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Sened-i İttifak (1808) metninin içeriği, tarafı olan gruplar ve kapsadığı haklar incelendiğinde; bu belgenin Türk anayasacılık hareketleri içerisindeki özgün ve sınırlı yapısını belirleyen temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
1808 yılında Padişah II. Mahmut ile taşradaki yerel güçler (Ayanlar) arasında imzalanan Sened-i İttifak'ın, Türk anayasa tarihindeki Tanzimat ve Islahat fermanları gibi belgelerden ayrılan en temel hukuki niteliği aşağıdakilerden hangisidir?
1856 Paris Barış Konferansı sürecinde ilan edilen Islahat Fermanı, Tanzimat Fermanı ile başlayan Osmanlı anayasallaşma sürecini özellikle gayrimüslim tebaanın hakları açısından ileriye taşımış ve fermanın metni Paris Barış Antlaşması'nın 9. maddesinde zikredilmiştir. Bu fermanın içeriği ve gayrimüslim tebaaya sağladığı yeni imkanlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Islahat Fermanı ile getirilen düzenlemelerden biri değildir?
Sened-i İttifak (1808), Osmanlı-Türk anayasacılık hareketlerinin başlangıcı kabul edilse de modern anlamda bir anayasa metni değil, Orta Çağ Avrupa'sındaki Magna Carta Libertatum benzeri bir "misak" (pakt/sözleşme) karakteri taşır. Bu belgenin hukuk tekniği, tarafları ve otorite üzerindeki etkisi dikkate alındığında, Türk anayasa tarihindeki özgün konumuna ilişkin en doğru saptama aşağıdakilerden hangisidir?
1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda 29 Ekim 1923 tarihinde yapılan değişiklikler ile hükümetin kurulma usulünde değişikliğe gidilerek "Meclis Hükümeti" sisteminden "Kabine Sistemi"ne geçişin temelleri atılmıştır.
Buna göre, 1923 anayasa değişikliği ile Başvekil'in (Başbakan) belirlenme usulü aşağıdakilerden hangisi olarak düzenlenmiştir?
1924 Anayasası’nın kurmuş olduğu "Karma Hükümet Sistemi" ve anayasanın hukuki nitelikleri göz önünde bulundurulduğunda, bu dönemdeki devlet yapısı ve erklerin işleyişine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Islahat Fermanı, Tanzimat Fermanı ile başlayan Osmanlı anayasallaşma sürecinde gayrimüslim tebaanın haklarını genişleten ve bu hakları uluslararası bir düzleme taşıyan kritik bir belgedir.
Fermanın içeriği ile Paris Barış Antlaşması arasındaki hukukî ilişki ve Tanzimat Fermanı'ndan ayrılan özgün yönleri dikkate alındığında, Islahat Fermanı ile getirilen düzenlemeler hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
1876 tarihli Kanun-i Esasi’nin 1909 yılındaki anayasa değişikliklerinden önceki ilk metni uyarınca, yasama sürecinin işleyişi ve Meclis-i Umumi'nin kanun yapma yetkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
1961 Anayasası, devletin sosyal ve ekonomik alandaki görevlerini yerine getirebilmesi için planlı kalkınmayı bir anayasal zorunluluk hâline getirmiştir. Bu doğrultuda, ülke kaynaklarının verimli kullanılmasını sağlamak ve kalkınma planlarını hazırlamak amacıyla ilk kez 1961 Anayasası ile düzenlenen kurum aşağıdakilerden hangisidir?
sayılı Kurucu Meclis Hakkında Kanun ve Anayasası'nın hazırlık süreci ile Geçici Maddeler kapsamında düzenlenen "Geçiş Dönemi" hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, hazırlık aşamasında görev alan organlar ve halkoylamasının hukuki sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Anayasası ( ), hem normatif yapısı hem de öngördüğü iktidar mekanizması bakımından Türk anayasacılığında "olağanüstü dönemin esnek bir belgesi" olarak nitelendirilir. Anayasası'nın anayasal nitelikleri ve yılındaki hukuki gelişmeler ışığında, bu anayasanın "yumuşaklığı" ve hükümet sistemi içerisindeki dönüşümü hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi en kapsamlı ve doğrudur?
1961 Anayasası, Türk anayasa hukukunda "Anayasanın Üstünlüğü" ilkesini tam olarak hayata geçirmek amacıyla yeni bir denetim mekanizması öngörmüştür. Buna göre, kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetlemek üzere ilk kez 1961 Anayasası ile kurulan yüksek mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?
Türk anayasa hukuku doktrininde Tanzimat Fermanı (1839), iktidarın sınırlandırılması yöntemi ve hukuki kaynağı bakımından 'anayasal belge' niteliği taşır. Bu fermanın hazırlanış süreci ve padişahın mutlak otoritesi karşısındaki hukuki konumu dikkate alındığında, fermanın getirdiği düzenleme hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), Millî Mücadele döneminin olağanüstü şartlarında hazırlanmış, kısa ve öz bir metindir. Bu anayasanın hukuksal karakteri, kabul edildiği dönemdeki diğer anayasal düzenlemelerle ilişkisi ve 1923 değişiklikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
1982 Anayasası'nın hazırlık süreci ve halkoylaması sonucunda yürürlüğe giren "Geçiş Dönemi" hükümleri (Geçici Maddeler) dikkate alındığında; 7 Kasım 1982 tarihinde yapılan halkoylamasında Anayasa metninin kabul edilmesiyle birlikte eş zamanlı olarak gerçekleşen hukuki durum aşağıdakilerden hangisidir?
Osmanlı Devleti'nin Paris Barış Antlaşması sürecinde Avrupalı devletlerin desteğini sağlamak ve iç işlerine müdahaleyi önlemek amacıyla ilan ettiği Islahat Fermanı'nda, Tanzimat Fermanı ile tüm tebaa için vatan hizmeti haline getirilen askerlik yükümlülüğü konusunda gayrimüslimlere tanınan özel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Anayasası ( ), hem değiştirilme usulü bakımından "yumuşak anayasa" özelliği göstermesi hem de hükümet sistemi olarak "Meclis Hükümeti"ni benimsemesiyle Türk anayasa tarihinde özgün bir yere sahiptir. Buna göre, Anayasası'nın öngördüğü hükümet sisteminin işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Osmanlı hukuk tarihinde hükümdarın mutlak otoritesinin ilk kez hukuki bir metinle sınırlandırılmasına zemin hazırlayan Sened-i İttifak () hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
1961 Anayasası, Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında "hukuk devleti" ilkesine ilk kez açıkça yer vermiş ve bu ilkeyi hayata geçirmek amacıyla çeşitli anayasal güvenceler ihdas etmiştir. Bu anayasa ile iktidarın sınırlandırılması ve yargı denetiminin kapsamının genişletilmesi hedeflenmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1961 Anayasası ile hukuk devleti ilkesini tahkim etmek amacıyla getirilen yeniliklerden biri değildir?