İdarenin Sorumluluğu

Bir büyükşehir belediyesine ait hayvanat bahçesinde, yırtıcı hayvanların sergilendiği bölüm, standartlara uygun olarak ziyaretçi yürüyüş yolundan $3$ metre içeride konumlandırılmış ve çift katlı güvenlik bariyeriyle çevrilmiştir. Ayrıca bariyerlerin üzerine "Tehlikeli Alan - Bariyeri Aşmak ve Hayvanlara Yaklaşmak Kesinlikle Yasaktır" uyarı levhaları asılmıştır. Bir ziyaretçi, hayvanı daha yakından görüntüleyebilmek amacıyla her iki koruyucu bariyeri de izinsiz aşarak kafese elini uzatmış ve hayvanın saldırısına uğrayarak ağır yaralanmıştır. Ziyaretçi, olay esnasında kendisini bizzat uyaracak bir personelin bulunmaması sebebiyle idarenin kusurlu olduğunu iddia ederek tam yargı davası açmıştır.

Buna göre, idare hukuku ilkeleri çerçevesinde idarenin olaydaki sorumluluğu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İçişleri Bakanlığına bağlı kolluk kuvvetlerinin, meskûn mahalde silahlı bir soygun şüphelisini araçla takibi sırasında; polis memurları kanunun kendilerine verdiği yetki sınırları içinde kalıp gerekli tüm mesleki özeni göstermelerine rağmen, yüksek hızlı takip faaliyetinin doğası gereği barındırdığı olağanüstü tehlike neticesinde polis aracı kontrolden çıkmıştır. Olay sonucunda, kaldırımda yürümekte olan ve olayla hiçbir ilgisi bulunmayan bir vatandaş aracın çarpmasıyla yaralanmıştır.

Danıştay içtihatları dikkate alındığında, yaralanan vatandaşın uğradığı zararın tazmini bakımından idarenin sorumluluğunun hukuki dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir büyükşehir belediyesinde görevli ruhsat ve denetim müdürü, daha önceden aralarında şahsi husumet bulunan bir esnafın işyerini, denetim sırasında mevzuata aykırı hiçbir durum olmamasına rağmen tamamen uydurma tutanaklarla mühürletmiş ve esnafın ciddi miktarda maddi zarara uğramasına yol açmıştır.

Mevcut anayasal hükümler ve idare hukukunun mali sorumluluk ilkeleri çerçevesinde, ortaya çıkan bu zararın tazmini süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken isabetlidir?

Bir il merkezinde, Büyükşehir Belediyesine bağlı Su ve Kanalizasyon İdaresinin sorumluluğundaki ana isale hattında kendiliğinden büyük bir patlama meydana gelmiş ve tonlarca su yola taşmıştır. Çevredeki esnafın durumu derhal kuruma bildirmesine rağmen, arızaya müdahale edecek teknik ekip olay yerine ancak ertesi gün yönlendirilmiştir. Bu gecikme süresince yola taşan sular, eğimin de etkisiyle cadde üzerindeki bir beyaz eşya mağazasını basmış ve mağazadaki ürünlerin büyük bir kısmı kullanılamaz hale gelmiştir.

İdare hukuku ilkeleri çerçevesinde, mağaza sahibinin uğradığı zararın tazmini bağlamında idarenin sorumluluğunun niteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi en isabetlidir?

Sağlık Bakanlığına ait bir ambulans, durumu stabil olan bir hastayı hastaneye nakletmek üzere kendi şeridinde ve trafik kurallarına tam uygun olarak seyretmektedir. Bu esnada, kırmızı ışık ihlali yapan ve aşırı derecede alkollü olduğu tespit edilen özel bir araç sürücüsü (üçüncü kişi), kavşakta hızını kesmeyerek ambulansa şiddetle çarpar. Meydana gelen kaza sonucunda ambulansta nakledilmekte olan hasta ağır şekilde yaralanır ve uğradığı zararların tazmini istemiyle Bakanlığa karşı tam yargı davası açar. Yargılama aşamasında dosyaya sunulan bilirkişi raporunda, kazanın meydana gelmesinde idarenin hiçbir kusurunun bulunmadığı, özel araç sürücüsünün ise olayda "ağır kusurlu" olduğu kesin olarak tespit edilmiştir.

Danıştay'ın yerleşik içtihatları ve idarenin sorumluluğunu etkileyen haller dikkate alındığında, üçüncü kişinin bu eyleminin idarenin (Bakanlığın) tazminat yükümlülüğüne etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?