İdarenin Sorumluluğu

İdare hukukunda; idarenin yürüttüğü belirli bir kamu hizmeti ya da faaliyeti ile meydana gelen zarar arasında doğrudan bir illiyet bağının (nedensellik bağının) kurulmasının zorunlu olmadığı, zararın toplumsal bir bünyenin parçası olmaktan kaynaklandığı ve 'toplumsal dayanışma' esasına göre tüm topluma paylaştırılması gerektiğini savunan kusursuz sorumluluk hali aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kamu kurumuna ait hizmet binasında bulunan ve tüm periyodik teknik bakımları süresinde yapılmış olan asansörün taşıma kapasitesinin 400 kg olduğu, kabin içerisinde ve kapı girişinde uyarı levhalarıyla açıkça belirtilmiştir. Buna rağmen, binada çalışan bir grup personel, toplam ağırlığı 1200 kg olan ağır bir laboratuvar cihazını asansöre yüklemiş ve asansörün halatlarının kopması sonucu cihazın parçalanmasına yol açmıştır. Yapılan incelemede idarenin asansörün bakımı ve uyarısı konusunda hiçbir ihmalinin olmadığı, zararın tamamen personelin kuralları hiçe sayan bu ağır davranışı sonucu meydana geldiği tespit edilmiştir.

İdare hukuku ilkeleri çerçevesinde, zarar görenlerin ağır kusurunun bulunduğu bu olayda idarenin sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir devlet hastanesinde, merkezi sterilizasyon ünitesindeki cihazların teknik arızası nedeniyle ameliyatlarda kullanılan aletlerin tam olarak dezenfekte edilemediği teknik raporlarla tespit edilmiştir. Buna rağmen hastane yönetimi, ameliyat programını aksatmamak adına mevcut aletlerle operasyonlara devam edilmesi talimatını vermiş ve bu durum sonucunda birçok hastada ağır enfeksiyon vakaları görülmüştür. Bu olayda idarenin tazminat sorumluluğuna yol açan hizmet kusuru türü aşağıdakilerden hangisidir?

Belediye tarafından işletilen bir halk plajında, denizin aşırı akıntılı olması nedeniyle cankurtaranlar tarafından hoparlörle uyarılar yapılmış, sahil şeridine kırmızı bayraklar dikilmiş ve denize giriş emniyet şeritleriyle kapatılmıştır. Bir vatandaşın, tüm bu fiziki engelleri ve sözlü uyarıları kasten ihlal ederek denize girmesi sonucunda boğulma tehlikesi geçirmesi üzerine idare aleyhine tam yargı davası açılmıştır. Yargı mercilerince vatandaşın bu davranışı 'ağır kusur' olarak nitelendirildiğine göre, idarenin mali sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdare hukuku ilkeleri ve Danıştay’ın yerleşik içtihatları çerçevesinde, idarenin mali sorumluluğunun asli dayanağını oluşturan "hizmet kusuru" kavramı ve kriterleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir büyükşehirde düzenlenen yasa dışı bir toplumsal gösteri sırasında, emniyet güçlerinin müdahalesine rağmen göstericilerin saldırısı sonucu bir vatandaşın ticari işletmesi ağır maddi zarara uğramıştır. İdare hukukunda, idarenin doğrudan bir eylemi veya işlemiyle illiyet bağı kurulamayan, ancak toplumsal bünyedeki bozukluklardan kaynaklanan bu tür zararların 'sosyal dayanışma' esasına göre tazmin edilmesini öngören ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Bir vatandaş, ikametgahında gerçekleşen hırsızlık olayını anında ilgili polis merkezine ihbar etmiştir. Polis merkezi ile olay yeri arasındaki mesafenin yaklaşık $2$ kilometre olmasına rağmen, haberleşme birimindeki görevlinin ihbarı devriye ekiplerine aktarmayı ihmal etmesi sonucunda, emniyet güçleri olay yerine ihbardan ancak $50$ dakika sonra intikal edebilmiştir. Bu gecikme nedeniyle failler kıymetli eşyalarla birlikte olay yerinden uzaklaşmıştır.

Bu olayda, idarenin tazminat sorumluluğuna yol açan "hizmet kusuru" türü aşağıdakilerden hangisidir?

İdarenin hukuki sorumluluğu çerçevesinde açılan tam yargı davalarında, tazmin edilecek olan 'zarar' kavramının nitelikleri ve tazminatın kapsamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun $13$. maddesi uyarınca, idarenin bir eylemi nedeniyle hakkı ihlal edilen bir kişinin tam yargı davası açmadan önce uyması gereken zorunlu idari başvuru usulü ve süreleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdarenin bir eylemi nedeniyle hakları ihlal edilen kişilerin, $2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ($İYUK$) uyarınca tam yargı davası açmadan önce tüketmeleri gereken idari başvuru yolu ve bu yolun sürelerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdare hukuku ilkeleri ve Danıştay içtihatları çerçevesinde, idarenin mali sorumluluğuna yol açan "hizmet kusuru" kavramının nesnel (objektif) ve anonim bir nitelik taşıması aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Devlet Demir Yolları tarafından yürütülen yüksek hızlı tren projesi kapsamında, mevcut demir yolu hattı modernize edilmiş ve güvenlik gerekçesiyle hattın geçtiği bir mahallenin ana geçiş noktası hukuka uygun bir biçimde kapatılarak 5 kilometre öteye taşınmıştır. Bu durum mahalle sakinlerinin genelini bir ölçüde etkilemekle birlikte, tam geçiş noktasında bulunan ve tüm ticari faaliyeti bu geçişe bağlı olan bir akaryakıt istasyonunun satışlarını durma noktasına getirmiştir. Akaryakıt istasyonu sahibinin, idarenin bu hukuka uygun işleminden dolayı uğradığı özel ve olağanüstü zararın tazmini talebi idare hukukundaki aşağıdaki ilkelerden hangisine dayanmaktadır?

İdarenin tazminat sorumluluğunu kaldıran veya azaltan haller incelendiğinde; olayın 'dışsallık' (idareye yabancılık) unsuru taşıyıp taşımaması, mücbir sebep ve beklenmeyen hal ayrımında temel belirleyicidir. Buna göre, bu iki kavramın niteliği ve idarenin sorumluluğuna etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir kamu görevlisinin, kamu yetkisini kullandığı sırada hizmetten ayrılabilen nitelikteki "kişisel kusuru" sonucunda bir vatandaşın zarara uğraması durumunda, 1982 Anayasası ve idare hukuku ilkeleri çerçevesinde rücu mekanizması ve yargı yolu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir belediye, kentin tarihi dokusunu korumak ve turizmi canlandırmak amacıyla bazı sokakları araç trafiğine tamamen kapatarak yayalaştırma kararı almıştır. Bu uygulama genel kamu yararına uygun ve hukuken geçerli bir işlem olmasına rağmen; söz konusu sokak üzerinde bulunan ve faaliyet alanı gereği ağır tonajlı araçlarla ham madde sevkiyatı yapmak zorunda olan bir mermer işletmesi, lojistik imkansızlık nedeniyle faaliyetlerini sürdüremez hale gelmiştir. İşletme sahibi, belediyenin işlemi hukuka uygun olsa da kendisinin diğer esnafa göre katlanılamaz bir zarara uğradığını belirterek tazminat talebinde bulunmuştur.

Buna göre, mermer işletmesinin uğradığı bu özel ve olağanüstü zararın idarece tazmin edilmesini gerektiren hukuki dayanak aşağıdakilerden hangisidir?

İdarenin hukuki sorumluluğu çerçevesinde bir tam yargı davasında tazmin edilecek "zarar" kavramı ve tazminat miktarının belirlenmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi idare hukuku ilkelerine uygundur?

İdare hukuku ilkeleri ve Danıştay’ın yerleşik içtihatları çerçevesinde, idarenin mali sorumluluğunun asli dayanağını oluşturan "hizmet kusuru" kavramının "nesnel" (objektif) bir nitelik taşıması aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Bir belediyenin işlettiği katı atık depolama tesisinde, tesisin inşasında kullanılan malzemedeki gizli bir kusur nedeniyle, idarece alınabilecek tüm tedbirlere rağmen öngörülemeyen bir göçük meydana gelmiş ve çevredeki evler zarar görmüştür. Aynı tarihlerde, başka bir ilde meydana gelen ve meteoroloji tarafından dahi önceden tahmin edilemeyen olağanüstü şiddetteki bir deprem sonucunda, bir kamu hastanesinin duvarı yıkılmış ve yoldan geçen araçlar hasar görmüştür.

İdare hukukunda idarenin sorumluluğunu kaldıran veya etkileyen haller dikkate alındığında, bu iki olayın hukuki niteliği ve idarenin tazminat sorumluluğuna etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Maliye Bakanlığında görev yapan bir vergi müfettişi, denetlemekle yükümlü olduğu bir şirketin yönetim kurulu başkanına duyduğu şahsi husumet saikiyle hareket ederek, mevzuata açıkça aykırı ve gerçeği yansıtmayan abartılı bir ceza raporu tanzim etmiştir. Bu hukuka aykırı rapor neticesinde şirket haksız yere yüksek meblağlı bir vergi cezası ödemek durumunda kalarak ağır bir mali kayba uğramıştır.

Anayasa'nın yüz yirmi dokuzuncu maddesinin beşinci fıkrası hükmü ile idare hukukundaki kusur sorumluluğu esasları birlikte değerlendirildiğinde, bu zararın tazmin süreci ve rücu müessesesi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Bir devlet üniversitesinin kimya laboratuvarında gerçekleştirilen eğitim faaliyeti sırasında, idare tarafından tüm fiziki güvenlik önlemleri alınmış ve öğrencilere kullanmaları gereken koruyucu ekipmanlar eksiksiz olarak teslim edilmiştir. Ayrıca, deney öncesinde uyulması gereken kurallar öğrencilere yazılı olarak tebliğ edilmiştir. Ancak öğrencilerden (A), bu uyarılara kasten aykırı hareket ederek koruyucu gözlüğünü çıkarmış ve birbiriyle karıştırılması açıkça yasaklanan iki reaktifi keyfi olarak tepkimeye sokmuştur. Meydana gelen parlama sonucunda (A) ağır yaralanmış ve üniversite rektörlüğüne karşı maddi ve manevi tazminat istemiyle tam yargı davası açmıştır. Yapılan adli ve idari incelemede (A)'nın eyleminin 'ağır kusur' niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.

Danıştay içtihatları ve idare hukukunun genel ilkeleri çerçevesinde, bu olaydaki zararın tazmini ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?