İdari İşlemler ve Sözleşmeler

İdare hukukunda 'usulde paralellik ilkesi', bir idari işlemin tesisinde izlenen yöntemin, o işlemin değiştirilmesi, kaldırılması veya geri alınması süreçlerinde de (kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça) aynen izlenmesi gerektiğini ifade eder. Bir düzenleyici işlemin tesis edilmesinden önce kanun gereği başka bir makamın 'zorunlu görüşünün' alınması öngörülmüşse; bu işlemin daha sonra bir maddesinin değiştirilmesi sürecinde söz konusu görüşün alınmaması ve 'unsur sakatlıkları' teorisi bağlamında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi Danıştay içtihatlarına uygun bir hukuki tespittir?

Valilik makamı tarafından, görevine mazeretsiz olarak geç geldiği tespit edilen devlet memuru $(A)$ hakkında $657$ sayılı Kanun uyarınca tesis edilen 'uyarma' cezası, idari işlemin muhatabı ve hukukî niteliği dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kamu kurumunda görev yapan memurun, mesai saatleri içerisinde alkollü içki içtiği yapılan denetim, tanık beyanları ve sağlık raporuyla somut bir şekilde tespit edilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda bu fiil karşılığında "kademe ilerlemesinin durdurulması" cezası öngörülmüş olmasına rağmen, disiplin amiri personelin bu davranışının kurumun kamuoyu nezdindeki saygınlığını ve güvenilirliğini telafi edilemez şekilde zedelediğini belirterek personelin doğrudan "devlet memurluğundan çıkarılmasına" karar vermiştir.

Bu olayda tesis edilen disiplin cezası işleminin hukuki sakatlığı öncelikle aşağıdaki unsurlardan hangisiyle ilgilidir?

Bir Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu, belirli bir vadiyi 'Doğal Sit - Kesin Korunacak Hassas Alan' olarak tescil etmiştir. Söz konusu idari işlemin gerekçesinde; vadi tabanındaki mikro-klima etkisinin dünyada nadir görülen belirli bir sürüngen türünün birincil üreme alanı olduğu ve ekolojik dengenin korunması için bu statünün zorunlu olduğu belirtilmiştir. Ancak tescil kararına karşı açılan iptal davasında mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde; vadinin iklimsel verilerinin söz konusu türün yaşamasına kesinlikle imkan vermediği, idarece baz alınan teknik raporun ise aslında komşu bir ülkedeki farklı bir vadiye ait verilerin yanlışlıkla dosyaya girmesiyle oluştuğu saptanmıştır.

Buna göre, tesis edilen bu tescil işlemi idari işlemin unsurları açısından öncelikle hangi yönden hukuka aykırıdır?

Bir tekstil fabrikasının kimyasal atıklarını arıtma tesisini çalıştırmadan doğrudan yakındaki bir dereye deşarj ettiğinin yetkili mercilerce tespit edilmesi üzerine, valilik tarafından ilgili çevre mevzuatı uyarınca fabrikanın faaliyetlerinin bir ay süreyle durdurulmasına karar verilmiştir. Bu idari işlemde tesis edilen 'faaliyetin durdurulması' sonucu, idari işlemin hangi unsurunu oluşturmaktadır?

İdari işlemlerin sınıflandırılması ve düzenleyici işlemlerin tabi olduğu hukuki rejim dikkate alındığında, bu işlemlere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir belediyede mühendis kadrosuna atanan $(A)$, bu işlem sonucunda belediye teşkilatındaki görevine başlamıştır. Atama işlemiyle birlikte $(A)$, $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu ile sınırları ve içeriği önceden belirlenmiş olan hak, ödev ve sorumlulukların tamamına sahip olmuştur. Bu durumda $(A)$, idarenin tek taraflı iradesiyle daha önceden mevzuatla çizilmiş genel bir hukuki statüye dahil edilmiştir.

Buna göre, söz konusu atama işleminin idare hukuku prensipleri çerçevesindeki niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

İdare hukukunda idari işlemlerin yetki unsuru göz önüne alındığında; bir devlet üniversitesi rektörünün, kendi kurumundaki hiyerarşik yetkilerini kullanarak İçişleri Bakanlığı bünyesindeki bir 'kaymakamlık' kadrosuna atama yapması durumunda ortaya çıkan yetki sakatlığı türü ve bu işlemin hukuki yaptırımı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir belediye başkanlığı tarafından, yapılan denetimlerde yangın merdiveni bulunmadığı ve yangın güvenliği önlemlerinin mevzuatta öngörülen standartların altında olduğu tespit edilen bir alışveriş merkezinin işletme ruhsatı süresiz olarak askıya alınmıştır. Bu idari işlemde, "yangın güvenliği önlemlerinin yetersizliği" tespiti, idari işlemin hangi unsurunu oluşturur?

Bir belediye encümeni, işletilmekte olan bir akaryakıt istasyonunun "okul binasına olan mesafesinin ilgili mevzuatta belirlenen asgari sınırın altında kaldığı" gerekçesiyle işyeri açma ve çalışma ruhsatını iptal etmiştir. Ancak açılan iptal davasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda, istasyon ile okul arasındaki mesafenin gerçekte mevzuat sınırlarının üzerinde olduğu ve idarenin ölçüm hatası yaptığı saptanmıştır.

Bu durumda, söz konusu ruhsat iptali işlemi idari işlemin hangi unsuru yönünden hukuka aykırılık teşkil etmektedir?

Bir bakanlık, merkezi sınavda başarılı olan $150$ adayın öğretmen olarak atanmasına ilişkin listeyi içeren tek bir atama kararnamesi yayımlamıştır. Bu işlemle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi idare hukuku ilkeleri çerçevesinde doğrudur?

Bir valilik, kamu esenliğini sağlamak amacıyla il sınırları içerisinde faaliyet gösteren internet kafelerin kapanış saatlerini 22.00 olarak belirlemiştir. Söz konusu işlemin dayanağı olarak ise mülga (yürürlükten kaldırılmış) bir genelge hükmü gösterilmiştir.

Buna göre, tesis edilen bu idari işlemin hangi unsurunda hukuka aykırılık bulunmaktadır?

İlgili mevzuat uyarınca yürütülen denetimler sonucunda bir ilçe belediyesi, sınırları içerisinde faaliyet gösteren bir işletmenin, 'eğitim kurumlarına en az 100 metre mesafede bulunma' kuralını ihlal ettiğini teknik raporlarla tespit etmiştir. Bunun üzerine belediye encümeni, söz konusu işletmenin 'İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın iptal edilmesine karar vermiştir. İdare bu işlemi tesis ederken temel olarak çocukların ve gençlerin korunması ile kamu esenliğinin sağlanmasını hedeflemiştir.

Bu idari işlemde 'işletme ruhsatının iptal edilmesi suretiyle hukuk aleminde meydana getirilen değişiklik', işlemin hangi unsurunu oluşturmaktadır?

İdare hukukunda düzenleyici işlemlerin hukuksal rejimi ve bu işlemlere karşı başvurulacak yargı yoluyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir belediye encümeni, mülkiyeti kendisine ait olmayan ancak üzerinde vergi borcu bulunan bir taşınmazın sahibi hakkında, emlak vergisi borçlarını süresi içerisinde ödemediği gerekçesiyle "ilgili taşınmazın mülkiyetinin belediyeye devredilmesine" karar vermiştir.

Vergi mevzuatı ve idari işlemin unsurları dikkate alındığında, belediyenin tesis ettiği bu işlemin öncelikle hangi unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu söylenebilir?

Eczacılık mevzuatı uyarınca, bir eczanenin ruhsatının iptal edilebilmesi için eczacının, geçerli bir mazereti olmaksızın eczanesinden kesintisiz olarak $3$ ay süreyle ayrılmış olması şartı aranmaktadır. Bir mülki idare amiri, yapılan denetimler sonucunda eczanesinde kesintisiz olarak $1$ ay süreyle bulunmadığı tespit edilen bir eczacının ruhsatını, bu durumu gerekçe göstererek iptal etmiştir.

Buna göre, tesis edilen ruhsat iptali işlemi idari işlemin unsurlarından hangisi bakımından hukuka aykırıdır?

Bir kamu kurumunda boş bulunan bir kadroya atama yapılabilmesi için ilgili mevzuatta 'bir kurulun uygun görüşünün alınması' şartı getirilmiştir. Atama yapmaya yetkili makam, bu kurulun görüşünü almaksızın atama işlemini doğrudan gerçekleştirmiştir. Bu durumda söz konusu idari işlemle ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Bir valilik tarafından, ilgili mevzuat hükümleri kapsamında düzenlenen 'Yivsiz Av Tüfeği Ruhsatnamesi', ruhsat sahibinin periyodik sağlık raporu süresinin dolması ve yenileme başvurusunda alınan yeni sağlık kurulu raporunda 'silah taşımasına engel teşkil eden bir rahatsızlığının bulunduğunun' tespit edilmesi üzerine iptal edilmiştir. Bu idari işlemde, işlemin tesis edilmesine temel teşkil eden 'sağlık raporundaki olumsuz sağlık tespiti', idari işlemin hangi unsurunu oluşturmaktadır?

İdare hukukunda bireysel idari işlemler, kural olarak muhataplarının hukuksal durumunda doğrudan doğruya değişiklik yapan 'icrai' nitelikteki işlemlerdir. Ancak bir nihai işlemin tesisinden önce gerçekleştirilen teklif, görüş veya rapor gibi işlemler bu niteliğe sahip değildir. Bir belediye sınırları içerisinde lokanta açmak isteyen Bay $(A)$'nın başvurusu üzerine; önce zabıta müdürlüğü tarafından teknik şartlara dair bir 'uygunluk raporu' hazırlanmış, ardından belediye encümeni bu rapora dayanarak Bay $(A)$ adına 'işyeri açma ve çalışma ruhsatı' verilmesine karar vermiştir.

Bu süreçteki işlemlerin idari işlem türleri ve hukuk aleminde doğurduğu sonuçlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdare hukukunda idari işlemler; hitap ettikleri kişilerin kapsamı ve içerdikleri hükümlerin niteliği bakımından 'bireysel işlemler' ve 'düzenleyici işlemler' olarak ikiye ayrılır. Buna göre, bir idari işlemin 'düzenleyici işlem' karakterine sahip olabilmesi için taşıması gereken temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?