Kıymetli Evrak Hukuku

141 questions

Question 61Question

Kıymetli evrak hukukunda senedin mülkiyetinin devredilebilmesi için; senedin zilyetliğinin devriyle (teslim) birlikte, alacağın temliki hükümlerine uygun olarak hazırlanan yazılı bir devir beyanının da bulunması gereken senet türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Nama yazılı senetler

Answer

Nama yazılı senetler
Nama yazılı senetlerin devri, diğer kıymetli evrak türlerine göre daha sıkı şekil şartlarına bağlanmıştır. Türk Ticaret Kanunu uyarınca, bu senetlerin mülkiyetinin devredilebilmesi için senedin teslimi (zilyetliğin devri) ile birlikte, alacağın temliki hükümlerine uygun, yazılı bir devir beyanının yapılması zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki devir şartlarını (zilyetliğin devri + yazılı devir beyanı/alacağın temliki) analiz et.
Bu iki şartın birlikte aranması, en ağır devir usulüne sahip senet türünü işaret eder.
Kıymetli evrak hukukunda tedavül kabiliyeti en düşük ancak güvenliği en yüksek olan senet türünü belirlemek gerekir.
2
Tespit edilen devir usulünü Türk Ticaret Kanunu'ndaki sınıflandırma ile eşleştir.
Nama yazılı senetlerin devri için zilyetliğin devri ve yazılı temlik beyanı zorunludur.
Kanun koyucu, belli bir kişinin adına yazılan senetlerin (nama) devrini alacağın temliki hükümlerine bağlamıştır.

Key Concept

Nama Yazılı Senetlerin Devir Usulü
Estimated Time:45s
Question 62Question

Savurganlığı nedeniyle hakkında kısıtlama kararı verilmiş olan ve kendisine vasi atanan (A)(A), vasisinin rızasını almadan ticari bir borcu için (B)(B) lehine bir bono düzenlemiştir. Lehtar (B)(B), bu senedi ciro ederek (C)(C)’ye devretmiştir. (C)(C) ise, (D)(D) Anonim Şirketi'nin çalışanı olmasına rağmen şirketi kambiyo taahhüdü altına sokma yetkisi bulunmadığı hâlde, şirket kaşesi üzerine kendi imzasını atarak senedi temsilci sıfatıyla (E)(E)’ye ciro etmiştir. Senedin hamili (E)(E), vadesinde ödenmeyen senetle ilgili başvuru haklarını kullanmak istemektedir.

Bu olayla ilgili kambiyo senetlerinde imza, ehliyet ve temsil ilkeleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Düzenleyen (A)(A) kısıtlılık nedeniyle ehliyetsizlik defini ileri sürerek borçtan kurtulabilir; ancak bu durum imzaların bağımsızlığı ilkesi gereği (B)(B)’nin ve yetkisiz temsilci sıfatıyla senedi imzalayan (C)(C)’nin şahsi sorumluluğunu etkilemez.

Answer

Düzenleyen kişi kısıtlı olduğu için ehliyetsizlik defini ileri sürebilir; ancak imzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca senet üzerindeki diğer imzalar geçerli kalır ve yetkisiz temsilci bizzat sorumlu olur.
Olayda düzenleyen kişinin kısıtlı olması mutlak bir defi oluşturur ve kendisini borçtan kurtarır. Ancak Türk Ticaret Kanunu'nun 677. maddesinde düzenlenen 'İmzaların Bağımsızlığı' ilkesi uyarınca, senette ehliyetsiz bir kişinin imzasının bulunması diğer imzaların geçerliliğini etkilemez. Ayrıca 678. madde uyarınca, temsil yetkisi olmadığı halde şirket adına imza atan kişi, senedin bedelinden bizzat (şahsen) sorumlu hale gelir. Bu iki kural birlikte değerlendirildiğinde, hamilin düzenleyene gidemese de ciranta ve yetkisiz temsilciye başvurabileceği sonucuna varılır.

Step-by-Step Solution

1
Düzenleyenin (A) ehliyet durumunu analiz etmek.
(A) savurganlık nedeniyle kısıtlanmıştır. Vasinin rızası olmadan yaptığı kambiyo taahhüdü kendisini bağlamaz. Bu, herkese karşı ileri sürülebilen mutlak bir defidir.
Kambiyo senetlerinde ehliyet, Medeni Kanun hükümlerine tabidir; kısıtlılar yasal temsilcilerinin rızası olmadan borç altına giremezler.
2
Yetkisiz temsilcinin (C) hukuki sorumluluğunu belirlemek.
(C), (D) şirketi adına yetkisiz olarak imza atmıştır. Bu durumda (D) şirketi borç altına girmez, ancak (C) senet bedelinden bizzat sorumlu olur.
TTK m. 678 uyarınca, temsil yetkisi olmadığı halde bir başkası adına imza atan kişi, o seneden dolayı bizzat sorumlu olur.
3
İmzaların bağımsızlığı (mücerretlik/istiklal) ilkesini uygulamak.
(A)'nın imzasının geçersizliği veya (C)'nin imzasının yetkisizliği, senet üzerindeki diğer geçerli imzaların (B'nin cirosu gibi) sıhhatini etkilemez.
TTK m. 677 gereğince, senette geçersiz imzaların bulunması, diğer imzaların geçerliliğine zarar vermez.

Key Concept

İmzaların Bağımsızlığı ve Yetkisiz Temsil Sorumluluğu

Hints

1
Kambiyo senetlerinde bir imzanın geçersiz olması, senedin üzerindeki diğer imzaların geçerliliğini etkiler mi?
2
Kısıtlı bir kişinin vasi izni olmadan attığı imza mutlak bir defi midir? Yetkisiz temsilcinin kambiyo senedindeki sorumluluğu nasıldır?
3
TTK 677 (İmzaların Bağımsızlığı) ve TTK 678 (Yetkisiz Temsil Sorumluluğu) maddelerini birlikte düşünün. Ehliyetsiz kişi sorumlu olmazken, senedin devir zincirindeki diğer kişilerin durumuna odaklanın.

Practice More

Sahte imza durumunda imzaların bağımsızlığı ilkesinin nasıl işlediğine dair bir soru çözebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 63Question

Düzenleyen (A)(A), 5.0005.000 TL bedelli bir bonoyu lehtar (B)(B) lehine düzenlemiş; (B)(B) bu bonoyu (C)(C)’ye ciro etmiştir. (C)(C), bononun bedelini tahrifat yaparak 50.00050.000 TL’ye yükseltmiş ve (D)(D)’ye, (D)(D) ise iyiniyetli (E)(E)’ye ciro etmiştir. Bononun vadesinde ödenmemesi üzerine hamil (E)(E)'nin başvurusu ile ilgili kıymetli evrak hukuku hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (A)(A) ve (B)(B), tahrifattan önce imza attıkları için senetteki değişikliği herkese karşı ileri sürebilir ve sadece 5.0005.000 TL’den sorumlu olurlar.

Answer

(A)(A) ve (B)(B)'nin tahrifattan önce imza atmış olmaları nedeniyle değişikliği herkese karşı ileri sürebilecekleri ve sadece orijinal bedel olan 5.0005.000 TL'den sorumlu olacakları ifadesi doğrudur.
Doğru cevap, tahrifattan önce imza atanların senedin orijinal metniyle bağlı olduklarını belirten seçenektir. Türk Ticaret Kanunu'nun 748. maddesine göre, bir poliçe (veya bono) metni tahrif edildiği takdirde, tahrifattan sonra imza atanlar değişmiş metne göre, tahrifattan önce imza atanlar ise eski metne göre sorumlu olurlar. Tahrifat, senedin metninden anlaşılan mutlak bir defi olduğu için iyiniyetli üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki tahrifatın hukuki niteliğini belirle.
Senet bedelinin 5.0005.000 TL'den 50.00050.000 TL'ye çıkarılması bir tahrifattır ve bu, senedin metninden anlaşılan mutlak bir defidir.
Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 748 uyarınca tahrifat, senedin geçerliliğini etkilemez ancak sorumluluğun kapsamını değiştirir.
2
İmza atanların tahrifat anına göre konumlarını tespit et.
(A)(A) ve (B)(B) tahrifattan önce, (C)(C) ve (D)(D) ise tahrifattan sonra imza atmıştır.
TTK m. 748'e göre tahrifattan önce imza atanlar eski metinden, sonra imza atanlar ise yeni metinden sorumludur.
3
Definin iyiniyetli hamile karşı ileri sürülüp sürülemeyeceğini değerlendir.
Tahrifat mutlak bir defi olduğu için iyiniyetli hamil (E)(E)'ye karşı da ileri sürülebilir.
Mutlak defiler, senedin devrinden etkilenmez ve hamili iyiniyetli olsa dahi borçlu tarafından savunma olarak kullanılabilir.

Key Concept

Kıymetli evrakta tahrifat durumunda imza atanların sorumluluğu ve mutlak defiler.
Question 64Question

Poliçe hamilinin meşru hamil sayılabilmesi için gerekli olan ciro silsilesinin (teselsülünün) düzgünlüğü ve kesintisizliği incelenirken, senet üzerinde yer alan "çizilmiş" (iptal edilmiş) ciroların hukuki mahiyeti ve silsileye etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Çizilmiş cirolar yazılmamış sayılır ve silsilenin kesintisizliği incelenirken dikkate alınmazlar.

Answer

Çizilmiş ciroların yazılmamış sayılması ve silsile tespitinde dikkate alınmaması.
Poliçede meşru hamillik karinesi, senedi elinde bulunduran kişinin birbirine bağlı ve düzgün bir ciro silsilesine sahip olmasıyla kurulur. Türk Ticaret Kanunu'nun 686.686. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu silsilenin kesintisiz olup olmadığı kontrol edilirken, senet üzerinde yer alan ve üzeri çizilmiş olan cirolar yazılmamış sayılır. Bu durum, senedi elinde bulunduran kişinin hak sahipliğini kanıtlarken bu ciroların yok hükmünde kabul edileceği ve silsileyi bozmayacağı anlamına gelir.

Step-by-Step Solution

1
Poliçede hak sahipliğinin (meşru hamilliğin) tespit yöntemini belirle.
Meşru hamillik, ciro silsilesinin kesintisiz olmasıyla ispatlanır.
Teşhis fonksiyonu gereği hamilin hak sahibi sayılması için silsilenin düzgün olması şarttır.
2
61026102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 686/1686/1. maddesini (eski TTK 598/1598/1) incele.
İlgili fıkranın son cümlesi: "Çizilmiş cirolar bu hususta yazılmamış sayılır."
Kanun, silsiledeki kopuklukları önlemek veya iradi iptalleri hukuki zemine oturtmak için bu kuralı getirmiştir.
3
Çizilmiş cironun silsile üzerindeki etkisini değerlendir.
Silsile incelenirken bu ciro hiç yokmuş gibi bir sonraki ciroya geçilir.
Silsilenin kesintisizliği, sadece çizilmemiş olan cirolar üzerinden takip edilir.

Key Concept

Poliçede Teşhis Fonksiyonu ve Ciro Silsilesi
Estimated Time:50s
Question 65Question

Kıymetli evrakın zayi olması nedeniyle açılan iptal davasında, mahkemece senedi elinde bulunduranın bilinmediği durumlarda senedin ibrazı için verilecek ilan süresinin başlangıcı ve davanın yürütülmesine ilişkin Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mahkemece verilen ödeme yasağı kararı, senedin vadesinin gelip gelmediğine bakılmaksızın hüküm ifade eder; ancak ibraz süresinin başlangıcı senedin vadesi gelmişse birinci ilan tarihinden, gelmemişse vadenin dolmasından itibaren hesaplanır.

Answer

Senedin vadesi gelmişse sürenin ilk ilan tarihinden, gelmemişse vadenin dolmasından itibaren başlayacağını belirten ifade doğrudur.
Türk Ticaret Kanunu'nun 761761. maddesinin ikinci fıkrasına göre; senedin ibrazı için mahkemece belirlenen (33 ila 66 aylık) sürenin başlangıcı, vadesi gelmiş senetlerde ilk ilan gününden, vadesi gelmemiş senetlerde ise senedin vadesinin gelmesinden itibaren işlemeye başlar. Ayrıca ödeme yasağı davanın her aşamasında (vade öncesi dahil) istenebilir.

Step-by-Step Solution

1
Davanın niteliğini ve görevli mahkemeyi belirle.
İptal davası hasımsızdır ve Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir.
Kıymetli evrak hukuku mutlak ticari işlerden sayılır.
2
Ödeme yasağı ve ilan sürelerini kontrol et.
Ödeme yasağı vadeden önce de istenebilir; ilan süresi (33-66 ay) ise vadeye göre başlar.
TTK 757757 ve 761761 maddeleri bu süreleri ve usulü düzenlemiştir.
3
Doğru usul kuralını tespit et.
Vadesi gelmiş senetlerde süre birinci ilandan itibaren başlar.
Senedin borçlusunun ödeme yapabileceği zaman dilimi dikkate alınır.

Key Concept

İptal Davasında İbraz Süresi Başlangıcı (TTK 761)

Practice More

İptal davası devam ederken senedi elinde bulunduran kişi ortaya çıkarsa, davanın nasıl bir usule (iade davası süreci) evrileceğini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 66Question

Bir poliçede vade 'düzenlenme tarihinden 4545 gün sonra' ödenmek üzere belirlenmiş; senet metnine ayrıca 'yıllık %12\%12 faiz ödenir' kaydı ile 'ciro edilemez' ibaresi eklenmiştir.

61026102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, bu poliçedeki kayıtların geçerliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Poliçedeki 'ciro edilemez' kaydı geçerli olup senedi nama yazılı hale getirir; ancak faiz kaydı, vadenin türü nedeniyle yazılmamış sayılır.

Answer

Poliçedeki 'ciro edilemez' kaydı senedi nama yazılı hale getiren geçerli bir kayıt iken; belirli bir süre sonra ödenecek olan bu poliçede faiz kaydı, kanuni sınırlama nedeniyle yazılmamış sayılır.
Türk Ticaret Kanunu'nun 675675. maddesine göre faiz şartı, yalnızca görüldüğünde veya görüldüğünden belirli bir süre sonra ödenecek poliçelere konulabilir. Sorudaki poliçe 'düzenlenme tarihinden itibaren' vadeli olduğu için faiz kaydı yazılmamış sayılır. Aynı zamanda düzenleyenin poliçeye koyduğu 'ciro edilemez' ibaresi, senedin emre yazılı niteliğini kaldırarak onu nama yazılı hale getirir ve bu kayıt hukuken geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
Vade türünü tespit etme
Vade 'düzenlenme tarihinden 45 gün sonra' olarak belirlendiği için bu senet 'düzenlenme tarihinden belirli bir süre sonra' vadeli bir poliçedir.
Faiz kaydının geçerliliği poliçedeki vade türüne bağlıdır.
2
Faiz kaydı kuralını uygulama
TTK m. 675 uyarınca faiz şartı sadece 'görüldüğünde' veya 'görüldüğünden belirli bir süre sonra' ödenecek poliçelerde geçerlidir; diğerlerinde yazılmamış sayılır.
Belirli gün veya düzenlenme tarihinden sonraki vadelerde faiz şartı konulamaz.
3
Menfi emre kaydını değerlendirme
'Ciro edilemez' (menfi emre) kaydı geçerlidir ve senedi nama yazılı hale getirir.
Poliçe aslında emre yazılı olsa da düzenleyen bu kaydı koyarak senedin ciro ile devrini engelleyebilir.

Key Concept

Poliçede Faiz Kaydı ve Menfi Emre Kaydı

Practice More

Poliçede keşidecinin ve muhatabın 'sorumsuzluk kayıtları' (kabulden ve ödemeden sorumlu olmama) arasındaki farkları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 67Question

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, bir poliçeyi ciro ederek devreden kişinin (cirantanın), poliçenin ödenmemesi durumunda kendisinden sonra gelen hamillere karşı sorumlu tutulmamasını sağlayan kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: "Sorumluluk dışıdır" veya "sorumlu değildir" kaydı

Answer

Cirantanın sorumluluğunu ortadan kaldıran kayıt "sorumluluk dışıdır" veya "sorumlu değildir" şeklindeki sorumsuzluk kaydıdır.
Türk Ticaret Kanunu'nun 685. maddesi uyarınca cirantalar, poliçenin kabul edilmemesinden veya ödenmemesinden sorumlu olmayacaklarını ciroya ekleyecekleri açık bir kayıtla (sorumluluk dışıdır, sorumlu değildir vb.) kararlaştırabilirler. Bu duruma 'sorumsuzluk kaydı' denir.

Step-by-Step Solution

1
Cirantanın kanuni sorumluluğunu belirle.
TTK 685'e göre ciranta, aksini kararlaştırmamışsa poliçenin ödenmesinden sorumludur.
Cironun 'garanti fonksiyonu' gereği, her ciranta kendinden sonraki hamillere karşı ödeme garantörü sayılır.
2
Sorumluluğu kaldırmanın yolunu tespit et.
Kanun metnindeki 'aksini kararlaştırmamışsa' ifadesi uyarınca, ciroya sorumsuzluk kaydı eklenebilir.
Ciranta, keşideciden farklı olarak hem kabul hem de ödeme sorumluluğunu tamamen kaldırabilir.

Key Concept

Cirantanın Garanti Fonksiyonu ve Sorumsuzluk Kaydı

Practice More

Keşidecinin (poliçeyi çıkaranın) ödememe durumuna karşı sorumsuzluk kaydı koyup koyamayacağını araştırınız.
Estimated Time:45s
Question 68Question

Düzenleyen (K)(K), ticari bir işlem karşılığında (L)(L) lehine bir bono düzenlemiştir. Ayırt etme gücüne sahip ancak savurganlığı nedeniyle hakkında kısıtlama kararı verilmiş olan (L)(L), vasisinin rızasını almadan senedi ciro ederek (M)(M)'ye devretmiştir. (M)(M) ise, (N)(N) adına temsil yetkisi bulunmadığı halde senedi (N)(N)'nin temsilcisi sıfatıyla ciro ederek hamil (P)(P)'ye teslim etmiştir. Bu olayla ilgili Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İmzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca senet geçerliliğini korur; (L)(L) ehliyetsizlik defini herkese karşı ileri sürebilirken, yetkisiz temsilci (M)(M) senedin tamamından bizzat sorumlu olur.

Answer

İmzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca senet geçerliliğini korur; sınırlı ehliyetsiz kişi ehliyetsizlik defini ileri sürebilirken, yetkisiz temsilci senedin tamamından şahsen sorumlu olur.
Türk Ticaret Kanunu m. 677 uyarınca, bir poliçe (veya bono) ehliyetsiz kişilerin imzalarını veya sahte imzaları içerse bile, diğer imzaların sahipleri senedin içeriği uyarınca sorumlu kalmaya devam ederler (İmzaların Bağımsızlığı). Ayrıca TTK m. 678'e göre, temsil yetkisi olmadığı halde bir kişi adına imza atan kişi, o senetten dolayı bizzat sorumludur. Olayda kısıtlı L'nin imzası kendisini bağlamazken (mutlak defi), yetkisiz temsilci M senedin tamamından sorumlu olur ve senet K için de geçerliliğini sürdürür.

Step-by-Step Solution

1
L'nin ehliyet durumunu analiz etme
L, kısıtlı olduğu için sınırlı ehliyetsizdir; kambiyo taahhüdü altına girmesi yasal temsilcisinin rızasına bağlıdır.
Kısıtlılık bir mutlak defidir ve bu kişi imzasından dolayı sorumlu tutulamaz.
2
M'nin temsil yetkisini analiz etme
M, yetkisi olmadığı halde N adına imza atmıştır; bu durumda TTK m. 678 uyarınca M senedin tamamından bizzat sorumludur.
Yetkisiz temsilci, temsil olunanı bağlayamaz ancak senede imza koyduğu için kendisi sorumlu olur.
3
İmzaların bağımsızlığı ilkesini uygulama
L'nin ehliyetsizliği ve N adına atılan imzanın yetkisizliği, düzenleyen K'nın imzasının geçerliliğini veya senedin kambiyo vasfını etkilemez.
TTK m. 677 uyarınca senetteki geçersiz imzalar, diğer geçerli imzaların sahiplerini borçtan kurtarmaz.

Key Concept

İmzaların Bağımsızlığı İlkesi (TTK m. 677) ve Yetkisiz Temsilcinin Sorumluluğu (TTK m. 678)

Practice More

Yetkisiz temsil durumunda temsil olunanın sonradan icazet (onay) vermesi durumunda sorumluluğun nasıl değişeceğini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 69Question

Düzenleyen, bir mal alım satımı için lehtar lehine bir bono düzenlemiş ancak söz konusu mal teslim edilmediği için senet "bedelsiz" kalmıştır. Lehtar, borçlunun bu durumu ileri sürerek ödemeden kaçınacağını bilen ve sırf borçluyu zor durumda bırakmak amacıyla senedi devralan bir üçüncü kişiye senedi ciro etmiştir.

Buna göre, senedi devralan bu üçüncü kişiye karşı borçlunun "bedelsizlik" iddiasını ileri sürebilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bedelsizlik nispi bir defi olsa da hamil senedi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği için bu defi hamile karşı ileri sürülebilir.

Answer

Bedelsizlik nispi bir defi olsa da hamil senedi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği için bu defi hamile karşı ileri sürülebilir.
Doğru yanıt, bedelsizliğin nispi bir defi olduğunu ve hamilin kötüniyetli (borçlunun zararına hareket eden) olması durumunda bu definin ona karşı ileri sürülebileceğini belirtmektedir. Türk Ticaret Kanunu madde 687 uyarınca, borçlu lehtar ile arasındaki doğrudan ilişkilerden doğan defileri (şahsi defiler), hamil senedi devralırken bile bile borçlunun zararına hareket etmişse hamile karşı ileri sürebilir.

Step-by-Step Solution

1
Definin türünü belirlemek
Temel borç ilişkisindeki malın teslim edilmemesi (bedelsizlik), sadece o ilişkinin tarafları arasında ileri sürülebilen bir 'nispi (şahsi) defi'dir.
Kıymetli evrakta defiler, kaynağına ve ileri sürülebileceği kişilere göre mutlak ve nispi olarak ikiye ayrılır.
2
Üçüncü kişilere karşı ileri sürülme kuralını uygulamak
Türk Ticaret Kanunu uyarınca, nispi defiler kural olarak iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.
Bu kural, kıymetli evrakın tedavül kabiliyetini ve hamillerin güvenini korumak için getirilmiştir.
3
Kötüniyet istisnasını değerlendirmek
Hamil, senedi iktisap ederken 'bile bile borçlunun zararına hareket etmişse' (kötüniyetli ise), borçlu nispi defileri bu hamile karşı da ileri sürebilir.
Kanun, borçluyu mağdur etmek amacıyla senedi devralan kişiyi korumaz (TTK 687/1).

Key Concept

Şahsi Defilerin Kötüniyetli Hamile Karşı İleri Sürülmesi
Estimated Time:1m 30s
Question 70Question

Kambiyo senetlerinde geçerli olan "imzaların bağımsızlığı" (istiklali) ilkesi uyarınca; bir bono üzerinde hem tam ehliyetsiz bir kişinin imzasının hem de temsil yetkisi olmadığı halde bir başkası adına imza atan (yetkisiz temsilci) bir kişinin imzasının bulunması durumunda, bu imzaların ve senetteki diğer geçerli imzaların hukuki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yetkisiz temsilci senetten bizzat sorumlu olur; ehliyetsiz kişinin imzası kendisini bağlamazken, senetteki diğer geçerli imzalar sahiplerini bağlamaya devam eder.

Answer

Yetkisiz temsilci senetten şahsen sorumlu olurken, ehliyetsiz kişinin imzası kendisini bağlamaz; ancak senedin üzerindeki diğer geçerli imzalar sahiplerini bağlamaya devam eder.
Türk Ticaret Kanunu'nun 677. maddesinde düzenlenen 'imzaların bağımsızlığı' ilkesine göre, senetteki bir imzanın sahte, ehliyetsiz veya yetkisiz olması, diğer geçerli imzaların sahiplerini borçtan kurtarmaz. Ayrıca TTK 678. maddeye göre yetkisiz temsilci, temsil edilen kişi adına attığı imzadan dolayı bizzat (şahsen) sorumlu olur. Dolayısıyla doğru seçenek, yetkisiz temsilcinin sorumluluğunu ve diğer imzaların geçerliliğini koruduğunu ifade eden açıklamadır.

Step-by-Step Solution

1
İmzaların bağımsızlığı ilkesini tanımla.
TTK m. 677 uyarınca, bir kambiyo senedinde geçersiz imzaların bulunması, diğer geçerli imzaların sahiplerinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Kambiyo hukukunda her imza, senedin diğer unsurlarından bağımsız olarak kendi sahibini borç altına sokar.
2
Yetkisiz temsilin sonucunu belirle.
TTK m. 678 uyarınca, temsil yetkisi olmadığı halde bir başkası adına imza atan kişi, o senetten dolayı bizzat sorumlu olur.
Senedin hamili ile yetkisiz temsilci arasında doğrudan bir senet borcu ilişkisi kurulur.
3
Ehliyetsizliğin etkisini değerlendir.
Ehliyetsiz kişinin imzası kendisini bağlamaz (mutlak defi), ancak senedin geçerliliğini ve diğer imza sahiplerinin borcunu etkilemez.
Bağımsızlık ilkesi gereği, sakat imza sadece imza sahibini korur, senedin tamamını bozmaz.

Key Concept

İmzaların Bağımsızlığı ve Yetkisiz Temsil

Hints

1
Kambiyo hukukunda her imzanın 'kendi kaderini tayin ettiği' ilkesini hatırlayın.

Practice More

TTK 677 ve 678. maddeleri tekrar gözden geçirerek yetkisiz temsilcinin daha sonra temsil yetkisi alması durumunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 71Question

02.03.202602.03.2026 tarihinde düzenlenen 50.00050.000 TL bedelli bir poliçede; vade "30.06.202630.06 .2026" olarak belirlenmiş ve senet metnine "yıllık %20\%20 oranında faiz ödenecektir" kaydı konulmuştur. Senedin üzerinde düzenlenme yeri (keşide yeri) açıkça yazılmamış; keşidecinin ad ve soyadının yanında ise sadece "T.C. Kimlik No: 1234567890112345678901" bilgisi yer almaktadır. Bu senedin Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca taşıdığı hukuki nitelik ve üzerindeki kayıtların geçerliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Poliçede vadenin belirli bir gün olması nedeniyle faiz kaydı yazılmamış sayılır; ayrıca düzenlenme yerinin ve bu eksikliği giderecek alternatif bir yer kaydının bulunmaması senedin kambiyo vasfını ortadan kaldırır.

Answer

Poliçede vadenin belirli bir gün olması nedeniyle faiz kaydının yazılmamış sayılacağını, ayrıca düzenlenme yerinin ve alternatifinin yokluğu sebebiyle senedin kambiyo vasfını kaybettiğini belirten seçenek doğrudur.
Türk Ticaret Kanunu m. 671 uyarınca poliçede düzenlenme günü ve yerinin bulunması zorunludur. m. 672/4'e göre düzenlendiği yer gösterilmeyen poliçe, düzenleyenin adının yanında gösterilen yerde düzenlenmiş sayılır. Olayda keşidecinin adının yanında bir yer değil, sadece kimlik numarası yer aldığı için bu alternatif geçerli olmaz ve senet kambiyo vasfını yitirir. Ayrıca m. 675 uyarınca, vadesi belirli bir gün olan poliçelerde faiz kaydı yazılmamış sayılır.

Step-by-Step Solution

1
Vade türü ve faiz kaydı ilişkisini analiz et.
Vade 30.06.202630.06.2026 (belirli bir gün) olarak saptandığı için faiz kaydı yazılmamış sayılır.
TTK m. 675 uyarınca faiz şartı sadece görüldüğünde veya görüldüğünden belirli bir süre sonra ödenecek poliçelere konulabilir.
2
Düzenlenme yeri ve alternatiflerini kontrol et.
Senedin düzenlenme yeri yok ve keşidecinin adının yanında bir idari birim (yer) belirtilmemiş.
TTK m. 671 ve 672 uyarınca düzenlenme yeri mutlak zorunlu unsurdur; eksikliği durumunda keşidecinin adının yanındaki yer geçerli olur, ancak sadece T.C. No yazılması bu eksikliği gidermez.
3
Senedin genel hukuki niteliğini saptanması.
Senet kambiyo senedi (poliçe) vasfını yitirmiş olup adi borç ikrarı niteliğindedir.
Zorunlu şekil şartlarından birinin eksikliği ve yasal alternatifinin bulunmaması senedin poliçe olma özelliğini ortadan kaldırır.

Key Concept

Poliçenin Mutlak Zorunlu Unsurları ve Faiz Şartının Sınırları

Practice More

Poliçede yer alan 'sorumsuzluk kayıtları' ve bunların düzenleyen (keşideci) ile cirantalar bakımından sonuçlarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 72Question

20.04.202620.04.2026 tarihinde düzenlenen ve vadesi 25.10.202625.10.2026 olarak belirlenen bir poliçede, düzenlenme yeri için müstakil bir ibareye yer verilmemiş; ancak düzenleyenin adının hemen yanında "Bursa" ibaresi kullanılmıştır. Ayrıca senet metnine "yıllık %18\%18 oranında faiz ödenir" ve "protestodan muafiyet" kayıtları eklenmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, bu poliçenin geçerliliği ve üzerindeki kayıtların hükmü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Düzenleyenin adının yanında yer alan ibare düzenlenme yeri sayıldığı için poliçe geçerlidir; ancak belirli gün vadeli bu poliçeye konulan faiz şartı yazılmamış sayılır.

Answer

Poliçenin, düzenleyenin adının yanındaki yerin düzenlenme yeri kabul edilmesi sebebiyle geçerli olduğu, ancak belirli gün vadeli olması nedeniyle içindeki faiz şartının yazılmamış sayıldığı seçenek doğrudur.
Türk Ticaret Kanunu'nun 672. maddesi uyarınca, bir poliçede düzenlenme yerinin açıkça gösterilmemesi senedi doğrudan geçersiz kılmaz; eğer düzenleyenin adının yanında bir yer gösterilmişse, orası düzenlenme yeri sayılır. Olayda 'Bursa' ibaresi bu eksikliği giderir. Diğer yandan, aynı kanunun 675. maddesi faiz şartının sadece 'görüldüğünde' veya 'görüldükten belirli süre sonra' ödenen poliçelerde geçerli olacağını, 'belirli gün' vadeli poliçelerde ise bu kaydın yazılmamış sayılacağını emreder. Senedin vadesi 25.10.202625.10 .2026 (belirli gün) olduğu için faiz şartı geçersizdir ancak poliçenin kendisi geçerliliğini korur.

Step-by-Step Solution

1
Düzenlenme yeri unsurunu kontrol et.
Müstakil düzenlenme yeri yok ancak düzenleyenin adının yanında "Bursa" yazılı.
TTK m. 672/4 uyarınca düzenlenme yeri gösterilmeyen poliçe, düzenleyenin adının yanında gösterilen yerde düzenlenmiş sayılır (Alternatif zorunlu unsur).
2
Vade türünü ve faiz şartını değerlendir.
Vade 25.10.202625.10.2026 (belirli gün). Faiz şartı %18\%18 olarak eklenmiş.
TTK m. 675 uyarınca faiz şartı sadece 'görüldüğünde' veya 'görüldükten belirli bir süre sonra' ödenecek poliçelerde geçerlidir. Diğer vadelerde (belirli gün gibi) bu şart yazılmamış sayılır.
3
İhtiyari kayıtları kontrol et.
"Protestodan muafiyet" kaydı mevcuttur.
Bu kayıt geçerli bir ihtiyari kayıttır ve senedin kambiyo vasfını etkilemez.

Key Concept

Poliçede Alternatif Zorunlu Unsurlar ve Faiz Kaydının Geçerlilik Şartları

Practice More

Poliçede faiz şartının hangi vadelerde geçerli olduğunu ve alternatif zorunlu unsurların (ödeme yeri ve düzenlenme yeri) eksikliğinde hangi varsayımların devreye girdiğini tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 73Question

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre kıymetli evrakın 'hakkın senede bağlılığı' ve 'kamu güvenini koruma' işlevleri birlikte değerlendirildiğinde; senede bağlanan hakkın devri ve borçlu tarafından ileri sürülebilecek defilere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Senetteki hakkın devri için senedin zilyetliğinin devri zorunludur ve kamu güveni ilkesi uyarınca, senet metninden anlaşılamayan kişisel defiler iyiniyetli hamillere karşı ileri sürülemez.

Answer

Senetteki hakkın devri için senedin zilyetliğinin devri zorunludur ve kamu güveni ilkesi uyarınca, senet metninden anlaşılamayan kişisel defiler iyiniyetli hamillere karşı ileri sürülemez.
Doğru cevap olan ifade, kıymetli evrakın iki temel sütununu birleştirir: Hakkın senede bağlılığı nedeniyle devir için zilyetliğin devri (teslim) şarttır ve kamu güveni ilkesi uyarınca senet metni dışındaki kişisel savunmalar (defiler) iyiniyetli üçüncü kişilere karşı etkisizdir.

Step-by-Step Solution

1
Kıymetli evrakın tanımını ve hakkın senede bağlılığını analiz etme
TTK m. 645 uyarınca kıymetli evrak, öyle senetlerdir ki; bunlarda yer alan hak, senetten ayrı olarak ileri sürülemez ve devredilemez.
Hakkın senede bağlılığı, hakkın varlığının ve dolaşımının senedin varlığına endekslenmiş olmasıdır.
2
Devir şartlarını değerlendirme
Kıymetli evrakın devri için her durumda senedin zilyetliğinin devri (teslimi) şarttır.
Senet teslim edilmeden hak devredilemez, çünkü hak senedin içine hapsedilmiştir.
3
Kamu güveni ilkesi ve defiler ilişkisini inceleme
İyiniyetli üçüncü kişiler, senedin dış görünüşüne (metnine) güvenerek hak iktisap ederler. Bu kişilere karşı sadece senet metninden anlaşılan defiler veya mutlak defiler ileri sürülebilir; kişisel defiler ileri sürülemez.
Ticari hayatın hızı ve güvenliği için hamile, borçlu ile önceki hamiller arasındaki ilişkileri bilme yükümlülüğü yüklenemez.
4
Doğru ifadeyi belirleme
Senedin tesliminin zorunlu olması ve kişisel defilerin iyiniyetli hamile karşı ileri sürülememesi, kıymetli evrakın temel mantığına uygundur.
Bu iki özellik, hakkın senede bağlılığının ve kamu güveninin doğrudan sonucudur.

Key Concept

Hakkın Senede Bağlılığı ve Kamu Güveni
Question 74Question

Kıymetli evrak hukukunda senedin türüne göre borçlunun hak sahibini belirleme yetkisi ve ödevi olan "teşhis fonksiyonu" farklılık göstermektedir. 61026102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, borçlunun ödeme yaparken hak sahipliğini araştırma yükümlülüğü ve senedin türlerine göre teşhis fonksiyonunun sınırları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Emre yazılı senetlerde borçlu, ciro silsilesinin kopuk olup olmadığını (şekli meşruiyeti) incelemekle yükümlü olup imzaların sıhhatini araştırmak zorunda değilken; nama yazılı senetlerde borçlu, ödeme yaptığı kişinin gerçek (maddi) hak sahibi olup olmadığını araştırmakla yükümlüdür.

Answer

Emre yazılı senetlerde borçlunun sorumluluğu ciro silsilesinin kesintisizliğini (şekli meşruiyeti) denetlemekle sınırlıyken, nama yazılı senetlerde borçlu maddi hak sahipliğini araştırmakla yükümlüdür.
Emre yazılı senetlerde teşhis fonksiyonu "şekli meşruiyet" üzerinden yürür; borçlu sadece ciro silsilesinin dış görünüş itibarıyla kesintisiz olup olmadığını kontrol eder ve imzaların maddi gerçekliğini araştırma ödevi yoktur. Buna karşılık, nama yazılı senetlerde tedavül güvenliği değil alacaklının korunması ön planda olduğundan, borçlu ödeme yapacağı kişinin maddi anlamda gerçek hak sahibi olup olmadığını denetlemek zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Kıymetli evrak türlerinin teşhis fonksiyonu bakımından ayrımını yapın.
Emre yazılı senetlerde teşhis için ciro silsilesi, nama yazılı senetlerde ise hak sahipliğinin ispatı (temlik ve silsile) gereklidir.
Teşhis fonksiyonu borçlunun kime ödeme yapacağını belirlemesini sağlar.
2
TTKTTK Madde 686686 ve 659659 hükümleri çerçevesinde borçlunun özen yükümlülüğünü analiz edin.
Emre yazılı senetlerde borçlu imzaların sıhhatini (gerçekliğini) araştırmakla yükümlü değildir; sadece silsileye bakar.
Kıymetli evrakın tedavül kabiliyetini korumak için borçluya ağır araştırma yükü yüklenmemiştir.
3
Nama yazılı senetlerdeki maddi meşruiyet ilkesini değerlendirin.
Nama yazılı senetlerde borçlu, ödeme yaptığı kişinin gerçekten hak sahibi olduğundan emin olmalıdır; aksi halde ödeme borcu sona erdirmez.
Nama yazılı senetler tedavül kabiliyeti en düşük olan ve hak sahipliği ispatının en sıkı tutulduğu senet türüdür.

Key Concept

Kıymetli Evrakta Teşhis Fonksiyonu ve Şekli/Maddi Meşruiyet Ayrımı
Estimated Time:2m 30s
Question 75Question

AA, BB lehine bir bono düzenlemiştir. Bu bono; BB tarafından CC’ye, CC tarafından da iyiniyetli hamil DD’ye ciro ve teslim yoluyla devredilmiştir. DD'nin ödeme talebiyle karşılaşan düzenleyen AA, ödeme yapmaktan kaçınmak için çeşitli savunmalar ileri sürmektedir.

Buna göre AA, aşağıdaki savunmalardan hangisini hamil DD’ye karşı bir 'nispi (şahsi) defi' niteliğinde olduğu için ileri süremez?

Show answer & explanation

Answer: AA ile lehtar BB arasındaki temel ilişkiden kaynaklanan bir alacakla borcun takas edilmesi

Answer

Düzenleyen ile lehtar arasındaki temel ilişkiden kaynaklanan takas savunması, nispi (şahsi) bir defi olduğu için iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemez.
Temel ilişkideki borcun takas yoluyla sona erdirilmesi, senedin düzenlenmesine yol açan taraflar arasındaki özel bir ilişkidir. Bu tür savunmalar 'nispi defi' niteliğindedir. Türk Ticaret Kanunu'na göre, hamil senedi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmedikçe (iyiniyetliyse), borçlu bu şahsi savunmalarını hamile karşı ileri süremez.

Step-by-Step Solution

1
Defi türlerini sınıflandırın.
Defiler; mutlak (herkese karşı) ve nispi (sadece ilgili kişiye karşı) olarak ikiye ayrılır.
Soruda iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemeyecek olan savunmanın tespiti istenmektedir.
2
Seçeneklerdeki savunmaların hukuki niteliğini analiz edin.
Şekil eksikliği, vade (metinden anlaşılan), ehliyetsizlik ve imza sahteliği mutlak defilerdir. Takas ise temel ilişkiye dayanan nispi bir defidir.
Türk Ticaret Kanunu uyarınca, borçlu ile önceki hamiller arasındaki kişisel ilişkiler iyiniyetli hamile karşı savunma olarak kullanılamaz.

Key Concept

Kıymetli evrakta nispi (şahsi) defiler, sadece temel ilişkinin tarafları arasında ileri sürülebilir ve kural olarak iyiniyetli üçüncü kişilere karşı etkili değildir.
Question 76Question

61026102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca; kıymetli evrakın sınıflandırılması ve devir usulleri dikkate alındığında, nama yazılı bir senedin devrinin "alacağın temliki" hükümlerine tabi olmasının borçlu açısından doğurduğu en temel hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borçlu, senedi devredene karşı sahip olduğu kişisel defileri (savunmaları), senedi devralan yeni hamile karşı da ileri sürebilir.

Answer

Borçlunun senedi devredene karşı sahip olduğu kişisel defileri yeni hamile karşı da ileri sürebilmesi
Nama yazılı kıymetli evrakın devri, kanunen alacağın temliki hükümlerine tabi kılınmıştır. Alacağın temliki müessesesinde borçlunun hukuki durumu ağırlaştırılamaz. Bu nedenle borçlu, senedi devreden önceki alacaklıya karşı hangi defilere (ödemezlik defi, takas vb.) sahipse, bu haklarını senedi devralan yeni kişiye karşı da aynen korur. Bu durum, nama yazılı senetlerin emre ve hamiline yazılı senetlere göre tedavül kabiliyetinin daha düşük, ancak borçlu güvenliğinin daha yüksek olmasının temel sebebidir.

Step-by-Step Solution

1
Senedin türünü ve devir rejimini belirle
Senet nama yazılıdır ve devri 61026102 sayılı TTK madde 647/2647/2 uyarınca alacağın temliki hükümlerine tabidir.
Nama yazılı senetlerin yasal devir usulü zilyetliğin devri ve yazılı bir temlik beyanıdır.
2
Alacağın temliki hükümlerinin defi hakları üzerindeki etkisini değerlendir
Türk Borçlar Kanunu madde 188188 uyarınca, borçlu temliki öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu defileri devralana karşı da ileri sürebilir.
Alacağın temlikinde, devralan alacaklının durumu devredenden daha iyi olamaz; yani alacak tüm 'kirli' geçmişi ve savunmalarıyla birlikte devrolur.
3
Kıymetli evrak türleri arasındaki farkı kıyasla
Emre ve hamiline yazılı senetlerde 'kamu güveni' ilkesi gereği kişisel defiler iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemezken, nama yazılı senetlerde bu koruma yoktur.
Nama yazılı senetlerde tedavül (dolaşım) kabiliyeti zayıf, borçlunun korunması ise güçlüdür.

Key Concept

Nama Yazılı Senetlerde Alacağın Temliki Rejimi ve Defilerin Korunması
Estimated Time:1m 30s
Question 77Question

15.03.202615.03.2026 tarihinde düzenlenen ve vadesi 15.07.202615.07.2026 olarak kararlaştırılan bir poliçede; senet metnine "yıllık %15\%15 oranında faiz ödenecektir" kaydı konulmuş, ancak düzenlenme yeri için müstakil bir ibareye yer verilmemiştir. Bununla birlikte, düzenleyenin (keşidecinin) adının yanında "Kızılay/Ankara" adresi bulunmaktadır. Türk Ticaret Kanunu hükümleri dairesinde, bu poliçenin hukuki geçerliliği ve içeriği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Senet geçerli bir poliçe niteliğindedir ve düzenleyenin adının yanında yer alan adres düzenlenme yeri kabul edilir; ancak senetteki faiz kaydı yazılmamış sayılır.

Answer

Senet geçerli bir poliçe olup, düzenleyenin adının yanındaki adres düzenlenme yeri sayılırken; belirli gün vadeli poliçelerde faiz kaydı yazılmamış sayılır.
Poliçede düzenlenme yerinin açıkça belirtilmemesi durumunda, düzenleyenin adının yanında yer alan adres kanuni varsayım (alternatif zorunlu unsur) gereği düzenlenme yeri kabul edildiği için senet geçerlidir. Ancak, Türk Ticaret Kanunu'nun 675. maddesi uyarınca faiz şartı sadece görüldüğünde veya görüldüğünden muayyen bir süre sonra ödenecek poliçelerde geçerli olup; belirli bir gün vadeli olan bu poliçede faiz kaydı hukuk sisteminde 'yazılmamış sayılır' hükmündedir.

Step-by-Step Solution

1
Düzenlenme yerinin eksikliğini değerlendir
Alternatif zorunlu unsur (keşideci adresi) mevcuttur.
TTK m. 672/4 uyarınca düzenlenme yeri gösterilmeyen poliçe, düzenleyenin adının yanında gösterilen yerde düzenlenmiş sayılır.
2
Vade türüne göre faiz şartının geçerliliğini incele
Faiz kaydı yazılmamış sayılır.
TTK m. 675/1 uyarınca faiz şartı sadece görüldüğünde veya görüldüğünden muayyen süre sonra ödenecek poliçelere konabilir. Belirli bir gün vadeli poliçelere konan faiz şartı yazılmamış sayılır.

Key Concept

Poliçede Alternatif Zorunlu Unsurlar ve Faiz Kaydı Şartları

Practice More

Poliçede vadenin hiç gösterilmediği durumlarda senedin geçerliliğini ve ödeme zamanını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 78Question

Bir bono üzerinde sırasıyla şu imzalar yer almaktadır:

1. Düzenleyen (A)(A) adına, herhangi bir temsil yetkisi bulunmayan (B)(B) tarafından atılan imza.
2. Ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun (tam ehliyetsiz) olan (C)(C)'nin ciranta olarak attığı imza.
3. Tam ehliyetli olan (D)(D)'nin ciranta olarak attığı imza.

Kambiyo senetlerine hakim olan temel ilkeler dikkate alındığında, bu bononun hukuki durumu ve imzaların geçerliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İmza istiklali (imzaların bağımsızlığı) ilkesi uyarınca, (C)(C)'nin ehliyetsizliği veya (B)(B)'nin yetkisizliği, tam ehliyetli ciranta (D)(D)'nin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Answer

İmza istiklali ilkesi uyarınca, ehliyetsiz bir kişinin veya yetkisiz bir temsilcinin imzasının bulunması, senet üzerindeki diğer geçerli imzaların sahiplerinin sorumluluğunu etkilemez.
Doğru yanıt olan seçenek, kambiyo senetlerinde geçerli olan 'imzaların bağımsızlığı' ilkesini tam olarak açıklamaktadır. Bu ilkeye göre, bir senet üzerinde bulunan imzalardan birinin geçersiz olması (örneğin ehliyetsizlik veya sahtecilik nedeniyle), diğer geçerli imzaların sahiplerini borçtan kurtarmaz. Olayda tam ehliyetli olan cirantanın sorumluluğu devam eder.

Step-by-Step Solution

1
Yetkisiz temsilcinin durumunu analiz etme
(B)(B) yetkisiz temsilci olarak imza attığı için Türk Ticaret Kanunu (TTK) uyarınca şahsen sorumlu hale gelir.
Temsil yetkisi olmadan başkası adına imza atan kişi bizzat borçlu olur.
2
Tam ehliyetsiz kişinin durumunu analiz etme
(C)(C) ayırt etme gücünden yoksun olduğu için imzası geçersizdir ve senet dolayısıyla sorumlu tutulamaz.
Tam ehliyetsizlerin işlemleri hükümsüzdür ve bu mutlak bir defidir.
3
İmza istiklali ilkesini uygulama
(C)(C)'nin imzasının geçersizliği veya (B)(B)'nin yetkisizliği, tam ehliyetli olan (D)(D)'nin imzasının geçerliliğini etkilemez; (D)(D) sorumlu kalmaya devam eder.
Kambiyo hukukunda her imza, diğerlerinden bağımsız olarak kendi hukuki sonuçlarını doğurur.

Key Concept

İmza İstiklali İlkesi

Practice More

İmza istiklali ilkesinin istisnalarını (örneğin senedin imza edilmeden önceki şekli eksiklikleri) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 79Question

Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, kıymetli evrakın zayi olması sebebiyle açılacak olan iptal davası ve bu süreçte başvurulan hukuki yollarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Senedi elinde bulunduran kişinin kim olduğu biliniyorsa iptal davası açılamaz; bu durumda hak sahibinin senedi elinde bulunduran kişiye karşı istirdat davası açması gerekir.

Answer

Senedi elinde bulunduran kişinin kim olduğu biliniyorsa iptal davası açılamaz; bu durumda hak sahibinin senedi elinde bulunduran kişiye karşı istirdat davası açması gerekir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 651651. maddesine göre, kıymetli evrakın iptaline karar verilebilmesi için senedin zilyetliğinin rıza dışında kaybedilmesi ve senedin kimin elinde olduğunun bilinmemesi gerekir. Eğer senedi elinde bulunduran kişi biliniyorsa, ortada 'belirlenemezlik' durumu kalmadığı için iptal davası açılamaz; bu durumda senedin iadesini hedefleyen istirdat davası açılması hukuki zorunluluktur.

Step-by-Step Solution

1
Senedin zilyetliğinin nasıl kaybedildiğini analiz etme
Senedin rıza dışı elden çıkması (zayi) durumunda iki ihtimal vardır: Senedi elinde bulunduranın bilinmesi veya bilinmemesi.
İptal davasının açılabilmesi için senedin kimin elinde olduğunun bilinmemesi temel şarttır (TTK 651).
2
Doğru dava türünü belirleme
Eğer senedi elinde bulunduran kişi (zilyet) biliniyorsa 'iptal davası' değil, 'istirdat davası' açılır.
İptal davası senedin kendisini geçersiz kılmak için hasımsız açılır; istirdat davası ise senedi geri almak için belirli bir kişiye karşı açılır.
3
Görevli mahkeme ve prosedürü doğrulama
Görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir ve ilanlar Ticaret Sicili Gazetesi'nde 33 kez yapılır.
Ticari nitelikteki bu işlerde Asliye Ticaret Mahkemesi mutlak yetkilidir.

Key Concept

İptal Davası ve İstirdat Davası Ayrımı

Practice More

İptal davasında senedi elinde bulunduran kişi ilan süresi içinde ortaya çıkarsa sürecin nasıl değişeceğini (iptal davasının durup istirdat davasına dönüşmesi) inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 80Question

Emre yazılı bir bononun zilyetliğini rızası dışında kaybeden bir hamilin, senedin iptalini ve bu süreçte ödemenin engellenmesini sağlamak amacıyla başvuracağı hukuki süreçle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İptal davasında görevli mahkeme senedin ödeme yerindeki asliye ticaret mahkemesidir ve mahkemece senedin ibrazı için Ticaret Sicili Gazetesi'nde üç defa ilan yapılmasına karar verilir.

Answer

İptal davasında görevli mahkeme senedin ödeme yerindeki asliye ticaret mahkemesidir ve mahkemece senedin ibrazı için Ticaret Sicili Gazetesi'nde üç defa ilan yapılmasına karar verilir.
Doğru olan seçenek, iptal davasının ödeme yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinde açılacağını ve Ticaret Sicili Gazetesi'nde üç defa ilan yapılması gerektiğini belirten ifadedir. TTK m. 651-669 arasındaki hükümler bu prosedürü emredici olarak düzenlemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Görevli ve yetkili mahkemenin saptanması
TTK m. 651 ve 757 uyarınca, ödeme yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi yetkilidir.
Kıymetli evrakın iptali davaları çekişmesiz yargı işidir ve özel görevli mahkeme olan Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılır.
2
Davacı sıfatının (aktif husumet) belirlenmesi
Senedin zayi olduğu sırada hamil olan kişi davacı olabilir.
İptal davası, senedin zilyetliğini kaybeden hak sahibine, senedin borçlusundan ifa isteyebilme imkanı sağlar.
3
İlan ve süre usulünün uygulanması
Ticaret Sicili Gazetesi'nde birer hafta arayla üç kez ilan yapılır ve ibraz süresi (en az 3 ay) beklenir.
Senedi elinde bulunduran bilinmiyorsa, senedin getirilmesi için kamuya açık duyuru yapılması zorunlu bir prosedürdür.

Key Concept

Kıymetli evrakın iptali davası hasımsız bir dava olup, ödeme yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nde hak sahibi hamil tarafından açılır ve üç kez ilan şartı içerir.

Practice More

İptal davası devam ederken mahkemeden alınan ödeme yasağı kararının borçluya tebliğinin hukuki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 4 / 8Next
Kıymetli Evrak Hukuku Practice Questions — KPSS Hukuk — Page 4 | Examkin