Kalkınmanın Finansmanı

İktisadi kalkınma sürecinde dış borçlanmaya başvuran bir ekonomide, borç stokunun GSYH'ye oranının zaman içerisinde kontrolden çıkmadan istikrarlı bir seyir izlemesi (borç sürdürülebilirliği) için gerekli olan temel makroekonomik koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Ragnar Nurkse tarafından geliştirilen 'yoksulluğun kısır döngüsü' (vicious circle of poverty) yaklaşımına göre, az gelişmiş ülkelerin sermaye birikimi sağlayamamasının temel nedeni düşük gelir düzeyinin tasarrufları kısıtlamasıdır. Harrod-Domar büyüme modeli ($g = s/k$) çerçevesinde, sermaye-hasıla katsayısının ($k$) teknolojik yapı gereği sabit olduğu varsayımı altında, bu döngüyü kırarak hedeflenen bir iktisadi büyüme oranına ($g$) ulaşılabilmesini sağlayan temel makroiktisadi araç aşağıdakilerden hangisidir?

İktisadi kalkınmanın finansmanında dış kaynaklar arasında önemli bir yer tutan Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları ($DYSY$), ev sahibi ülke ekonomisi üzerinde yapısal dönüşüm yaratma potansiyeline sahiptir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ($DYSY$), portföy yatırımlarından ayrılan ve kalkınma sürecini destekleyen temel özelliklerinden biridir?

Kalkınmanın finansmanında dış kaynak kullanımının, alıcı ülkede marjinal tüketim eğilimini artırarak içsel sermaye birikim çabasını zayıflatması ve hibe veya kredi şeklindeki fonların öz kaynakların yerini alması durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Kalkınmanın finansmanında başvurulan enflasyonist yöntemler çerçevesinde; nominal para arzındaki artışın neden olduğu fiyat yükselişlerinin, sabit gelirlilerin reel satın alma gücünü azaltarak tüketim harcamalarını kısıtlaması ve bu yolla serbest kalan kaynakların yatırımlara yönlendirilmesi süreci aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

Kalkınmanın finansmanında dış kaynaklardan yararlanan gelişmekte olan bir ekonomide, 'sıcak para' (hot money) olarak adlandırılan kısa vadeli portföy yatırımlarının, Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları'ndan ($DYSY$) ayrılan en temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

İktisadi kalkınma literatüründe, bir ülkenin toplam dış borç stokunun o kadar yüksek bir seviyeye ulaşması ki, beklenen borç servis ödemelerinin gelecekteki üretim artışı üzerinde "örtük bir vergi" gibi etki göstererek hem yerli hem de yabancı yatırımları caydırması ve ekonomik büyümeyi sekteye uğratması durumuna ne ad verilir?

Chenery ve Strout tarafından geliştirilen İki Açık Modeli'ne (Two-Gap Model) daha sonraki çalışmalarda eklenen ve Üç Açık Modeli (Three-Gap Model) olarak adlandırılan yaklaşımda, kamu kesiminin bütçe sınırlamaları nedeniyle ortaya çıkan "mali kısıt" (fiscal gap) aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

İktisadi kalkınmanın finansmanı literatüründe, Chenery ve Strout'un İki Açık Modeli'ne kamu kesimi bütçe kısıtının eklenmesiyle oluşturulan Üç Açık Modeli (Three-Gap Model) çerçevesinde; kamu yatırımları ($I_g$) ile özel sektör yatırımları ($I_p$) arasındaki ilişkiye dair yapılan temel varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

Gelişmekte olan bir ekonomide hükümetin, bütçe açıklarını kapatmak ve sermaye birikimini hızlandırmak amacıyla emisyon hacmini genişletmesi sonucu ortaya çıkan "enflasyon vergisi" (inflation tax) mekanizması ele alındığında; bu vergilendirme türünün matrahını (vergiye tabi olan unsuru) aşağıdakilerden hangisi oluşturur?

Gelişmekte olan ülkelerde hükümetlerin bütçe açıklarını düşük maliyetle finanse etmek amacıyla uyguladıkları faiz tavanları, yüksek zorunlu karşılık oranları ve güdümlü kredi tahsisleri gibi politikalar bütünü "finansal baskılama" (financial repression) olarak adlandırılmaktadır.

McKinnon ve Shaw tarafından geliştirilen Finansal Serbestleşme Teorisi çerçevesinde; bu tür bir finansal baskılama sürecinin yatırım projelerinin verimliliği ve sermaye birikimi üzerindeki en temel olumsuz etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Doğrudan yabancı sermaye yatırımları ($DYSY$), ev sahibi ülkede yalnızca sermaye stokunu artırmakla kalmaz, aynı zamanda yerli firmalarla kurulan bağlar aracılığıyla teknoloji transferine de imkan tanır. Bu bağlamda, yabancı bir firmanın ev sahibi ülkedeki yerli tedarikçileriyle kurduğu ve onlara teknik bilgi, kalite standartları ile eğitim desteği sağlayarak verimliliklerini artırdığı süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomik kalkınma sürecinde dış finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla başvurulan sermaye hareketlerinden biri olan portföy yatırımlarını (sıcak para), doğrudan yabancı sermaye yatırımlarından ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Gelişmekte olan ülkelerde kalkınmanın finansmanı amacıyla kullanılan dış kaynaklardan biri olan kısa vadeli portföy yatırımları (sıcak para), finansal piyasalara geçici bir likidite sağlasa da yapısal açıdan doğrudan yabancı sermaye yatırımlarından (DYSY) ayrılmaktadır. Buna göre, sıcak para akımlarının sürdürülebilir ekonomik kalkınma süreci önündeki en temel yapısal riski aşağıdakilerden hangisidir?

İktisadi kalkınma sürecinde dış borçlanmaya başvuran bir ekonomide, borç stokunun GSYH'ye oranının zaman içerisinde kontrolden çıkarak patlama yapmaması ve istikrarlı bir seyir izlemesi 'borç sürdürülebilirliği' olarak adlandırılır. Buna göre, bir ülkenin dış borç yükünün sürdürülebilir olması için gereken temel makroekonomik koşul aşağıdakilerden hangisidir?

İktisadi kalkınma literatüründe dış yardımların etkinliği üzerine yürütülen tartışmalarda Keith Griffin tarafından ileri sürülen hipotez, yardımların yerli kaynaklarla olan ilişkisine eleştirel bir perspektif sunmaktadır. Griffin'e göre; dış yardımlar alıcı ülkenin bütçe kısıtını genişleterek sadece yatırımları artırmakla kalmamakta, aynı zamanda hükümetin ve hanehalkının tüketim kalıplarını da değiştirmektedir.

Bu çerçevede, dış yardımların yerli tasarruflar üzerindeki 'ikame etkisi' (substitution effect) dikkate alındığında, dış yardım girişinin toplam sermaye birikimi üzerindeki net katkısının yardım miktarından daha düşük kalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

McKinnon ve Shaw tarafından geliştirilen finansal baskılama (financial repression) analizine göre, gelişmekte olan ülkelerde uygulanan faiz tavanları nedeniyle reel faiz oranlarının denge seviyesinin altında tutulmasının, yatırım projelerinin seçimi ve verimliliği üzerindeki temel olumsuz etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Dış borçlanmanın iktisadi kalkınmanın finansmanında kullanıldığı bir ekonomide, dış borç stokunun GSYH'ye oranının ($d$) zaman içinde sabit kalması 'borç sürdürülebilirliği' için temel kriterlerden biridir. Reel faiz oranının ($r$), ekonominin reel büyüme hızından ($g$) daha yüksek olduğu ($r > g$) bir durumda, borç stokunun GSYH'ye oranının artmaması için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi zorunludur?

Gelişmekte olan ekonomilerde kalkınmanın finansmanı için başvurulan dış kaynaklardan biri olan kısa vadeli portföy yatırımlarının (sıcak para), Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları (DYSY) ile kıyaslandığında sergilediği karakteristik özellikler ve yarattığı makroekonomik risklere dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İktisadi kalkınma literatüründe Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının ($DYSY$), ev sahibi ülkedeki yerli firmaların verimliliğini artırıcı "yayılma etkileri" (spillover effects) yarattığı kabul edilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $DYSY$'nin yerli firmalar üzerinde oluşturması beklenen teknolojik yayılma kanalları arasında yer almaz?