Tam Rekabet Piyasası

132 questions

Question 101Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren ve uzun dönem dengesinde olan bir firma için aşağıdakilerden hangisi her zaman doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ekonomik kârı sıfıra eşittir.

Answer

Tam rekabet piyasasında uzun dönem dengesinde olan bir firma için ekonomik kâr sıfıra eşittir.
Tam rekabet piyasasında uzun dönem dengesinde, piyasaya giriş ve çıkış engeli bulunmadığı için firmalar normal kâr (sıfır ekonomik kâr) elde ederler. Denge noktasında fiyat, hem marjinal maliyete hem de uzun dönem ortalama maliyetin minimumuna eşittir (P=MC=minLACP = MC = min LAC). Bu durum, firmanın tüm maliyetlerini (fırsat maliyetleri dahil) karşıladığı ancak fazladan bir kâr elde etmediği anlamına gelir.

Step-by-Step Solution

1
Uzun dönem piyasa dinamiklerini analiz etme
Piyasaya giriş ve çıkışların serbest olduğu belirlendi.
Tam rekabetin temel varsayımı gereği kâr varsa yeni firmalar girer, zarar varsa mevcutlar çıkar.
2
Kâr maksimizasyonu ve denge koşulunu uygulama
P=MC=minLACP = MC = min LAC eşitliğine ulaşıldı.
Uzun dönemde denge, ortalama maliyet eğrisinin minimum noktasında gerçekleşir.
3
Ekonomik kâr durumunu hesaplama
Ekonomik Kâr = (PAC)×Q=0(P - AC) \times Q = 0
P=ACP = AC olduğu için birim başına kâr sıfırdır, bu da normal kâr elde edildiği anlamına gelir.

Key Concept

Tam Rekabette Uzun Dönem Sıfır Ekonomik Kâr Koşulu

Hints

1
Tam rekabet piyasasında piyasaya giriş ve çıkışların serbest olduğunu hatırlayın.
2
Piyasada kâr varsa yeni firmalar gelir, zarar varsa firmalar çıkar. Bu hareket ne zaman durur?
3
Uzun dönem dengesinde fiyat (PP), uzun dönem ortalama maliyetin (LACLAC) en alt noktasına eşittir.

Practice More

Aynı piyasada endüstri maliyet yapısının (artan, azalan veya sabit) uzun dönem arz eğrisini nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Grafiksel olarak düşünürsek; uzun dönem dengesi PP doğrusunun LACLAC eğrisinin minimum noktasına teğet olduğu noktadır. Teğet olma durumu P=ACP = AC demektir, bu da ekonomik kârın sıfır olmasıyla eş anlamlıdır.
Estimated Time:45s
Question 102Question

Tam rekabetçi bir firmanın kısa dönem dengesinde piyasa fiyatı (PP), ortalama toplam maliyet (ATCATC) ve ortalama değişken maliyet (AVCAVC) arasındaki ilişki P>ATC>AVCP > ATC > AVC şeklinde gerçekleşmiştir. Piyasa fiyatının 6060 TL ve ortalama toplam maliyetin 4545 TL olduğu bu denge durumunda, firmanın ekonomik durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İşletme birim başına 1515 TL aşırı (ekonomik) kâr elde etmektedir.

Answer

İşletme birim başına 1515 TL tutarında aşırı (ekonomik) kâr elde etmektedir.
Verilen senaryoda piyasa fiyatı (6060 TL), işletmenin birim maliyeti olan ortalama toplam maliyetten (4545 TL) daha yüksektir. Tam rekabetçi bir firma için P>ATCP > ATC koşulu gerçekleştiğinde firma aşırı (ekonomik) kâr elde eder. Birim başına kâr miktarı PATCP - ATC formülüyle hesaplandığında 6045=1560 - 45 = 15 TL sonucuna ulaşılır. Ayrıca fiyatın ortalama değişken maliyetten (3030 TL) yüksek olması, firmanın zaten üretim yapmaya devam edeceği güvenli bir bölgede olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Piyasa fiyatı (PP) ile ortalama toplam maliyet (ATCATC) değerlerini karşılaştırın.
6060 TL (PP) > 4545 TL (ATCATC)
Tam rekabet piyasasında firmanın kâr veya zarar durumunu belirleyen temel kriter, fiyatın ortalama toplam maliyetten büyük, küçük veya eşit olmasıdır.
2
Ekonomik kârın türünü belirleyin.
P>ATCP > ATC olduğu için firma 'Aşırı Kâr' (Ekonomik Kâr) elde etmektedir.
Fiyatın ATCATC üzerinde olması, firmanın tüm maliyetlerini (örtük maliyetler dahil) karşıladıktan sonra üzerinde bir gelir sağladığını gösterir.
3
Birim başına elde edilen kâr miktarını hesaplayın.
6045=1560 - 45 = 15 TL
Birim başına kâr, satış fiyatı ile ortalama toplam maliyet arasındaki farka eşittir (PATCP - ATC).

Key Concept

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Kâr Analizi

Hints

1
Fiyat (PP) ile ortalama toplam maliyet (ATCATC) arasındaki ilişkiye odaklanın. Hangi değer daha büyük?
2
P>ATCP > ATC olduğunda firma kâr mı eder yoksa zarar mı? Birim kârı bulmak için çıkarma işlemi yapın.
3
Fiyat 6060 TL ve birim maliyet 4545 TL ise, firma her satıştan cebine ne kadar ekstra para koymaktadır?

Practice More

Piyatın 4545 TL'nin altına indiği ancak 3030 TL'nin üzerinde kaldığı bir durumda firmanın neden üretime devam etmesi gerektiğini analiz eden soruları inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Toplam değerler üzerinden düşünmek isterseniz: Herhangi bir QQ üretim miktarı için Toplam Hasılat TR=60×QTR = 60 \times Q ve Toplam Maliyet TC=45×QTC = 45 \times Q olacaktır. Toplam Kâr (TRTCTR - TC) ise (6045)×Q=15×Q(60 - 45) \times Q = 15 \times Q olur. Bu da birim başına 1515 TL kâr anlamına gelir.
Estimated Time:1m 15s
Question 103Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın toplam maliyet (TCTC) fonksiyonu TC=Q2+10Q+100TC = Q^2 + 10Q + 100 şeklindedir. Piyasa fiyatının 2020 TL olduğu kısa dönemde, kâr maksimizasyonu (veya zarar minimizasyonu) hedefleyen bu firmanın dengesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: Firma 55 birim üretim yapar, 7575 TL zarar eder ve üretime devam eder.

Answer

Firma 5 birim üretim yaparak 75 TL zarar eder ve kısa dönemde zararını minimize etmek için üretime devam eder.
Denge koşulu olan P=MCP=MC sağlandığında firmanın 55 birim üretmesi gerekir. Bu üretim düzeyinde toplam hasılat (100100 TL), toplam maliyetten (175175 TL) düşük olduğu için firma 7575 TL zarar eder. Ancak, firmanın elde ettiği fiyat (2020 TL), birim başı değişken maliyet olan AVCAVC'den (1515 TL) yüksek olduğu için firma üretime devam ederek sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılar ve zararını üretim yapmadığı duruma (toplam sabit maliyet olan 100100 TL) göre azaltmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu türetin.
MC=d(TC)dQ=2Q+10MC = \frac{d(TC)}{dQ} = 2Q + 10
Tam rekabetçi firma için denge koşulu P=MR=MCP = MR = MC eşitliğidir.
2
Denge üretim miktarını (QQ) bulun.
20=2Q+102Q=10Q=520 = 2Q + 10 \Rightarrow 2Q = 10 \Rightarrow Q = 5 birim.
Piyasa fiyatı marjinal maliyete eşitlenerek kârı maksimize eden veya zararı minimize eden miktar belirlenir.
3
Ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) hesaplayın ve fiyatla karşılaştırın.
VC=Q2+10QAVC=Q+10VC = Q^2 + 10Q \Rightarrow AVC = Q + 10. Q=5Q = 5 için AVC=15AVC = 15. P(20)>AVC(15)P(20) > AVC(15).
Fiyat ortalama değişken maliyetten büyükse firma kısa dönemde üretime devam eder (P>AVCP > AVC).
4
Firmanın kâr/zarar durumunu hesaplayın.
TR=P×Q=20×5=100TR = P \times Q = 20 \times 5 = 100. TC=52+10(5)+100=175TC = 5^2 + 10(5) + 100 = 175. π=100175=75\pi = 100 - 175 = -75.
Toplam hasılat ile toplam maliyet arasındaki fark ekonomik kâr veya zararı verir.

Key Concept

Tam rekabette firmanın kısa dönem üretim kararı P=MCP=MC eşitliğine ve kapanma koşuluna (P<AVCP < AVC) dayanır.

Hints

1
Önce marjinal maliyet fonksiyonunu (MCMC) bulup fiyata eşitleyerek denge miktarını bulun.
2
Bulduğunuz miktarda ortalama değişken maliyetin (AVCAVC) fiyattan küçük olup olmadığını kontrol edin.

Practice More

Fiyatın 30 TL olduğu durum için kâr durumunu ve başabaş noktasını hesaplayarak kavramı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Zarar minimizasyonu kontrolü için: Eğer firma hiç üretim yapmasaydı zararı toplam sabit maliyete (TFC=100TFC=100) eşit olacaktı. Üretim yaptığında zararı 75 TL olduğuna göre, üretime devam etmek daha rasyoneldir.
Estimated Time:1m 30s
Question 104Question

Tam rekabet piyasasında toplumsal refahın (tüketici ve üretici artıkları toplamının) en yüksek düzeye ulaştığı "tahsis etkinliği" durumunda aşağıdaki eşitliklerden hangisi sağlanır?

Show answer & explanation

Answer: Fiyatın marjinal maliyete eşit olması (P=MCP = MC)

Answer

Toplumsal refahın maksimize edildiği tahsis etkinliği durumunda fiyat marjinal maliyete eşittir (P=MCP = MC).
Tam rekabet piyasasında toplumsal refahın (tüketici ve üretici rantları toplamı) en yüksek düzeye ulaştığı nokta, piyasa talebi (tüketicilerin marjinal faydası) ile piyasa arzının (üreticilerin marjinal maliyeti) kesiştiği denge noktasıdır. Bu noktada fiyatın marjinal maliyete eşit olması (P=MCP = MC), toplumun o maldan bir birim daha üretmek için katlandığı maliyetin, o birimden elde ettiği faydaya tam olarak eşit olduğunu gösterir ve kaynakların en etkin şekilde dağıtıldığını (tahsis etkinliği) kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Toplumsal refah kavramını tanımlayın.
Toplumsal refah, tüketici rantı ile üretici rantının toplamıdır.
Refah analizinin temel bileşenlerini belirlemek için gereklidir.
2
Tahsis etkinliği (kaynakların etkin dağılımı) koşulunu belirleyin.
Tahsis etkinliği, tüketicinin son birim için ödemeye razı olduğu fiyatın (PP), üreticinin o birim için katlandığı ek maliyete (MCMC) eşit olduğu noktada sağlanır.
Toplumun bir maldan elde ettiği ek fayda, üretimin ek maliyetine eşit olduğunda kaynaklar en iyi şekilde dağıtılmış olur.
3
Tam rekabet piyasasının refah özelliğini analiz edin.
Tam rekabet piyasasında denge noktasında P=MCP = MC eşitliği sağlandığı için toplumsal refah maksimuma ulaşır.
Bu eşitlikten sapıldığında (üretim azaldığında veya arttığında) dara kaybı ortaya çıkar.

Key Concept

Tahsis Etkinliği (AllocativeAllocative EfficiencyEfficiency)
Estimated Time:45s
Question 105Question

Tam rekabet piyasasında kısa dönemde faaliyet gösteren bir firmanın marjinal maliyet fonksiyonu MC=8Q+40MC = 8Q + 40 ve ortalama değişken maliyet fonksiyonu AVC=4Q+40AVC = 4Q + 40 olarak verilmiştir. Piyasa denge fiyatının 200200 TL olduğu bir ortamda, firmanın 'normal kâr' elde edebilmesi için toplam sabit maliyetlerinin (TFCTFC) kaç TL olması gerekir?

Show answer & explanation

Answer: 1600

Answer

Firmanın normal kâr elde etmesi için toplam sabit maliyetlerinin 1600 TL olması gerekir.
Doğru cevap olan 1600 değeri, firmanın kâr maksimizasyonunu sağlayan Q=20Q = 20 üretim düzeyinde, toplam hasılatın (4000 TL) toplam değişken maliyetleri (2400 TL) düştükten sonra geriye kalan ve tüm sabit maliyetleri tam olarak karşılayan tutardır. Bu durumda firmanın ekonomik kârı sıfırdır, yani normal kâr elde etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Kâr maksimizasyonu için gerekli üretim miktarını bulun.
Q=20Q = 20
Tam rekabetçi bir firma için kâr maksimizasyonu koşulu P=MCP = MC eşitliğidir. 200=8Q+40200 = 8Q + 40 denkleminden 8Q=1608Q = 160 ve Q=20Q = 20 birim olarak bulunur.
2
Firmanın toplam hasılatını (TRTR) hesaplayın.
TR=4000TR = 4000 TL
TR=P×QTR = P \times Q formülünden 200×20=4000200 \times 20 = 4000 TL elde edilir.
3
Firmanın toplam değişken maliyetini (TVCTVC) hesaplayın.
TVC=2400TVC = 2400 TL
TVC=AVC×QTVC = AVC \times Q formülünden (4×20+40)×20=120×20=2400(4 \times 20 + 40) \times 20 = 120 \times 20 = 2400 TL elde edilir.
4
Normal kâr koşulunu kullanarak toplam sabit maliyeti (TFCTFC) bulun.
TFC=1600TFC = 1600 TL
Normal kâr durumunda TR=TCTR = TC olmalıdır. TC=TVC+TFCTC = TVC + TFC olduğuna göre, 4000=2400+TFC4000 = 2400 + TFC eşitliğinden TFC=1600TFC = 1600 TL bulunur.

Key Concept

Tam rekabette normal kâr (başabaş noktası), piyasa fiyatının ortalama maliyete (P=ACP = AC) eşit olduğu ve ekonomik kârın sıfır olduğu durumu ifade eder.

Hints

1
Normal kâr elde edilmesi demek, firmanın toplam hasılatının toplam maliyetine tam olarak eşit olması (TR=TCTR = TC) demektir.
2
Önce P=MCP = MC eşitliğinden üretim miktarını (QQ) bulun, ardından bu miktardaki toplam hasılat ve toplam değişken maliyetleri hesaplayın.
3
TR=4000TR = 4000 ve TVC=2400TVC = 2400 olarak bulunduğunda, TC=TVC+TFCTC = TVC + TFC formülünden TFCTFC'yi çekebilirsiniz.

Practice More

Fiyatın 120 TL'nin (minimum AVC) altına düştüğü bir senaryoda firmanın üretim kararını nasıl vereceğini analiz edebilirsiniz (Kapanma Noktası).

Alternative Method

Normal kâr durumunda P=ACP = AC (Ortalama Maliyet) eşitliği de kullanılabilir. AC=AVC+AFCAC = AVC + AFC olduğundan, 200=120+AFC200 = 120 + AFC yazılarak AFC=80AFC = 80 bulunur. Buradan TFC=AFC×Q=80×20=1600TFC = AFC \times Q = 80 \times 20 = 1600 TL sonucuna ulaşılır.
Estimated Time:1m 30s
Question 106Question

Tam rekabet koşullarının geçerli olduğu ve dışsal ekonomisizliklerin (artan maliyetli endüstri) söz konusu olduğu bir piyasada, başlangıçta uzun dönem dengesi sağlanmıştır. Tüketici tercihlerindeki bir değişim nedeniyle piyasa talebinin kalıcı olarak azalması durumunda, endüstride gerçekleşecek uzun dönemli uyum süreci sonucunda oluşacak yeni dengeye ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yeni uzun dönem denge fiyatı, başlangıçtaki denge fiyatından daha düşük bir seviyede oluşur.

Answer

Yeni uzun dönem denge fiyatı, başlangıçtaki denge fiyatından daha düşük bir seviyede oluşur.
Artan maliyetli bir endüstride, piyasa talebi azaldığında endüstri daralır. Endüstri daraldıkça girdi talebi ve dolayısıyla girdi fiyatları düşer. Bu durum firmaların maliyet eğrilerini (LAC ve LMC) aşağıya çeker. Uzun dönem denge, firmaların ekonomik kârlarının sıfırlandığı (P=LACminP = LAC_{min}) noktada tekrar oluşur. Maliyet eğrileri aşağı kaydığı için yeni denge fiyatı, başlangıçtaki fiyata göre daha düşük bir seviyede gerçekleşir. Bu, pozitif eğimli uzun dönem arz eğrisi üzerinde aşağı yönlü bir harekete karşılık gelir.

Step-by-Step Solution

1
Talep azalışının kısa dönem etkisini belirle.
Talep (DD) eğrisi sola kayar, piyasa fiyatı (PP) düşer ve firmalar zarar etmeye başlar.
Denge fiyatı başlangıçta P=LACminP = LAC_{min} seviyesindeyken, talebin azalması fiyatı bu seviyenin altına çeker.
2
Piyasadan çıkış sürecini analiz et.
Zarar eden firmalar piyasadan çekilir, bu da piyasa arz eğrisini (SS) sola kaydırır.
Tam rekabet piyasasında uzun dönemde zarar eden firmalar üretimden çekilerek arzın azalmasına yol açar.
3
Dışsal maliyet yapısını (artan maliyetli endüstri) hesaba kat.
Endüstri daraldıkça girdi talebi azalır, girdi fiyatları düşer ve firmaların LACLAC ile LMCLMC eğrileri aşağıya kayar.
Artan maliyetli endüstrilerde (external diseconomies), endüstri büyüklüğü ile maliyetler arasında doğru orantı vardır.
4
Yeni uzun dönem denge noktasını belirle.
Fiyat, yeni (düşen) LACminLAC_{min} seviyesine kadar yükselir ancak bu seviye başlangıçtaki orijinal fiyattan daha düşüktür.
Artan maliyetli endüstrinin uzun dönem arz eğrisi (LSLS) pozitif eğimli olduğu için, denge miktarı azaldığında denge fiyatı da başlangıca göre düşer.

Key Concept

Artan Maliyetli Endüstride Uzun Dönem Arz ve Denge Ayarlaması

Hints

1
Artan maliyetli bir endüstride uzun dönem arz (LSLS) eğrisinin eğimini (pozitif, negatif veya yatay) hatırlayın.
2
Endüstri daraldığında (talep azaldığında) girdi fiyatlarının ve dolayısıyla firma maliyet eğrilerinin hangi yöne kayacağını düşünün.
3
Yeni denge, talep ve arzın kesiştiği noktada değil, firmaların normal kâr elde ettiği yeni maliyet yapısına göre oluşacaktır.

Practice More

Benzer bir durumu 'azalan maliyetli endüstri' (decreasing-cost industry) için analiz ederek LS eğrisinin eğimini karşılaştırın.
Estimated Time:1m 30s
Question 107Question

Tam rekabet koşullarının geçerli olduğu ve dışsal noksanlıkların (artan maliyetli endüstri) bulunduğu bir piyasada; talebin artmasıyla başlayan uzun dönem genişleme süreci tamamlandığında, yeni denge fiyatı ve endüstri arz eğrisinin (LSLS) eğimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yeni denge fiyatı başlangıç fiyatından daha yüksek olur ve uzun dönem endüstri arz eğrisi pozitif eğimlidir.

Answer

Yeni denge fiyatının başlangıç düzeyinden daha yüksek bir seviyede oluşması ve uzun dönem endüstri arz eğrisinin pozitif eğimli olması.
Artan maliyetli bir endüstride (dışsal noksanlıkların bulunduğu durum), piyasa talebinin artması sonucunda üretim miktarı artarken üretim faktörlerinin fiyatları da yükselir. Bu durum, firmaların maliyet eğrilerinin yukarı doğru kaymasına neden olur. Sonuç olarak, uzun dönemde kârın sıfırlandığı yeni denge noktası, başlangıçtaki denge fiyatından daha yüksek bir fiyat seviyesinde gerçekleşir. Bu iki denge noktasını birleştiren uzun dönem endüstri arz eğrisi (LSLS) pozitif eğimli olur.

Step-by-Step Solution

1
Piyasa talebi arttığında kısa dönemde fiyatın yükselmesini analiz edin.
Fiyat (PP) yükselir ve mevcut firmalar ekonomik kâr elde etmeye başlar.
Talebin sağa kayması denge fiyatını ve firmanın marjinal hasılatını artırır.
2
Uzun dönemde piyasaya girişlerin üretim faktörleri piyasasına etkisini değerlendirin.
Piyasaya giren yeni firmalar nedeniyle girdi talebi artar ve dışsal noksanlıklar gereği girdi fiyatları yükselir.
Artan maliyetli endüstrilerde üretim hacmi genişledikçe faktör fiyatları sabit kalmaz, artar.
3
Faktör fiyatlarındaki artışın bireysel firmaların maliyet eğrilerine etkisini inceleyin.
Firmaların ortalama ve marjinal maliyet eğrileri (ACAC ve MCMC) yukarıya kayar.
Girdi maliyetlerindeki artış, her üretim düzeyi için birim maliyetin yükselmesine neden olur.
4
Yeni uzun dönem dengesini başlangıç dengesi ile kıyaslayarak LS eğrisini türetin.
Sıfır ekonomik kârın sağlandığı yeni denge fiyatı, maliyet artışı nedeniyle eskisinden yüksektir.
Yüksek fiyat ve yüksek miktar noktalarının birleşimi pozitif eğimli bir LSLS eğrisi verir.

Key Concept

Artan Maliyetli Endüstri ve Dışsal Noksanlıklar

Hints

1
Artan maliyetli bir endüstride üretim genişledikçe girdi fiyatlarının nasıl değişeceğini düşünün.
2
Girdi fiyatları artıyorsa, firmanın ortalama maliyet eğrisi (ACAC) hangi yöne kayar?
3
Uzun dönemde ekonomik kârın sıfırlandığı (P=minACP = minAC) noktada, yükselen bir maliyet eğrisi yeni denge fiyatının başlangıca göre daha yüksek olmasını zorunlu kılar.

Practice More

Sabit maliyetli ve azalan maliyetli endüstrilerde LSLS eğrisinin şeklini karşılaştırarak konuyu pekiştirin.
Estimated Time:1m 15s
Question 108Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=Q2+10Q+50TC = Q^2 + 10Q + 50 olarak verilmiştir. Piyasa fiyatının 5050 TL olduğu bir durumda, kârını maksimize eden bu firmanın elde edeceği toplam kâr kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 350

Answer

Firmanın elde edeceği toplam kâr 350350 TL'dir.
Denge koşulu olan P=MCP = MC eşitliğinden üretim miktarı 2020 birim olarak bulunur. Bu miktarda toplam hasılat 10001000 TL, toplam maliyet ise 650650 TL olduğundan, firma 350350 TL ekonomik kâr elde eder.

Step-by-Step Solution

1
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu türetin.
MC=dTCdQ=2Q+10MC = \frac{dTC}{dQ} = 2Q + 10
Tam rekabette kâr maksimizasyonu için marjinal maliyetin fiyata eşitlenmesi gerekir.
2
P=MCP = MC dengesini kurarak denge üretim miktarını bulun.
50=2Q+1040=2QQ=2050 = 2Q + 10 \Rightarrow 40 = 2Q \Rightarrow Q = 20
Firmanın kârını maksimize eden üretim düzeyi MC=PMC = P olduğu noktadır.
3
Denge miktarındaki toplam hasılatı (TRTR) ve toplam maliyeti (TCTC) hesaplayın.
TR=50×20=1000TR = 50 \times 20 = 1000 TL; TC=202+10(20)+50=400+200+50=650TC = 20^2 + 10(20) + 50 = 400 + 200 + 50 = 650 TL
Kâr, toplam hasılat ile toplam maliyet arasındaki farktır.
4
Toplam kârı (π\pi) hesaplayın.
π=1000650=350\pi = 1000 - 650 = 350 TL
Kâr maksimizasyonu sağlayan üretim düzeyindeki nihai kâr tutarıdır.

Key Concept

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Kar Maksimizasyonu (P=MCP = MC)
Estimated Time:1m 30s
Question 109Question

Tam rekabet piyasasında faaliyetlerini sürdüren bir işletmenin kısa dönem dengesine ilişkin üretim miktarı 500500 birim, marjinal hasılatı (MRMR) 8080 TL, ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) 7070 TL ve ortalama sabit maliyeti (AFCAFC) 2020 TL olarak saptanmıştır.

Bu veriler ışığında, işletmenin mevcut kâr-zarar durumu ve kısa dönemde izlemesi gereken üretim stratejisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: 5.0005.000 TL zarar etmektedir ve kısa dönemde üretime devam etmelidir.

Answer

İşletme kısa dönemde 5.0005.000 TL zarar etmektedir ancak fiyat ortalama değişken maliyetten büyük olduğu için üretime devam etmelidir.
İşletmenin ortalama toplam maliyeti (ATC=90ATC = 90 TL), piyasa fiyatından (P=80P = 80 TL) büyüktür; bu da birim başına 1010 TL, toplamda ise 5.0005.000 TL zarar edildiğini gösterir. Ancak piyasa fiyatı, ortalama değişken maliyetten (AVC=70AVC = 70 TL) yüksek olduğu için işletme değişken maliyetlerinin tamamını ve sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabilmektedir. Bu durumda üretimi durdurmak (toplam sabit maliyet olan 10.00010.000 TL kadar zarar etmek) yerine üretime devam etmek (zararı 5.0005.000 TL'ye indirmek) daha rasyoneldir.

Step-by-Step Solution

1
Fiyat (PP) ve Ortalama Toplam Maliyet (ATCATC) değerlerini belirleyin.
P=MR=80P = MR = 80 TL; ATC=AVC+AFC=70+20=90ATC = AVC + AFC = 70 + 20 = 90 TL.
Tam rekabetçi firma için fiyat marjinal hasılata eşittir ve toplam maliyetin bileşenleri ortalama maliyeti verir.
2
Toplam hasılat, toplam maliyet ve kâr/zarar miktarını hesaplayın.
TR=80×500=40.000TR = 80 \times 500 = 40.000 TL; TC=90×500=45.000TC = 90 \times 500 = 45.000 TL; Zarar=40.00045.000=5.000\text{Zarar} = 40.000 - 45.000 = -5.000 TL.
Kâr veya zarar durumunu belirlemek için toplam gelir ve toplam gider arasındaki farka bakılır.
3
Kısa dönem üretim kararını fiyat ve AVCAVC ilişkisine göre analiz edin.
P(80)>AVC(70)P (80) > AVC (70) olduğu için firma üretime devam eder.
Fiyat ortalama değişken maliyeti aşıyorsa, firma her birim satıştan sabit maliyetlerin bir kısmını karşılayacak katkı payı elde eder; bu durumda üretim yapmak, üretimi durdurmaktan (zararın tüm sabit maliyet kadar olması) daha karlıdır.

Key Concept

Tam Rekabette Kısa Dönem Zarar Durumunda Üretime Devam Koşulu (ATC>P>AVCATC > P > AVC)

Practice More

Kapanma noktasını belirleyen kritik fiyat seviyesini (minimum AVC) hesaplayan soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 110Question

Tam rekabetçi bir endüstride, üretimin genişlemesiyle birlikte uzmanlaşma ve teknolojik dışsallıklar gibi nedenlerle girdi maliyetlerinin azaldığı (dışsal ekonomiler) gözlemlenmektedir. Bu tür bir endüstride piyasa talebinin artması durumunda, ulaşılan yeni uzun dönem dengesindeki fiyat düzeyi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yeni denge fiyatı, başlangıçtaki denge fiyatından daha düşük bir seviyede oluşur.

Answer

Yeni denge fiyatı, başlangıçtaki denge fiyatından daha düşük bir seviyede oluşur.
Azalan maliyetli endüstrilerde, endüstri ölçeği genişledikçe (yeni firmalar piyasaya girdikçe) dışsal ekonomiler nedeniyle birim maliyetler düşer. Bu durum, uzun dönem endüstri arz eğrisinin (LRSLRS) negatif eğimli olmasına neden olur. Dolayısıyla, talep artışı sonrası oluşan yeni uzun dönem dengesinde fiyat, başlangıçtaki fiyat seviyesinden daha düşüktür.

Step-by-Step Solution

1
Endüstri türünü belirlemek
Azalan maliyetli endüstri (Decreasing-cost industry)
Üretim genişledikçe girdi maliyetlerinin azalması dışsal ekonomilere işaret eder.
2
Talep artışının etkisini analiz etmek
Kısa dönemde fiyat yükselir, kârlar artar ve endüstriye yeni firmalar girer.
Talep eğrisinin sağa kayması (DD \uparrow) piyasa fiyatını yukarı çeker.
3
Uzun dönem uyum sürecini değerlendirmek
Dışsal ekonomiler nedeniyle yeni denge noktası başlangıç fiyatının altında oluşur.
Maliyetlerin düşmesi, arzın fiyattan daha fazla artmasına ve uzun dönem arz eğrisinin (LRSLRS) negatif eğimli olmasına yol açar.

Key Concept

Azalan Maliyetli Endüstrilerde Uzun Dönem Arz Eğrisi (LRSLRS)

Practice More

Azalan maliyetli endüstrilerde uzun dönem arz eğrisinin neden negatif eğimli olduğunu grafik üzerinden tekrar edin.
Estimated Time:1m 30s
Question 111Question

Tam rekabet piyasasında 'atomisite' ve 'homojenlik' varsayımlarının bir arada gerçekleşmesi, piyasada faaliyet gösteren bireysel bir firmanın hem fiyat karşısındaki konumunu hem de karşılaştığı talep eğrisinin yapısını belirleyen temel unsurdur.

Buna göre, söz konusu varsayımların geçerli olduğu bir piyasada bireysel bir firmanın durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Firma 'fiyat alıcı' konumundadır ve karşılaştığı talep eğrisi piyasa fiyatı seviyesinde yatay eksene paralel bir doğru şeklindedir.

Answer

Tam rekabetçi firma 'fiyat alıcı' konumundadır ve karşılaştığı talep eğrisi sonsuz esneklikte olup yatay eksene paraleldir.
Atomisite varsayımı gereği piyasada çok sayıda satıcı bulunur ve her firmanın payı çok küçüktür. Homojenlik varsayımı ise ürünlerin özdeş olduğunu belirtir. Bu iki durumun birleşmesi sonucunda, bireysel bir firma piyasa fiyatını etkileyemez (fiyat alıcı olur) ve piyasa fiyatında sonsuz esnek bir talep eğrisi ile karşılaşır.

Step-by-Step Solution

1
Atomisite varsayımının etkisini analiz etme
Piyasada çok sayıda alıcı ve satıcı olduğu için hiçbir aktörün fiyatı etkileme gücü yoktur.
Bireysel arzın toplam piyasa arzı içindeki payı ihmal edilecek kadar küçüktür.
2
Homojenlik varsayımının etkisini analiz etme
Tüm firmaların ürünleri birbirinin tam ikamesidir.
Tüketiciler için hangi firmadan mal aldıklarının bir önemi yoktur, bu da firmanın fiyatta en küçük bir artış yapması durumunda tüm müşterilerini kaybetmesine neden olur.
3
Sonuçları birleştirerek talep eğrisini belirleme
Firma piyasada oluşan fiyatı kabullenmek zorundadır (fiyat alıcı) ve bu fiyatta istediği kadar mal satabilir.
Bu durum, firmanın karşılaştığı talep eğrisinin piyasa fiyatı seviyesinde yatay eksene paralel (sonsuz esnek) olmasını sağlar.

Key Concept

Fiyat Alıcılık ve Sonsuz Esnek Talep

Practice More

Tam rekabet piyasasında firmanın talep eğrisi ile piyasa (endüstri) talep eğrisi arasındaki farkı grafik üzerinde inceleyiniz.

Alternative Method

Matematiksel olarak, firmanın karşılaştığı talep esnekliğinin sonsuz olması (e=e = \infty), marjinal hasılatın fiyata eşit olmasını (MR=PMR = P) zorunlu kılar. Bu da firmanın fiyat üzerinde hiçbir kontrolünün olmadığını teyit eder.
Estimated Time:1m 15s
Question 112Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet (TCTC) fonksiyonu TC=Q310Q2+50Q+72TC = Q^3 - 10Q^2 + 50Q + 72 olarak verilmiştir. Buna göre, bu firmanın kısa dönemde üretim yapmaya devam edebilmesi için piyasa fiyatının alabileceği minimum değer kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 25

Answer

Firmanın üretimini durdurmaması için gereken minimum fiyat 25 TL'dir.
Kapanma noktası, firmanın toplam değişken maliyetlerini ancak karşılayabildiği noktadır. Bu noktada piyasa fiyatı, ortalama değişken maliyetin (AVCAVC) minimum olduğu düzeye eşittir. Verilen TCTC fonksiyonundan elde edilen AVC=Q210Q+50AVC = Q^2 - 10Q + 50 fonksiyonu Q=5Q=5 düzeyinde minimuma ulaşır ve bu noktadaki fiyat değeri 2525 TL'dir. Bu fiyatın altındaki her düzeyde firma, üretim yapmayarak zararını sabit maliyetlerle sınırlamayı tercih eder.

Step-by-Step Solution

1
Toplam değişken maliyet (TVCTVC) ve ortalama değişken maliyet (AVCAVC) fonksiyonlarını bulunuz.
TVC=Q310Q2+50QTVC = Q^3 - 10Q^2 + 50Q ve AVC=TVCQ=Q210Q+50AVC = \frac{TVC}{Q} = Q^2 - 10Q + 50 elde edilir.
Kapanma noktası analizi değişken maliyetler üzerinden yapılır.
2
AVCAVC fonksiyonunun minimum olduğu üretim miktarını belirlemek için türevini alıp sıfıra eşitleyiniz.
d(AVC)dQ=2Q10=0Q=5\frac{d(AVC)}{dQ} = 2Q - 10 = 0 \Rightarrow Q = 5 birim bulunur.
Bir fonksiyonun minimum noktası, birinci türevinin sıfır olduğu yerdir.
3
Bulunan üretim miktarını AVCAVC fonksiyonunda yerine yazarak kapanma fiyatını hesaplayınız.
P=AVCmin=5210(5)+50=2550+50=25P = AVC_{min} = 5^2 - 10(5) + 50 = 25 - 50 + 50 = 25 TL olarak hesaplanır.
Kapanma fiyatı, minimum AVCAVC değerine eşittir.

Key Concept

Tam rekabetçi bir firma için kısa dönem kapanma şartı P<AVCminP < AVC_{min} durumudur. Firmanın arz eğrisi, MCMC eğrisinin AVCAVC eğrisi üzerinde kalan kısmıdır.
Estimated Time:1m 30s
Question 113Question

Piyasa fiyatının, firmaların ortalama maliyetlerinin üzerinde seyrettiği (P>ACP > AC) bir tam rekabet ortamında, piyasanın uzun dönem dengesine yönelmesi sürecinde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?

Show answer & explanation

Answer: Bireysel firmaların karşılaştığı talep eğrisi yukarı doğru kayar.

Answer

Bireysel firmaların karşılaştığı talep eğrisi yukarı doğru değil, piyasa fiyatının düşmesine bağlı olarak aşağı doğru kayar.
Tam rekabet piyasasında bireysel firmanın talep eğrisi, piyasa fiyatı tarafından belirlenen yatay bir doğrudur. Kısa dönemde aşırı kârın varlığı yeni firmaların piyasaya girmesine, bu da piyasa arzının artmasına ve denge fiyatının düşmesine yol açar. Fiyat düştüğü için firmanın talep eğrisi (P=D=MRP=D=MR) yukarı değil, aşağı doğru kayar. Bu nedenle ilgili ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç durumunu analiz et
P>ACP > AC
Soruda fiyatın ortalama maliyetin üzerinde olduğu, yani firmaların aşırı kâr elde ettiği belirtilmiştir.
2
Piyasa dinamiklerini değerlendir
Yeni firmaların girişi
Tam rekabet piyasasında giriş engeli yoktur; aşırı kâr sinyali yeni yatırımcıları çeker.
3
Piyasa arzındaki değişimi saptan
Arz eğrisi sağa kayar
Firma sayısının artması toplam piyasa arzını artırır.
4
Fiyat ve firma talep ilişkisini kur
Fiyat düşer, talep eğrisi aşağı kayar
Arz artışı fiyatı düşürür. Firmanın talep eğrisi piyasa fiyatına eşit (D=PD=P) olduğu için fiyatla birlikte aşağı yönlü hareket eder.
5
Uzun dönem dengesini teyit et
P=minACP = \min AC
Fiyat düşüşü ekonomik kârı sıfırlayana kadar devam eder.

Key Concept

Tam Rekabette Uzun Dönem Giriş-Çıkış Mekanizması

Hints

1
Aşırı kâr durumunda piyasadaki firma sayısının nasıl değişeceğini düşünün.
2
Piyasa arzındaki bir artışın denge fiyatı üzerindeki etkisini ve bu fiyatın tam rekabetçi bir firma için ne anlam ifade ettiğini hatırlayın.
3
Tam rekabette firma talep eğrisinin P=MRP=MR olduğunu ve piyasa fiyatına bağlı olduğunu unutmayın; fiyat düşerse bu eğri ne yöne hareket eder?

Practice More

Aynı piyasada firmaların zarar ettiği (P<ACP < AC) bir durumdan uzun döneme geçişte fiyat ve firma sayısı değişimlerini analiz edin.
Estimated Time:1m 30s
Question 114Question

Bir malın piyasa fiyatının 6060 TL olduğu tam rekabetçi bir endüstride faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet (TCTC) fonksiyonu TC=Q2+20Q+144TC = Q^2 + 20Q + 144 şeklindedir. Buna göre, firmanın kârını maksimize eden üretim düzeyinde elde edeceği toplam kâr kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 256256

Answer

Firmanın kârını maksimize eden toplam kâr düzeyi 256 TL'dir.
Denge koşulu olan P=MCP = MC sağlandığında firmanın üreteceği miktar 2020 birim olarak bulunur. Bu üretim düzeyinde toplam hasılat 12001200 TL, toplam maliyet ise 944944 TL olmaktadır. Aradaki fark olan 256256 TL, firmanın elde ettiği ekonomik kârdır.

Step-by-Step Solution

1
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu hesaplayınız.
MC=dTCdQ=2Q+20MC = \frac{dTC}{dQ} = 2Q + 20
Tam rekabette kâr maksimizasyonu için marjinal maliyetin fiyat ile eşitlenmesi gerekir.
2
Fiyatı (PP) marjinal maliyete (MCMC) eşitleyerek kârı maksimize eden üretim miktarını bulunuz.
60=2Q+202Q=40Q=2060 = 2Q + 20 \Rightarrow 2Q = 40 \Rightarrow Q = 20 birim.
Tam rekabetçi firma için P=MRP = MR olduğundan, denge koşulu P=MCP = MC şeklindedir.
3
Denge üretim miktarında toplam hasılatı (TRTR) hesaplayınız.
TR=P×Q=60×20=1200TR = P \times Q = 60 \times 20 = 1200 TL.
Toplam hasılat, birim fiyat ile satılan miktarın çarpımıdır.
4
Denge üretim miktarında toplam maliyeti (TCTC) hesaplayınız.
TC=202+20(20)+144=400+400+144=944TC = 20^2 + 20(20) + 144 = 400 + 400 + 144 = 944 TL.
Üretim miktarı toplam maliyet fonksiyonunda yerine konularak toplam harcama bulunur.
5
Toplam kârı hesaplayınız.
Kâr (π)=TRTC=1200944=256(\pi) = TR - TC = 1200 - 944 = 256 TL.
Kâr, toplam hasılat ile toplam maliyet arasındaki farktır.

Key Concept

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Firma Dengesi (P=MCP = MC)
Estimated Time:2m 0s
Question 115Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın toplam maliyet (TCTC) fonksiyonu TC=Q2+40Q+200TC = Q^2 + 40Q + 200 olarak verilmiştir. Piyasa fiyatının 100100 TL olduğu kısa dönemde, kârını maksimize eden bu firmanın elde edeceği toplam kâr kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 700

Answer

Kârını maksimize eden tam rekabetçi firmanın toplam kârı 700700 TL'dir.
Tam rekabetçi bir firma kârını maksimize etmek için marjinal maliyetini (MCMC) piyasa fiyatına (PP) eşitler. Verilen maliyet fonksiyonundan MC=2Q+40MC = 2Q + 40 bulunur. 100=2Q+40100 = 2Q + 40 eşitliğinden denge üretim miktarı Q=30Q = 30 olarak hesaplanır. Bu miktarda toplam hasılat 30003000 TL, toplam maliyet ise 23002300 TL'dir. Aradaki fark olan 700700 TL firmanın elde edeceği maksimum kârdır.

Step-by-Step Solution

1
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu türetin.
MC=d(TC)dQ=2Q+40MC = \frac{d(TC)}{dQ} = 2Q + 40
Tam rekabetçi firma için kâr maksimizasyonu P=MCP = MC koşulunda gerçekleşir.
2
Piyasa fiyatını marjinal maliyete eşitleyerek denge üretim miktarını bulun.
100=2Q+4060=2QQ=30100 = 2Q + 40 \Rightarrow 60 = 2Q \Rightarrow Q = 30
Firmanın kârını maksimize eden çıktı düzeyini belirlemek gerekir.
3
Üretim kararını kontrol etmek için Ortalama Değişken Maliyeti (AVCAVC) hesaplayın.
AVC=VCQ=Q2+40QQ=Q+40AVC(30)=70AVC = \frac{VC}{Q} = \frac{Q^2 + 40Q}{Q} = Q + 40 \Rightarrow AVC(30) = 70
P(100)>AVC(70)P (100) > AVC (70) olduğu için firma kısa dönemde üretime devam eder.
4
Toplam Hasılat (TRTR) ve Toplam Maliyeti (TCTC) hesaplayarak kârı bulun.
TR=P×Q=100×30=3000TR = P \times Q = 100 \times 30 = 3000; TC=302+40(30)+200=2300TC = 30^2 + 40(30) + 200 = 2300; π=30002300=700\pi = 3000 - 2300 = 700
Toplam kâr, toplam hasılat ile toplam maliyet arasındaki farktır.

Key Concept

Tam Rekabette Kısa Dönem Firma Dengesi (P=MCP = MC)
Estimated Time:1m 30s
Question 116Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın toplam hasılat (TRTR) fonksiyonu ile firmanın karşı karşıya kaldığı talep ve marjinal hasılat (MRMR) yapısı arasındaki ilişki dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Toplam hasılat (TRTR) eğrisinin her noktadaki eğimi, firmanın karşı karşıya kaldığı talep eğrisinin dikey eksendeki yüksekliğine eşittir.

Answer

Toplam hasılat eğrisinin eğimi marjinal hasılatı verir ve tam rekabette bu değer piyasa fiyatına, yani firmanın yatay talep eğrisinin yüksekliğine eşittir.
Tam rekabet piyasasında firma fiyat kabullenici olduğu için marjinal hasılat (MRMR) her zaman piyasa fiyatına (PP) eşittir. Geometrik olarak, toplam hasılat (TRTR) eğrisinin eğimi MRMR'yi verir. Firmanın karşı karşıya kaldığı talep eğrisi yatay bir doğru olduğu için bu doğrunun dikey eksendeki yüksekliği de PP değerine eşittir. Dolayısıyla TRTR'nin eğimi ile talep eğrisinin yüksekliği aynı değeri (PP) temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Tam rekabetçi firmanın fiyat yapısını belirleme
P=SabitP = \text{Sabit}
Tam rekabet piyasasında firmalar fiyat kabullenicidir (price taker), piyasada oluşan denge fiyatını değiştiremezler.
2
Toplam hasılat fonksiyonunun türevini alma
dTRdQ=MR=P\frac{dTR}{dQ} = MR = P
Toplam hasılat eğrisine herhangi bir noktadan çizilen teğetin eğimi marjinal hasılatı (MRMR) verir.
3
Talep eğrisi ile hasılat ilişkisini kurma
P=MR=AR=dP = MR = AR = d
Firma her birimi aynı fiyattan sattığı için ek birimin sağladığı hasılat (MRMR) ve birim başına düşen hasılat (ARAR) fiyata eşittir. Bu da dikey eksende PP yüksekliğindeki yatay talep eğrisidir.

Key Concept

Tam rekabetçi firmanın hasılat özdeşliği (P=MR=AR=dP = MR = AR = d) ve TRTR eğrisinin geometrik özellikleri.

Practice More

Tam rekabetçi bir firmanın toplam hasılat (TRTR) ve toplam maliyet (TCTC) eğrilerinin eğimlerinin birbirine eşit olduğu noktada hangi iktisadi durumun gerçekleştiğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 117Question

Bir tam rekabet firmasının kısa dönem toplam değişken maliyetleri (TVCTVC), üretim miktarına (QQ) bağlı olarak TVC=Q38Q2+30QTVC = Q^3 - 8Q^2 + 30Q fonksiyonu ile ifade edilmektedir. Piyasa denge fiyatının 1212 TL olduğu bir durumda, kâr maksimizasyonu veya zarar minimizasyonu hedefleyen bu firmanın piyasaya arz edeceği mal miktarı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 0

Answer

Piyasa fiyatı (1212 TL), firmanın kapanma fiyatı olan minimum ortalama değişken maliyetin (1414 TL) altında kaldığı için kâr maksimizasyonu hedefleyen firma kısa dönemde üretim yapmaz ve arz edilen miktar 0 olur.
Tam rekabetçi bir firmanın kısa dönemde üretim yapabilmesi için piyasa fiyatının en azından ortalama değişken maliyetin minimum değerine (AVCminAVC_{min}) eşit veya bu değerden büyük olması gerekir. Yapılan hesaplamada firmanın değişken maliyetlerini karşılayabildiği minimum fiyat 1414 TL olarak bulunmuştur. Piyasa fiyatı 1212 TL olduğu için firma üretim yaptığı her birim malda değişken maliyetlerini bile karşılayamamakta ve zararı artmaktadır. Bu nedenle firma üretimi durdurarak (Q=0Q=0) zararını toplam sabit maliyetleri seviyesinde tutar.

Step-by-Step Solution

1
Ortalama değişken maliyet (AVCAVC) fonksiyonunu türetin.
AVC=TVCQ=Q38Q2+30QQ=Q28Q+30AVC = \frac{TVC}{Q} = \frac{Q^3 - 8Q^2 + 30Q}{Q} = Q^2 - 8Q + 30
Firmanın üretim kararını verebilmesi için fiyatın değişken maliyetleri karşılayıp karşılamadığını kontrol etmesi gerekir.
2
Ortalama değişken maliyeti minimum yapan üretim miktarını bulun.
d(AVC)dQ=2Q8=0Q=4\frac{d(AVC)}{dQ} = 2Q - 8 = 0 \Rightarrow Q = 4
Kapanma noktası, AVCAVC eğrisinin minimum olduğu noktada gerçekleşir.
3
Kapanma noktası fiyatını (minimum AVCAVC değeri) hesaplayın.
AVCmin=(4)28(4)+30=1632+30=14AVC_{min} = (4)^2 - 8(4) + 30 = 16 - 32 + 30 = 14 TL
Firma, fiyat bu değerin (1414 TL) altına düştüğünde değişken maliyetlerini bile karşılayamadığı için üretimi durdurur.
4
Verilen piyasa fiyatı ile kapanma fiyatını karşılaştırın.
P=12P = 12 TL ve AVCmin=14AVC_{min} = 14 TL olduğundan P<AVCminP < AVC_{min} koşulu sağlanmaktadır.
Fiyatın kapanma fiyatından küçük olması, firmanın üretim yapmamasının (kapanmasının) zararını minimize edeceğini gösterir.

Key Concept

Kapanma Noktası Koşulu

Hints

1
Firmanın üretim yapıp yapmayacağına karar vermek için fiyatı, ortalama değişken maliyetin (AVCAVC) en düşük değeri ile karşılaştırın.
2
AVCAVC fonksiyonunu bulmak için TVCTVC fonksiyonunu QQ miktarına bölün ve bu fonksiyonun minimum noktasını türev alarak bulun.
3
Eğer piyasa fiyatı 1212 TL ise ve bulduğunuz minimum AVCAVC değeri 1212'den büyükse, firmanın arz edeceği miktar sıfır olacaktır.

Practice More

Fiyatın 20 TL olduğu durumda firmanın kâr maksimizasyonu yapan üretim miktarını hesaplayarak arz eğrisi üzerindeki hareketi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 118Question

Tam rekabet piyasasının işleyişini sağlayan atomisite, homojenlik, mobilite ve şeffaflık varsayımları, piyasa dengesinin ve firma davranışlarının temelini oluşturur. Bu varsayımların bir arada bulunması piyasada etkinliği sağlarken, herhangi birinin ihlali piyasa yapısının değişmesine neden olur. Bir piyasada çok sayıda alıcı ve satıcının bulunduğu, malların özdeş olduğu ve giriş-çıkış engellerinin bulunmadığı bir durumda; sadece 'şeffaflık' (tam bilgi) varsayımının ihlal edilmesi durumunda piyasa dengesi üzerinde gözlenmesi beklenen temel sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Aynı tür malların farklı satıcılar tarafından farklı fiyatlardan satılmasına bağlı olarak fiyat dağılımının (price dispersion) ortaya çıkması

Answer

Piyasada aynı mal için farklı fiyatların oluşması ve 'tek fiyat kanunu'nun işlemez hale gelerek fiyat dağılımının ortaya çıkmasıdır.
Tam rekabet piyasasında 'şeffaflık' (tam bilgi) varsayımı, piyasadaki tüm alıcı ve satıcıların fiyatlar ve malların kalitesi hakkında tam bilgiye sahip olduğunu varsayar. Bu varsayım, homojenlik varsayımıyla birleştiğinde 'Tek Fiyat Kanunu'nun (Law of One Price) işlemesini sağlar; yani özdeş bir mal piyasada tek bir fiyattan satılır. Bilgi eksikliği durumunda, tüketiciler en düşük fiyatlı satıcıyı bulmakta zorlanacağı için aynı malın farklı satıcılarda farklı fiyatlardan satılması (fiyat dağılımı) mümkün hale gelir.

Step-by-Step Solution

1
Varsayımların rollerini analiz etme
Atomisite ve homojenlik firmanın 'fiyat alıcı' olmasını sağlarken, şeffaflık 'Tek Fiyat Kanunu'nun (Law of One Price) temelidir.
Her varsayım piyasa mekanizmasının farklı bir yönünü garanti altına alır.
2
Şeffaflık varsayımının ihlalini değerlendirme
Tam bilgi ortamı olmadığında, tüketiciler en düşük fiyatın hangi firmada olduğunu bilmek için arama maliyetlerine (search costs) katlanmak zorunda kalırlar.
Bilginin maliyetli veya eksik olması, piyasadaki arbitraj imkanlarını kısıtlar.
3
Piyasa sonucunu belirleme
Farklı firmalar aynı mal için farklı fiyatlar uygulayabilir çünkü bazı tüketiciler daha düşük fiyatlı alternatiflerden haberdar değildir. Bu durum 'fiyat dağılımı' (price dispersion) olarak adlandırılır.
Şeffaflık olmadan homojenlik tek başına tek fiyatı garanti etmeye yetmez.

Key Concept

Şeffaflık Varsayımı ve Tek Fiyat Kanunu
Question 119Question

Tam rekabet piyasasının yapısal varsayımları arasında yer alan 'şeffaflık' (tam bilgi) varsayımı; piyasadaki tüm alıcı ve satıcıların fiyatlar, malın kalitesi ve üretim teknolojisi gibi unsurlara maliyetsizce erişebilmesini öngörür. Bu varsayımın geçerli olmadığı, yani piyasa bilgilerine erişimin bir 'arama maliyeti' (search costsearch\ cost) gerektirdiği bir durumda; atomisite ve homojenlik varsayımları korunsa dahi piyasada ortaya çıkması beklenen en temel olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Aynı homojen mal için piyasada farklı fiyatların oluşması (fiyat dağılımı)

Answer

Şeffaflık varsayımının ortadan kalkmasıyla tüketiciler en ucuz fiyatlı satıcıyı bulmak için arama maliyetlerine katlanmak zorunda kalır ve bu durum piyasada aynı mal için farklı fiyatların oluşmasına (fiyat dağılımı) neden olur.
Şeffaflık varsayımı, piyasadaki 'Tek Fiyat Kanunu'nun temel direğidir. Eğer bilgi tam ve maliyetsiz değilse (şeffaflık ihlal edilirse), tüketiciler en ucuz satıcıyı bulmak için ek maliyetlere (arama maliyeti) katlanmak zorunda kalırlar. Bu durum, piyasada homojen mallar satılsa dahi farklı satıcıların farklı fiyatlar uygulayabilmesine (fiyat dağılımı) olanak tanır.

Step-by-Step Solution

1
Şeffaflık varsayımının piyasadaki işlevini analiz etme
Alıcı ve satıcıların tam bilgiye sahip olması, 'Tek Fiyat Kanunu'nu (Law of One Price) geçerli kılar.
Bilgi tam ve maliyetsiz olduğunda, hiçbir alıcı piyasa fiyatından daha yüksek bir fiyat ödemez.
2
Şeffaflık varsayımının ihlalinin (bilgi eksikliğinin) etkisini değerlendirme
Tüketicilerin en düşük fiyatlı satıcıyı bulmak için 'arama maliyetine' (search costsearch\ cost) katlanması gerekir.
Bilgiye ulaşmak maliyetli olduğunda, piyasadaki tüm fiyatlar herkes tarafından bilinemez.
3
Piyasa fiyat yapısı üzerindeki nihai sonucu belirleme
Aynı (homojen) ürünün farklı firmalar tarafından farklı fiyatlardan satıldığı bir 'fiyat dağılımı' (price dispersionprice\ dispersion) oluşur.
Tüketicilerin bir kısmı arama maliyetine katlanmayıp yüksek fiyatlı satıcıdan mal almaya devam eder, bu da fiyat çeşitliliğine izin verir.

Key Concept

Tam Rekabet Piyasasında Şeffaflık ve Tek Fiyat Kanunu

Hints

1
Şeffaflık varsayımı herkesin her şeyi (özellikle fiyatları) bildiği bir dünyayı anlatır.
2
Eğer herkes fiyatları bilmiyorsa, bazı satıcılar aynı malı daha pahalıya satabilir mi?
3
Bilgiye ulaşmanın bir 'arama maliyeti' olduğu durumlarda piyasada tek bir fiyat oluşması beklenemez; bu durum fiyat dağılımına yol açar.

Practice More

Şeffaflık varsayımının ihlalinin 'arama maliyetleri teorisi' ve 'Stigler modelleri' üzerindeki etkilerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 120Question

Tam rekabet koşullarının hâkim olduğu bir piyasada, endüstride kullanılan girdilerin arz esnekliğinin sonlu olduğu (tam esnek olmadığı) varsayılmaktadır. Bu endüstride piyasa talebi arttığında, yeni uzun dönem dengesine geçiş sürecinde gerçekleşen değişimler ve uzun dönem endüstri arz eğrisinin (LRSLRS) geometrik şekli hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Girdi fiyatları artar, firmaların uzun dönem ortalama maliyet eğrileri yukarı kayar ve LRSLRS eğrisi pozitif eğimli olur.

Answer

Girdi fiyatlarının artması nedeniyle maliyet eğrilerinin yukarı kaydığı ve uzun dönem endüstri arz eğrisinin pozitif eğimli olduğu seçenek doğrudur.
Soruda girdilerin arz esnekliğinin sonlu olduğu belirtilmiştir. Bu teknik ifade, endüstride üretim arttıkça girdi talebinin artacağını ve sınırlı olan girdi arzı nedeniyle bu girdilerin fiyatlarının yükseleceğini (artan maliyetli endüstri) ifade eder. Girdi fiyatları yükseldiğinde, tüm firmaların maliyet eğrileri yukarı kayar. Tam rekabette uzun dönem dengesi P=minLRACP = \min LRAC noktasında oluştuğu için, maliyetlerin artması yeni denge fiyatının başlangıçtaki fiyattan daha yüksek bir seviyede oluşmasına neden olur. Daha yüksek bir fiyat ve daha yüksek bir üretim miktarını birleştiren uzun dönem endüstri arz eğrisi (LRSLRS) pozitif eğimli bir yapı sergiler.

Step-by-Step Solution

1
Girdi arz esnekliği analizini yapın.
Girdi arz esnekliğinin sonlu olması, endüstri ölçeği genişledikçe girdilere olan talebin artmasının girdi fiyatlarını yükselteceği anlamına gelir.
Tam esnek olmayan bir arz eğrisinde, talep artışı fiyatı yukarı çeker.
2
Girdi fiyatlarındaki değişimin firma maliyetlerine etkisini belirleyin.
Girdi fiyatları arttığında, firmanın hem uzun dönem ortalama maliyet (LRACLRAC) hem de uzun dönem marjinal maliyet (LRMCLRMC) eğrileri yukarıya kayar.
Üretim faktörlerinin maliyeti arttığında, her üretim düzeyi için birim maliyet yükselir.
3
Yeni uzun dönem dengesini ve LRSLRS eğrisini analiz edin.
Yeni uzun dönem dengesinde piyasa fiyatı, yukarı kayan LRACLRAC eğrisinin minimum noktasına eşitlenir (P2=minLRAC2P_2 = \min LRAC_2). Bu fiyat başlangıç fiyatından (P1P_1) yüksektir. Başlangıç ve yeni denge noktalarını birleştiren eğri pozitif eğimlidir.
Artan maliyetli bir endüstride uzun dönem arz eğrisi (LRSLRS) pozitif eğimlidir.

Key Concept

Artan Maliyetli Endüstri ve LRS Eğrisi

Practice More

Sabit maliyetli ve azalan maliyetli endüstrilerde LRS eğrisinin eğimini ve girdi fiyatlarındaki değişimi karşılaştırınız.

Alternative Method

Grafiksel olarak düşünülürse; piyasa talebi (DD) sağa kaydığında kısa dönemde fiyat yükselir. Bu kâr yeni firmaları çeker. Firmalar girdilere talep yaptıkça girdi fiyatları artar ve firmanın ortalama maliyet (ACAC) eğrisi yukarı kalkar. Yeni denge, bu yukarı kalkmış ACAC eğrisinin minimumunda oluşacağından fiyat eski seviyesine inemez.
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 6 / 7Next