Question

Difficulty: MediumÖğrenme Kuramları

Bir denetim firmasında ekip yöneticisi olan Ceyda Hanım, sahadaki denetçilerin hazırladıkları saha raporlarını belirlenen son teslim tarihinden önce ve hatasız bir şekilde sisteme yüklemelerini teşvik etmek istemektedir. Bu amaçla, istenen koşulları eksiksiz sağlayan personelin, her ay sonu şirket merkezinde yapılan ve çalışanlar tarafından oldukça yorucu bulunan dört saatlik zorunlu arşiv düzenleme mesaisinden muaf tutulacağını duyurmuştur. Bu uygulamanın ardından raporların zamanında ve hatasız teslim edilme oranında belirgin bir artış gözlemlenmiştir.

Çalışanların arzu edilen davranışı sergileme sıklığını artıran bu idari karar, edimsel (operant) koşullanma kuramı çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

  1. A
    Sabit oranlı pekiştirme
  2. B
    İkinci tip ceza (Mahrum bırakma)
  3. Negatif pekiştirme (İstenmeyen uyarıcının çekilmesi)Answer
  4. D
    Davranışta sönme
  5. E
    Pozitif ceza (İstenmeyen uyarıcı ekleme)

Answer

Negatif pekiştirme (İstenmeyen uyarıcının çekilmesi)
Negatif pekiştirme, organizmayı rahatsız eden (itici) bir uyarıcının ortamdan çekilmesi yoluyla arzu edilen davranışın yapılma sıklığının artırılmasıdır. Senaryoda 'yorucu arşiv mesaisi' itici bir uyarıcıdır. Ceyda Hanım, raporları zamanında teslim eden çalışanları bu mesaidan muaf tutarak (itici uyarıcıyı ortamdan çekerek), rapor teslim etme davranışını (istenen davranış) pekiştirmiş ve artırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Yöneticinin uygulamasının temel mekanizmasını analiz et
Çalışanları rahatsız eden 'arşiv düzenleme mesaisi' ortadan kaldırılmıştır.
Uygulamanın organizmaya (çalışanlara) ne tür bir uyarıcı verip/çektiğini belirlemek.
2
Uygulamanın davranış üzerindeki etkisini değerlendir
Raporların zamanında ve hatasız teslim edilme oranı artmıştır.
Eylemin bir 'ceza' mı yoksa 'pekiştirme' mi olduğunu anlamak için davranışın azalıp azalmadığına bakmak.
3
Bulguları edimsel koşullanma kavramlarıyla eşleştir
Davranışın artması 'pekiştirme' olduğunu, itici bir uyarıcının ortamdan çekilmesi ise bunun 'negatif' yönlü olduğunu gösterir.
İstenmeyen durumun ortadan kalkmasıyla davranış sıklığının artması literatürde negatif pekiştirme olarak tanımlanır.

Key Concept

Edimsel Koşullanmada Negatif Pekiştirme ve Ceza Ayrımı
Rate this question