Examkin

Question

Difficulty: MediumÖğrenme Kuramları

Bir üretim işletmesinde iş güvenliği uzmanı olan Tarık Bey, fabrika sahasında çalışanların baret takma kurallarına uymadığını fark etmiştir. Bu durumu değiştirmek için, baret takmayan çalışanları her gördüğünde yanlarına giderek onlara kuralları sert bir dille hatırlatmakta ve sürekli uyarılarda bulunmaktadır. Çalışanlar baretlerini taktıkları anda ise Tarık Bey uyarılarını ve eleştirilerini hemen sonlandırmaktadır. Ayrıca Tarık Bey, çalışanların baret takma alışkanlığının kalıcı hale gelmesi için her ayın önceden belli olmayan, rastgele günlerinde sahaya inerek baret takan çalışanlara küçük hediye çekleri dağıtmaya başlamıştır.

Edimsel koşullanma kuramına göre, Tarık Bey'in çalışanlar baret taktığında uyarılarını sonlandırması ve baret takanlara rastgele günlerde hediye çeki vermesi uygulamaları sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Olumsuz pekiştirme – Değişken aralıklı pekiştirmeAnswer
  2. B
    Birinci tip ceza – Değişken oranlı pekiştirme
  3. C
    İkinci tip ceza – Sabit aralıklı pekiştirme
  4. D
    Olumlu pekiştirme – Değişken oranlı pekiştirme
  5. E
    Olumsuz pekiştirme – Sabit oranlı pekiştirme

Answer

Tarık Bey'in uyarıları kesmesi olumsuz pekiştirme, rastgele günlerde ödül vermesi ise değişken aralıklı pekiştirmedir.
Olumsuz pekiştirme, bireyi rahatsız eden itici bir uyarıcının ortamdan çekilmesiyle istenen davranışın tekrarlanma olasılığının artırılmasıdır. Olayda baret takıldığında (istenen davranış) sert uyarıların (itici uyarıcı) bitmesi olumsuz pekiştirmedir. Değişken aralıklı pekiştirme ise ödülün ne zaman verileceğinin belli olmadığı, süre (zaman) temelli tarifelerdir. Rastgele günlerde ödül verilmesi bu tarifeye girmektedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk uygulamanın öğrenme kuramları çerçevesinde analiz edilmesi
Çalışan baret taktığında (istenen davranış), yönetici sert uyarıları (itici uyarıcı) ortadan kaldırmaktadır.
Edimsel koşullanmada, istenen bir davranışı artırmak için ortamdaki rahatsız edici bir unsurun çıkarılması olumsuz pekiştirme olarak tanımlanır. Ceza ile karıştırılmamalıdır; cezada amaç davranışı azaltmaktır.
2
İkinci uygulamanın pekiştirme tarifeleri açısından değerlendirilmesi
Yönetici ödülü (hediye çeki) belirli bir davranış sayısına (oran) göre değil, önceden belli olmayan zaman dilimlerinde (rastgele günlerde) vermektedir.
Zamanın (aralığın) değişken olduğu ve ödülün ne zaman geleceğinin öngörülemediği pekiştirme tarifeleri değişken aralıklı pekiştirme olarak adlandırılır.

Key Concept

Edimsel Koşullanmada Pekiştirme Türleri ve Pekiştirme Tarifeleri
Rate this question

Topics

Öğrenme Kuramları

More questions from this topic