Ulusal bir perakende zincirinde mağaza müdürü olan Leyla Hanım, depo sayımlarında eksik veya hatalı veri girişi yapan personeline hafta sonu en yoğun saatlerde ek kasa görevi vermektedir. Ancak personel, takip eden sayımları sıfır hata ile tamamladığında Leyla Hanım bu zorunlu yoğun saat görevlendirmesini iptal etmektedir. Bu uygulamanın ardından personelin sayımlardaki dikkat düzeyinin arttığı ve hataların belirgin şekilde azaldığı görülmüştür.
Edimsel koşullanma kuramı çerçevesinde, Leyla Hanım'ın personelin hatasız sayım yapma davranışını artırmak amacıyla zorunlu kasa görevini iptal etmesi işlemi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?
- Davranışı güçlendirmek için rahatsız edici uyarıcının ortamdan çekilmesini ifade eden negatif pekiştirmeAnswer
- Bİstenmeyen bir davranışın ardından ortama itici bir uyarıcının eklenmesini ifade eden I. tip ceza
- Cİstenmeyen bir davranışın ardından hoşa giden uyarıcının ortamdan çekilmesini ifade eden II. tip ceza
- Dİstenen bir davranışın ardından ortama hoşa giden bir uyarıcının eklenmesini ifade eden pozitif pekiştirme
- EÖnceden pekiştirilen bir davranışın artık pekiştirilmemesi sonucu zayıflamasını ifade eden sönme
Answer
Yöneticinin istenen davranışı artırmak için rahatsız edici bir durumu sonlandırmasını ifade eden negatif pekiştirme seçeneğidir.
Negatif pekiştirme, organizmayı rahatsız eden itici bir uyarıcının ortamdan çekilmesi yoluyla istenen davranışın gösterilme sıklığının artırılmasıdır. Vakada Leyla Hanım, personelin 'hatasız sayım yapma' davranışını güçlendirmek için personelin hoşlanmadığı 'yoğun saatlerde kasa görevini' iptal ederek ortamdan çekmektedir. İstenen davranışın artırılması hedefi ve ortadan kaldırılan rahatsız edici durum, bu stratejinin negatif pekiştirme olduğunu kesin olarak kanıtlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Edimsel Koşullanmada Pekiştirme ve Ceza Türleri